Tình huống của kỳ này không khó nhưng qua tổng hợp hơn 1.000 thư trả lời của bạn đọc gửi về À Ra Thế chỉ có 257 thư có đáp án “CSGT phạt người khách ngồi sau” trùng với đáp án của À Ra Thế.
Bên cạnh các đáp án: Phạt người lái xe, phạt người ngồi sau hoặc phạt cả hai người thì cũng không ít bạn đọc khẳng định “tình huống này không đáng phạt mà chỉ nên nhắc nhở”. Trong thực tế, khi gặp trường hợp này có lẽ CSGT sẽ nhắc nhở rồi cho đi nhưng đây là tình huống vui được À Ra Thế chọn làm câu hỏi nên đáp án phải căn cứ vào quy định của pháp luật chứ không lý giải theo cảm tính được.
Khoản 2 Điều 30 Luật Giao thông đường bộ 2008 quy định: “Người điều khiển, người ngồi trên xe mô tô hai bánh, xe mô tô ba bánh, xe gắn máy phải đội mũ bảo hiểm có cài quai đúng quy cách”. Đây là căn cứ để xác định việc tháo mũ bảo hiểm ra để gãi đầu trong khi xe máy đang lưu thông là hành vi vi phạm pháp luật về giao thông đường bộ.
Khoản 1 Điều 2 Luật Xử lý vi phạm hành chính năm 2012 quy định: “Vi phạm hành chính là hành vi có lỗi do cá nhân, tổ chức thực hiện,…”. Quy định này giúp chúng ta xác định hai vấn đề: Một là yếu tố lỗi trong vi phạm hành chính và hai là xác định nguyên tắc người nào thực hiện hành vi vi phạm thì người đó chịu trách nhiệm.
Các ý kiến cho rằng cần phải phạt người lái xe ôm, đa số căn cứ vào điểm k khoản 3 Điều 6 Nghị định 171/2013/NĐ-CP (sẽ hết hiệu lực vào ngày 31-7-2016) quy định xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực giao thông đường bộ và đường sắt: “Chở người ngồi trên xe không đội “mũ bảo hiểm cho người đi mô tô, xe máy” hoặc đội “mũ bảo hiểm cho người đi mô tô, xe máy” không cài quai đúng quy cách…”. Quy định này được áp dụng khi người điều khiển mô tô, xe máy biết rõ người ngồi sau không đội mũ bảo hiểm hoặc đội mũ bảo hiểm nhưng không cài quai đúng quy cách mà vẫn chở. Nói cách khác, cơ sở để áp dụng quy định này là hành vi có lỗi của người điều khiển. Theo tình huống đã đưa ra, người lái xe ôm đã đưa mũ bảo hiểm yêu cầu khách đội và vị khách cũng đã đội mũ trong suốt quá trình đi xe cho đến khi tự ý tháo mũ để… gãi đầu. Việc tháo mũ là do người khách tự thực hiện và người lái xe ôm không biết. Như vậy, yếu tố lỗi của người lái xe đã được loại trừ và người khách phải tự chịu trách nhiệm cho hành vi của mình.
Những đáp án cho rằng phải phạt cả người lái xe ôm và người khách cũng được bạn đọc viện dẫn đến điểm i, điểm k khoản 3 Điều 6 của Nghị định 171/2013. Như đã phân tích ở trên, căn cứ vào điểm i để xử phạt người khách là đúng nhưng áp dụng điểm k để xử phạt người lái xe ôm thì lại không chính xác.
Do vậy, CSGT phạt người khách là đáp án của À Ra Thế kỳ này và số người có đáp án đúng là 257.
Những cá nhân xuất sắc của kỳ 1 sẽ được À Ra Thế vinh danh vào thứ Tư 3-8 tới đây.
À Ra Thế kỳ thứ hai với câu hỏi tình huống sẽ được công bố trong số báo ngày mai, 1-8.
Thân ái!
