Trong một khảo sát mới nhất của Savills trên quy mô toàn cầu về các nhu cầu liên quan đến hoạt động chăm sóc người cao tuổi, đơn vị này nhận thấy nhu cầu về việc cung cấp chỗ ở cho những công dân lớn tuổi tại các nước trên thế giới đang ngày một tăng cao.
Mặc dù Việt Nam có thành phần dân số già chiếm một lượng không nhỏ, những giải pháp về cung cấp nhà ở cho nhóm người này trên thực tế là vô cùng ít ỏi.
Liệu giải pháp về áp dụng các mô hình viện dưỡng lão đang khá phổ biến hiện nay có khả thi tại Việt Nam?
Những thành phố “siêu già”
Theo thông tin từ Liên Hợp Quốc, đến năm 2050, cứ 6 người trên thế giới thì lại có 1 người trên 65 tuổi, tương đương khoảng 1,5 tỉ người.
Nhiều thành phố trên thế giới đang dần bị siêu già hóa một cách nhanh chóng - nơi những người trên 65 tuổi chiếm hơn 20% dân số.
Nghiên cứu toàn cầu của Savills cũng cho thấy nhiều thành phố (chủ yếu ở Nhật Bản, Đức, Ý và Pháp) đã có tỉ lệ già hoá rất cao.
Sắp tới sẽ sớm có các thành phố ở Nga, Tây Ban Nha, Ba Lan và Mỹ gia nhập vào những quốc gia siêu già. Việt Nam cũng không nằm ngoài xu hướng này, Liên Hợp Quốc đã dự đoán rằng dân số nước ta sẽ trở nên siêu già vào năm 2050.
Nhu cầu về các dịch vụ có liên quan đến viện dưỡng lão, nơi cung cấp các dịch vụ chăm sóc sức khoẻ cho người lớn tuổi, đang ngày một tăng lên nhưng thị trường phần lớn vẫn chưa thực sự phát triển.
Tại Việt Nam, thị trường này hầu như vẫn còn rất sơ khai. Trong số 63 tỉnh thành chỉ có 32 tỉnh có cơ sở chuyên biệt dành cho người cao tuổi.
Tại Việt Nam, triển vọng về thị trường nhà ở dưỡng lão chưa thực sự rõ ràng. Với các yếu tố phức tạp về văn hóa, quy định về luật cũng như các yếu tố về vận hành, một số mô hình dưỡng lão phổ biến trên thế giới có thể không phù hợp với thị trường Việt Nam.
Đánh giá về thị trường này trong tương lai, ông Troy Griffiths, Phó Tổng Giám đốc, Savills Việt Nam nhận định: “Tại Việt Nam, thị trường có rất nhiều đòn bẩy giúp hỗ trợ việc xây dựng các bất động sản dưỡng lão dành riêng cho người cao tuổi. Đặc biệt có thể kể tới các gói bảo hiểm đi kèm với giá trị đầu tư đang ngày một phổ biến.
Từ góc độ điều hành, hiện nay rất khó để có được đội ngũ nhân viên được đào tạo về y tế chuyên trách. Trong tương lai, mô hình gia đình truyền thống chắc chắn sẽ dần thay đổi. Thập kỷ tới sẽ chứng kiến rất nhiều cơ hội cho phân khúc nhà ở dưỡng lão”.
Khu Viện dưỡng lão Kampung Admiralty, Singapore.
Văn hóa đang dần thay đổi
Theo Tổng cục Thống kê Việt Nam, số người cao tuổi sống một mình hoặc cùng với vợ/chồng tăng từ 18,3% năm 2009 lên 27,8% năm 2019.
Một số người dân ở tại số ít viện dưỡng lão ở Việt Nam cho biết con cái của họ quá bận rộn đi làm và không có thời gian cho họ. Những người khác nói rằng họ cảm thấy cô đơn khi sống ở nhà vì các con đã chuyển đến nhiều tỉnh thành khác nhau để mà làm việc.
Mặc dù truyền thống chăm sóc gia đình vẫn được coi trọng nhưng quan điểm về "già hóa tại gia" có thể không còn được như xưa.
Khi tiến hành các cuộc khảo sát về thị trường dịch vụ dưỡng lão trên thế giới, Savills ghi nhận tại New Zealand, nơi có gần 771.000 người trên 65 tuổi, đây được xem là quốc gia dẫn đầu thị trường về dịch vụ dưỡng lão. Nước này cũng có nhiều quy định rõ ràng về chất lượng dịch vụ và phí quản lý.
Trong khi đó, tại Mỹ hiện có hơn 53 triệu người trên 65 tuổi và sẽ có 53 thành phố siêu già vào năm 2035. Cũng vì thế, thị trường tại đây cung cấp rất nhiều gói dịch vụ khác nhau trong cùng một khuôn viên của viện dưỡng lão cho những đối tượng khác nhau.
Dịch vụ dưỡng lão tại Pháp đang áp dụng mô hình cho thuê, tương tự như nhà ở sinh viên nhưng có nhiều không gian chung và dịch vụ cao cấp hơn. Các viện tập trung ở các khu vực thành thị với nhiều dự án gần các tuyến giao thông công cộng và cửa hàng mua sắm.
Tại Nhật Bản từ năm 2000 đã dừng việc để người già phụ thuộc vào sự hỗ trợ của gia đình, thay vào đó là áp dụng gói bảo hiểm chăm sóc dài hạn bắt buộc.
Điều này đã dẫn đến một thị trường lành mạnh cho sự hình thành và phát triển các quỹ tín thác bất động sản liên quan tới chăm sóc sức khoẻ, nhà ở, hay nhóm các đầu tư cá nhân.
Ở khu vực châu Á, giải pháp chăm sóc người cao tuổi chủ yếu dựa vào sự hỗ trợ của gia đình. Chẳng hạn như tại Trung Quốc dự kiến 90% dịch vụ chăm sóc người cao tuổi được cung cấp tại nhà. Tuy nhiên, với 71 thành phố siêu già hoá vào năm 2035, điều này có thể không khả thi nữa.
Ông James MacDonald, Trưởng bộ phận Nghiên cứu của Savills tại Trung Quốc, cho biết: “Cơ hội cho các nhà đầu tư quốc tế ở Trung Quốc thực sự hiện hữu. Các nhà đầu tư cần phải gắn kết nhiều hơn với các đối tác địa phương, hiểu rõ môi trường pháp lý cũng như nghiên cứu kỹ lưỡng về thị trường.”
