Bộ Xây dựng đang lấy ý kiến dự thảo Nghị định thay thế Nghị định 09/2021 của Chính phủ về quản lý vật liệu xây dựng.
Điểm đáng chú ý tại dự thảo là đề xuất cấm đầu tư mới và cấm mở rộng các cơ sở sản xuất tấm lợp sử dụng amiăng.
Theo Bộ Xây dựng, việc sử dụng amiăng trắng trong sản xuất vật liệu xây dựng phải theo hướng áp dụng công nghệ mới. Sản phẩm cần được cải tiến mẫu mã, đa dạng hóa, nâng cao chất lượng, đồng thời bảo vệ môi trường và sức khỏe con người trong quá trình sản xuất, sử dụng.
Dự thảo cũng nêu rõ không sử dụng amiăng nhóm amfibole làm nguyên liệu sản xuất vật liệu xây dựng. Nhóm này gồm 5 loại: crocidolite (amiăng xanh), amosite (amiăng nâu), anthophilite, tremolite.
Đối với amiăng nhóm serpentine, việc sử dụng trong sản xuất vật liệu xây dựng phải đáp ứng nhiều yêu cầu nghiêm ngặt. Chỉ được sử dụng amiăng trắng nhóm serpentine có xuất xứ, nguồn gốc rõ ràng để sản xuất tấm lợp. Dự thảo khuyến khích sử dụng các loại sợi thay thế sợi amiăng trong sản xuất tấm lợp.
Môi trường trong khu vực sản xuất phải bảo đảm nồng độ sợi amiăng trắng nhóm serpentine không vượt quá 0,1 sợi/ml không khí tính trung bình 8 giờ và không vượt quá 0,5 sợi/ml không khí tính trung bình 1 giờ.
Các cơ sở sản xuất phải có phương án xử lý phế phẩm, bụi và nước thải phát sinh. Việc xử lý phải bảo đảm an toàn, có thể tái sử dụng hoặc xử lý theo đúng quy định. Đồng thời, phải tuân thủ các yêu cầu về vệ sinh, an toàn lao động và bảo vệ môi trường.
Đại diện cơ quan soạn thảo cho biết việc bổ sung các quy định trên nhằm làm rõ các tiêu chuẩn, quy chuẩn kỹ thuật và công tác quản lý chất lượng sản phẩm. Mục tiêu là bảo đảm yêu cầu về an toàn sức khỏe, bảo vệ môi trường, quản lý hóa chất và phù hợp với các cam kết liên quan.
Theo quy định hiện hành, Chính phủ được giao thực hiện lộ trình hạn chế đầu tư, mở rộng các cơ sở sản xuất tấm lợp amiăng. Nguyên nhân là do loại vật liệu này được xác định có nguy cơ gây hại cho sức khỏe, trong đó có nguy cơ gây ung thư.
Trong quá trình sử dụng, các sợi amiăng có thể phát tán ra môi trường. Việc cưa, khoan, đục, rửa tấm lợp hoặc tác động của gió, bão có thể làm sợi amiăng phát tán trong không khí dưới dạng bụi mịn. Người dân hít phải các sợi này thường không nhận biết được nguy cơ.
Hiện nay, nhiều quốc gia cấm hoàn toàn các sản phẩm có chứa amiăng. Trên thế giới chỉ còn một số ít nước tiếp tục sử dụng, trong đó có Việt Nam.
Việc chưa thể chấm dứt hoàn toàn sản xuất tấm lợp amiăng được cho là do vật liệu này có giá rẻ, chịu nhiệt và độ bền cao. Tuy vậy, thời gian qua, Chính phủ đã triển khai nhiều biện pháp nhằm hạn chế việc sử dụng amiăng trong sản xuất tấm lợp.
Fibro xi măng là thuật ngữ dùng để chỉ một dạng hợp chất gồm hai thành phần. Chất kết dính là xi măng. Chất độn là fibro, một loại bột đá có nguồn gốc siêu bazit, còn gọi là amiăng.
Tại Việt Nam, amiăng được sử dụng trong công nghiệp chủ yếu là loại chrysotile (amiăng trắng) nhập khẩu. Lượng amiăng này chủ yếu được dùng để sản xuất tấm lợp fibro xi măng.
Khó khăn chồng chất, rủi ro phá sản do cơ chế giá vật liệu xây dựng bất cập
(PLO)- Có nhà thầu từng lỗ 15–20% khi thi công vì giá vật liệu xây dựng tăng đột biến. Có dự án phải bù lỗ hàng tỉ đồng, thậm chí tạm dừng thi công, để chờ giá hạ nhiệt.
