Thời gian gần đây, Bộ trưởng Ngoại giao Trung Quốc Vương Nghị đã tăng cường tiếp xúc ngoại giao với giới lãnh đạo ở Trung Đông, trong bối cảnh khu vực này đang trở thành mối quan tâm địa chính trị mới của Bắc Kinh, theo tờ South China Morning Post.
Theo giới quan sát, điều này cho thấy Trung Quốc muốn đóng một vai trò kinh tế và chính trị lớn hơn trong khu vực khi các ưu tiên của Mỹ chuyển sang Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương.
Bộ trưởng Ngoại giao Trung Quốc Vương Nghị (trái) và Tổng thống Algeria Abdelmadjid Tebboune trong cuộc gặp ngày 19-7. Ảnh: TÂN HOA XÃ
Ông Vương thăm hàng loạt quốc gia Trung Đông
Trong chuyến đi mới nhất đến Trung Đông, điểm dừng chân đầu tiên của ông Vương là Syria - quốc gia đang bị chiến tranh tàn phá. Tại đây, ông gặp người đồng cấp Syria Faisal al-Mekdad và Tổng thống Bashar al-Assad - người vừa đắc cử nhiệm kỳ thứ tư trong cuộc bầu cử vào tháng 5.
Ông Vương cam kết với ông Assad rằng Trung Quốc sẽ giúp Syria tái thiết đất nước, đặc biệt là thông qua Sáng kiến Vành đai và Con đường (BRI), đồng thời khẳng định Bắc Kinh phản đối tất cả nỗ lực làm thay đổi chế độ ở Syria.
Trong chuyến thăm Ai Cập, vấn đề hòa giải Israel - Palestine đã được bộ trưởng Ngoại giao Trung Quốc đưa ra. Ông đề xuất các bên sử dụng giải pháp hai nhà nước để làm cơ sở khởi động lại các cuộc đàm phán hòa bình và mời đại diện của Palestine và Israel đến Trung Quốc để đàm phán trực tiếp.
Ngoài ra, ông Vương cũng đã đến thăm Algeria - một đồng minh quan trọng của Trung Quốc trong khu vực. Hai bên nhất trí sẽ tham vấn để ký kết một kế hoạch hợp tác 5 năm mới và nêu kế hoạch triển khai BRI càng sớm càng tốt, theo một tuyên bố của Bộ Ngoại giao Trung Quốc.
Bắc Kinh hôm 21-7 đã bổ nhiệm ông Yue Xiaoyong, một nhà ngoại giao kỳ cựu, có kinh nghiệm về Mỹ và Trung Đông, làm đặc phái viên ở Afghanistan.
Trung Quốc muốn cân bằng với Mỹ
Theo ông Joost Hiltermann - Giám đốc nghiên cứu Trung Đông và Bắc Phi tại Tổ chức Nghiên cứu Khủng hoảng Quốc tế, các chuyến thăm Trung Đông cho thấy Trung Quốc muốn có ảnh hưởng lớn hơn ở khu vực này, khi các ưu tiên của Mỹ dần chuyển sang Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương.
"Trung Quốc muốn phát đi tín hiệu rằng họ là một cường quốc và là một bên liên quan có trách nhiệm. Ngoài ra, Bắc Kinh cũng muốn tranh thủ sự ủng hộ của thế giới Hồi giáo trước việc phương Tây liên tục chỉ trích các chính sách của họ ở Tân Cương" - ông nhận định.
Theo ông John Calabrese - Giám đốc Dự án Trung Đông - châu Á, mục đích chuyến thăm của ông Vương là nhằm thúc đẩy và bảo vệ an ninh và lợi ích kinh tế của Trung Quốc ở khu vực Trung Đông - Bắc Phi.
Ông Calabrese nhận định chuyến công du cũng nhằm duy trì chỗ đứng và quan hệ tốt đẹp với các chính phủ đương nhiệm để đáp ứng kỳ vọng ngày càng tăng trong khu vực rằng Bắc Kinh đóng một vai trò ngoại giao quyết đoán, mang tính xây dựng và tương xứng với sức mạnh kinh tế của mình.
Theo ông Calabrese, nhân việc Mỹ cắt giảm phân bổ nguồn lực cho khu vực, đặc biệt là ở Afghanistan, Trung Quốc có thể sử dụng các chuyến thăm và đàm phán ngoại giao để cho các nước Trung Đông thấy họ không còn là ưu tiên của Washington.
Liên quan cuộc xung đột Israel và Palestine, ông Calabrese cho rằng quan điểm ủng hộ giải pháp hai nhà nước đã cho thấy sự linh hoạt của Bắc Kinh, trái ngược với động thái im ắng của Washington ở khu vực này.
