Bà Rịa-Vũng Tàu: Hỗ trợ thu hồi đất bằng bồi thường

Dự án Tổ hợp hóa dầu miền Nam có tổng mức đầu tư 4,7 tỉ USD do Công ty TNHH Hóa dầu Long Sơn làm chủ đầu tư. Đây là một trong những dự án trọng điểm của quốc gia, đặt tại xã Long Sơn, TP Vũng Tàu. Tổng diện tích thu hồi đất cho dự án là 464 ha. Đến nay công tác giải phóng mặt bằng cơ bản hoàn thành, bàn giao cho chủ đầu tư. Vướng mắc khó gỡ nhất liên quan tới diện tích đất 113 ha của 48 hộ dân thuộc Tập đoàn Muối số 1 cũng đang được giải quyết thỏa đáng.

Dân làm muối ổn định hơn 30 năm

Theo hồ sơ, năm 1982 đặc khu Vũng Tàu - Côn Đảo có quyết định thành lập Tập đoàn Muối số 1. Tập đoàn đã phân lô (một lô khoảng 2,1 ha) giao khoán cho từng hộ sản xuất muối. Năm 1986, do sản xuất không hiệu quả nên tập đoàn tự giải thể mà không có quyết định giải thể. Một số hộ chuyển nhượng, cho tặng các con trong gia đình để làm muối, nuôi trồng thủy sản cho đến nay. Các hộ đều có kê khai tại sổ mục kê của xã và đóng thuế đất.

Giữa năm 2014, TP Vũng Tàu đã ban hành quyết định thu hồi đất. Trong số 48 hộ chỉ một hộ đủ điều kiện để được bồi thường do nguồn gốc đất của chủ hộ trên khai hoang trước khi thành lập tập đoàn. Số còn lại gồm 37 hộ nhận khoán, mua bán giấy tay đang trực tiếp sản xuất, 10 hộ có đất nhưng không trực tiếp sản xuất mà cho thuê chỉ được hỗ trợ một phần. Người dân cho rằng mức hỗ trợ rất thấp trong khi họ đã bỏ biết bao công sức, tiền bạc mấy chục năm để cải tạo đất nên không đồng tình và khiếu nại.

Ông Nguyễn Trung Chánh, một trong những diêm dân có đất bị thu hồi đã đồng ý với chính sách mới. Ảnh: TK

Xin ý kiến Thủ tướng gỡ vướng vì dân

Trao đổi với PV, ông Nguyễn Văn Trình - Chủ tịch UBND tỉnh Bà Rịa-Vũng Tàu cho biết đây là một dự án “hóc búa”. Người dân đã hội tụ đủ các điều kiện như bồi thường nhưng nguồn gốc đất vẫn là đất Nhà nước. Nếu xét về luật thì chỉ được hỗ trợ ở một mức độ nào đó. Nhưng tập đoàn giải thể, dân đã canh tác, sinh sống, sử dụng ổn định trước tháng 10-1993 tới giờ thì phải được cấp giấy, công nhận.

Tỉnh đã tổ chức đối thoại nhiều lần với dân để gỡ vướng theo phương châm “tất cả vì quyền lợi người dân” và đúng pháp luật. Nửa tháng họp giao ban một lần về riêng dự án này, có cả chủ đầu tư dự. Khi cần xin ý kiến Thường vụ, bí thư Tỉnh ủy họp ngay để có văn bản chỉ đạo. Ông kể: “Sau nhiều lần họp chúng tôi đã đưa ra phương án mới. Theo đó, người dân sẽ được áp toàn bộ khung giá hỗ trợ bằng giá bồi thường. Khi thực hiện chính sách này, chủ tịch UBND tỉnh được trao quyền quyết định dựa trên thực tế địa phương nhưng phải xin ý kiến Chính phủ đối với từng dự án. Gỡ vướng được 113 ha đất tập đoàn muối coi như vấn đề giải phóng mặt bằng dự án hóa dầu cơ bản đã hoàn thành”.

Tháng 6-2015, Thủ tướng đồng ý và yêu cầu Bộ TN&MT thẩm định, hướng dẫn cho tỉnh. Ngày 15-7, sau khi có văn bản của Bộ TN&MT, tỉnh hướng dẫn TP Vũng Tàu hỗ trợ cho 47 hộ dân làm muối trên theo giá hỗ trợ mới. Theo đó, 37 hộ dân trực tiếp canh tác được hỗ trợ ổn định đời sống, sản xuất bằng mức bồi thường, đồng thời tỉnh Bà Rịa-Vũng Tàu cũng hỗ trợ cho 37 hộ này với mức bằng 1,5 lần giá đất do tỉnh ban hành (tại thời điểm có quyết định thu hồi đất). 10 hộ còn lại (không trực tiếp sản xuất mà cho thuê) thì được hỗ trợ ổn định đời sống sản xuất và hỗ trợ khác bằng một lần giá đất của tỉnh...

Chú trọng an sinh xã hội, chuyển đổi nghề

Chiều 24-7, TP Vũng Tàu tổ chức họp dân tại xã Long Sơn để công bố chính sách hỗ trợ mới, đối thoại, tiếp nhận kiến nghị của các hộ một lần nữa. Tại đây người dân cơ bản đồng tình với chính sách hỗ trợ mới nhưng đề nghị được gửi trước bảng chiết tính sau đó bà con sẽ rút đơn khiếu nại, nhận tiền, bàn giao ngay mặt bằng.

Bà Lê Thị Phong (thôn 6, xã Long Sơn) cho biết: Trước đây, mức hỗ trợ từ 170 triệu đồng/ha rồi lên 340 triệu đồng/ha. Nay với mức giá mới chúng tôi được hỗ trợ hơn 1 tỉ đồng/ha. Các hộ cũng chấp nhận với mức giá này. Tôi là giáo viên dạy xóa mù chữ ở Long Sơn đã mấy chục năm, cũng bằng đó năm cải tạo đất để làm muối. Tôi và người dân đều biết khi dự án triển khai cuộc sống người dân, xã Long Sơn sẽ thay đổi rất nhiều. Thu hồi toàn bộ đất đang canh tác, nhiều hộ dân sẽ gặp khó khăn nhưng để các thế hệ sau của xã Long Sơn có điều kiện học hành, kinh tế phát triển thì phải chấp nhận sự “hy sinh” quyền lợi của một số người.

Ông Mai Ngọc Thuận - Bí thư Thành ủy TP Vũng Tàu cho biết: “TP đã đề xuất tỉnh yêu cầu chủ dự án khẩn trương ứng kinh phí chi trả cho dân trong tháng 8-2015. Việc bàn giao mặt bằng hơi chậm so với thỏa thuận với chủ đầu tư nhưng cơ bản đáp ứng tiến độ để dự án sẽ kịp khởi công vào cuối quý IV-2015”.

Cũng theo ông Thuận, 700 hộ dân có đất bị thu hồi và phải di dời nhà ở để làm dự án. Trong đó, nhiều gia đình bị thu hồi trắng, không còn kế mưu sinh. Vì vậy TP Vũng Tàu đã chủ động làm việc với nhà đầu tư để kiến nghị cùng phối hợp, hỗ trợ về chính sách đào tạo, chuyển đổi ngành nghề, giải quyết việc làm, ổn định đời sống cho người dân. TP cũng đề nghị nhà đầu tư hỗ trợ xây dựng nhà cho một số đối tượng chính sách, hộ nghèo; đầu tư hạ tầng giao thông tại địa bàn xã Long Sơn nhằm giúp bà con đi lại thuận tiện...