Tôi có tổ chức chương trình “Hành trình sinh tồn giữa thiên nhiên” và chương trình “Luống rau nhà” cho các bạn trẻ sống tại Hải Phòng. Lý do tôi tổ chức những chương trình như vậy là vì tôi nhận thấy trẻ con rất thiếu kỹ năng sống. Các em học sinh, sinh viên chỉ biết học và học, toàn lý thuyết mà thiếu những kỹ năng để sinh tồn.
Tôi mang câu chuyện của mình đang làm nói với cậu bạn người Anh, 26 tuổi, tên là James. James nghe tôi nói, cậu thản nhiên đáp: “Tao đã từng trải qua bốn tháng trong rừng sâu ở châu Phi, không thức ăn, không có người. Tao đi nhiều nơi trên thế giới và phải tự trang trải tất cả sinh hoạt từ khi tao là sinh viên. Còn những việc mày đang làm, những đứa nhóc tiểu học bên tao đã làm rất thành thạo”.
Theo lời James, những công việc như may vá, làm điện dân dụng, nấu ăn, làm vườn, tự chăm lo cho bản thân,… trẻ con nước cậu được hướng dẫn từ nhỏ. Qua bậc tiểu học là chúng có thể làm những việc như vậy.
Tôi xấu hổ!
Khi tôi đưa ra chương trình Luống rau nhà cho các em nhỏ dưới 15 tuổi, nhiều mẹ hào hứng đăng ký. Nhưng khi tôi đưa ra các nguyên tắc và địa điểm, có mẹ kêu lên: Tôi tưởng đã có luống sẵn rồi, chỉ việc trồng rau thôi? Tôi giải thích: Các em nhỏ sẽ phải làm cỏ, phải đánh luống, tập trải phân, rồi mới trồng rau. Sau đó cần phải tưới liên tục cho rau…
Nhiều mẹ từ chối tham gia chương trình của tôi với lý do: Chị tưởng chỉ cho các con đi giao lưu; cho các con gần gũi với thiên nhiên chứ làm vất vả như vậy thì con chị không làm được.
Tôi nhớ đến đứa cháu của mình, học lớp 12, sống ở Hà Nội. Cậu bé không ăn được cơm người khác nấu ngoài mẹ; không biết làm gì ngoài học và học. Tôi có nhờ cháu nhặt rau, cháu cười bảo: Việc đó cháu không phải làm. Cháu cứ ngồi cắm mặt vào smartphone, để mặc người lớn làm gì thì làm. Đến giờ ăn, cháu ăn cơm xong lại ngồi một chỗ như vậy. Tôi ngạc nhiên vì cha mẹ cháu rất tự hào với cháu. Cô giáo cháu khen cháu vì cháu chăm chỉ, có ý thức học tập.
Không biết các bậc cha mẹ chờ đến bao giờ để cho con được làm những việc cơ bản để tạo nên giá trị của con?
Tôi nhớ ngày xưa chúng tôi đi học đều có phân công giờ trực nhật, trồng hoa quanh các bồn hoa trong sân trường. Thế nhưng giờ đây, tất tần tật mọi thứ đã có nhân viên lao công ở trường lo, hằng tháng nhà trường đã thu sẵn tiền vệ sinh phí trên từng em học sinh. Chưa kể việc trồng cây, trồng hoa cũng đã có dịch vụ chăm sóc cây hoa lo từ A đến Z.
Ở nhà chẳng phải động chân động tay, ở trường cũng chỉ ăn và học. Vậy bao giờ các con mới được quyền lao động?
