Dùng AI 'làm mới' tác phẩm của người khác có bị xem là xâm phạm quyền tác giả?

AI có phải là yếu tố quyết định hành vi vi phạm bản quyền?

Sử dụng AI để tạo ra tác phẩm không đồng nghĩa với hành vi vi phạm bản quyền. Theo chuyên gia, AI hay các phần mềm khác chỉ là công cụ hỗ trợ quá trình tạo ra sản phẩm. Trong khi đó, yếu tố được xem xét khi đánh giá hành vi xâm phạm quyền tác giả nằm ở nguồn dữ liệu đầu vào và mức độ sử dụng các yếu tố sáng tạo của tác phẩm gốc.

Việc xác định có hay không hành vi vi phạm được đánh giá dựa trên việc tác phẩm đang được bảo hộ có bị khai thác trái phép hay không, chứ không phụ thuộc vào công nghệ hay công cụ được sử dụng để tạo ra sản phẩm. Nếu những dấu ấn sáng tạo cốt lõi của tác giả vẫn được tái hiện dưới một hình thức khác mà không có sự cho phép của chủ sở hữu bản quyền, sản phẩm đó vẫn có thể bị xem xét là hành vi xâm phạm quyền tác giả, bất kể được tạo ra bằng AI hay các công cụ khác.

Nếu chỉ sao chép một phần nhỏ của tác phẩm thì có bị xem là vi phạm quyền tác giả không?

Không ít người cho rằng sử dụng AI để thay đổi hoặc sử dụng một phần nhỏ của tác phẩm gốc thì sẽ không bị xem là vi phạm bản quyền. Quan điểm này có đúng hay không?

Pháp luật hiện hành không quy định một tỷ lệ cụ thể về việc sao chép bao nhiêu phần trăm thì bị coi là xâm phạm quyền tác giả. Việc đánh giá không dựa trên mức độ giống nhau giữa hai sản phẩm, mà tập trung vào việc phần được sử dụng có phải là dấu ấn sáng tạo riêng của tác phẩm gốc hay không và việc sử dụng đó có phục vụ mục đích thương mại hay không.

Do đó, trong nhiều trường hợp, chỉ cần sử dụng một phần quan trọng của tác phẩm đang được bảo hộ mà không có sự đồng ý của chủ sở hữu quyền cũng có thể bị xem xét là hành vi xâm phạm quyền tác giả và bị xử phạt theo quy định của pháp luật.

Sử dụng AI để sao chép hoặc tạo ra các biến thể từ thiết kế gốc có thể bị xem là hành vi xâm phạm quyền tác giả. Minh họa: GIAO QUỲNH

Khi nào hành vi xâm phạm quyền tác giả có thể bị xử lý hình sự?

Để xem xét tội xâm phạm quyền tác giả, cơ quan chức năng phải làm rõ nhiều yếu tố.

- Trước hết phải xác định tác phẩm được pháp luật bảo hộ quyền tác giả. Sau đó cần xem xét có hay không hành vi sao chép hoặc sử dụng trái phép tác phẩm được bảo hộ.

- Ngoài yếu tố sao chép, cơ quan điều tra còn phải chứng minh các yếu tố khác như lỗi cố ý, mục đích thương mại, khoản thu lợi bất chính, thiệt hại gây ra hoặc giá trị hàng hóa vi phạm.

Điều 225 Bộ luật Hình sự quy định người thực hiện hành vi sao chép hoặc phân phối tác phẩm nhằm mục đích thương mại và đạt các ngưỡng luật định về thiệt hại, thu lợi bất chính hoặc giá trị hàng hóa vi phạm có thể bị truy cứu trách nhiệm hình sự.

Trong trường hợp chưa đủ căn cứ để xử lý hình sự, chủ sở hữu quyền vẫn có thể yêu cầu chấm dứt hành vi vi phạm, gỡ bỏ sản phẩm, xin lỗi công khai, bồi thường thiệt hại hoặc đề nghị cơ quan có thẩm quyền xử phạt hành chính theo quy định.

Xem thêm: Ai sẽ được giảm tới 70% tiền sử dụng đất khi chuyển đổi từ nông nghiệp sang thổ cư?

Xem thêm: Các kênh và ứng dụng xem trực tiếp World Cup 2026 tại Việt Nam

Xem thêm: Người dân khám BHYT dưới 379.500 đồng sẽ được miễn phí, trên mức đó thì tính thế nào?