Trên Twitter ngày 2-1, Tổng thống Mỹ Donald Trump dọa có thể sẽ ngưng các khoản viện trợ trong tương lai cho Palestine, cáo buộc nước này không muốn tiếp tục đàm phán hòa bình với Israel.
Ông Trump nói Mỹ chi cho Palestine hàng trăm triệu USD mỗi năm nhưng chẳng được đánh giá cao hay được tôn trọng. "Họ thậm chí còn không muốn thương lượng một hiệp ước hòa bình lâu dài với Israel. Với Palestine không còn muốn đàm phán hòa bình thì tại sao chúng ta phải chi lớn cho họ trong tương lai?”.
Tổng thống Mỹ Trump dọa ngưng viện trợ Palestine. Ảnh: REUTERS
Vài giờ trước khi ông Trump phát ngôn trên Twitter, Đại sứ Mỹ tại Liên Hiệp Quốc (LHQ) Nikki Haley đã cho biết Mỹ có ý định trừng phạt Palestine vì từ chối đàm phán với Israel.
“Palestine giờ phải thể hiện cho thế giới thấy họ muốn quay lại bàn đàm phán. Hiện tại họ không quay lại đàm phán mà lại đòi viện trợ. Chúng tôi sẽ không viện trợ, chúng tôi sẽ đảm bảo họ quay trở lại bàn đàm phán và tiếp tục tiến trình hòa bình” - bà Haley nói với báo chí ngày 2-1.
Bà Haley cũng đề xuất kế hoạch chấm dứt tài trợ Chương trình hỗ trợ người tị nạn Palestine ở Cận Đông thuộc LHQ. “Tổng thống đã nói một cách cơ bản rằng ông không muốn chi thêm bất kỳ khoản nào, hoặc chấm dứt viện trợ, cho đến khi Palestine đồng ý quay lại bàn đàm phán”, theo bà Haley.
Mỹ là nước tài trợ lớn nhất cho Chương trình hỗ trợ người tị nạn Palestine ở Cận Đông, tài trợ gần 370 triệu USD trong năm 2016.
Cảnh sát thường phục Israel giữ một người Palestine trong cuộc xung đột biểu tình ở khu định cư Do Thái Beit El, gần TP Ramallah ở Bờ Tây ngày 13-12-2017, phản đối Mỹ công nhận Jerusalem là thủ đô Israel. Ảnh: REUTERS
Quan hệ giữa Mỹ và Palestine xấu đi từ đầu tháng 12, sau khi ông Trump tuyên bố công nhận Jerusalem là thủ đô của Israel, bất kể Palestine xem đây là thủ đô của nhà nước tương lai của mình.
Bước đi của ông Trump kích động giận dữ khắp thế giới Ả Rập và Hồi giáo, đồng thời gây quan ngại lớn ở nhiều nước đồng minh phương Tây. 128 nước đã bỏ phiếu thuận nghị quyết của Đại hội đồng LHQ kêu gọi Mỹ rút lại quyết định công nhận Jerusalem là thủ đô Israel.
Tổng thống Palestine Mahmoud Abbas gọi quyết định của chính phủ Trump về Jerusalem là “tội ác kinh khủng nhất”, vi phạm rõ ràng luật quốc tế. Cho rằng Mỹ thiên vị Israel, ông Abbas bác vai trò trung gian của Mỹ cho tiến trình hòa bình Trung Đông.
Theo Hiệp ước Oslo năm 1993, Mỹ là một trong những nước đóng góp chính cho chính quyền Palestine ở khu Bờ Tây (PA). Mục tiêu ngoài kích thích tăng trưởng kinh tế còn để tạo dư luận hỗ trợ đàm phán với Israel.
Năm 2011, Mỹ từng đe dọa cắt viện trợ khi PA bắt tay đàm phán một chính phủ thống nhất với Hamas kiểm soát Dải Gaza - vốn bị Mỹ và Israel xem là khủng bố. Khi đó PA đã cứng rắn rằng mình sẵn sàng từ bỏ viện trợ.
“Palestine cần tiền của Mỹ nhưng nếu Mỹ dùng tiền làm áp lực, chúng tôi sẵn sàng từ bỏ” - người phát ngôn của Tổng thống Abbas tuyên bố thời điểm đó.
