Ngày 23-4, một báo cáo của Tổ chức Thương mại Thế giới (WTO) cho biết 80 quốc gia và vùng lãnh thổ trên thế giới đã cấm hoặc hạn chế xuất khẩu khẩu trang, đồ bảo hộ, găng tay và các vật tư y tế khác trong mùa đại dịch COVID-19, theo hãng tin Reuters.
Cụ thể, 72 thành viên của WTO và tám quốc gia, vùng lãnh thổ ngoài tổ chức này đã áp đặt các lệnh cấm và hạn chế trên. Trong đó, chỉ 13 thành viên báo cáo lên WTO về những quy định của họ.
WTO nói rằng việc thiếu minh bạch về các biện pháp hạn chế xuất khẩu cũng như sư thất bại trong hợp tác quốc tế có thể kiềm hãm những nỗ lực ngăn chặn sự lây lan của COVID-19.
“Việc các quốc gia và vùng lãnh thổ đưa ra các biện pháp hạn chế xuất khẩu là điều dễ hiểu nhưng việc thiếu hợp tác quốc tế trong lĩnh vực này có nguy cơ cắt đứt nguồn nhập khẩu, gây ra cú sốc nguồn cung cho các nước các nước đang phụ thuộc và cần nhiều vật tư y tế” - Reuters dẫn báo cáo của WTO.
Trụ sở của Tổ chức Thương mại Thế giới (WTO) tại Geneva, Thụy Sĩ. Ảnh: REUTERS
Theo Reuters, các lệnh cấm và hạn chế xuất khẩu nhìn chung đều bị cấm trong khuôn khổ của WTO dù có một số trường hợp ngoại lệ, chẳng hạn các bên xuất khẩu hạn chế nhằm giảm thiểu thiếu hụt lương thực và nhu yếu phẩm cần thiết.
Thêm nữa, báo cáo của WTO dẫn lý giải của các nước rằng lệnh cấm đi lại ảnh hưởng đến vận chuyển hàng hóa thiết yếu nhưng việc cấm hay hạn chế xuất khẩu sẽ khiến Chính phủ và doanh nghiệp các nước nhập khẩu thêm phần khó khăn, nhất là khi phải điều chỉnh và tìm nguồn cung mới.
Tháng 3-2020, lãnh đạo 20 nền kinh tế lớn thế giới (G20) khẳng định bất kỳ biện pháp khẩn cấp để đối phó với đại dịch phải “có mục tiêu, cân đối, minh bạch và tạm thời”. Và từ đó cũng xuất hiện một số hạn chế nhập khẩu mới.
Chẳng hạn, tuần qua, phía Mỹ đã phải yêu cầu Trung Quốc sửa đổi các quy tắc kiểm soát chất lượng xuất khẩu mới đối với thiết bị bảo hộ của Bắc Kinh sau khi xuất hiện nhiều phàn nàn rằng các quy tắc này kiềm hãm, làm đình trệ xuất khẩu.
Tại Pháp, ngày 23-4, nước này cũng bổ sung một số loại thuốc vào danh sách hạn chế xuất khẩu dù Liên minh châu Âu (EU) liên tục kêu gọi nên dỡ bỏ hạn chế nhằm tránh gây ra thiếu hụt tại một số quốc gia khác.
Người dân một số nước được yêu cầu phải đeo khẩu trang khi ra đường. Ảnh: REUTERS
WTO dự báo việc hạn chế xuất khẩu vật tư y tế trên cũng có thể khiến các quốc gia khác làm theo và giảm tiếp một số nguồn cung sẵn có khác.
“Các tác động dài hạn là rất đáng kể. Các biện pháp này có thể thay đổi chuỗi cung ứng, hậu quả là có thể xuất hiện thêm các hàng rào thuế quan và phi thuế quan bổ sung” - WTO cảnh báo.
