Đại hội đồng Liên Hiệp Quốc (LHQ) sẽ có buổi họp khẩn hiếm hoi vào ngày 21-12, bỏ phiếu về dự thảo nghị quyết phản đối quyết định công nhận Jerusalem là thủ đô Israel. Dự thảo này ngày 18-12 đã được đưa ra biểu quyết trong khuôn khổ Hội đồng Bảo an LHQ nhưng không được thông qua dù được 14 nước đồng thuận, vì vướng sự phản đối của Mỹ - thành viên có quyền phủ quyết.
Công nhận Jerusalem là thủ đô Israel, ông Trump còn có kế hoạch di chuyển Đại sứ quán Mỹ từ Tel Aviv về Jerusalem. Quyết định của ông Trump đảo ngược chính sách hàng thập niên nay của Mỹ trong xung đột Israel - Palestine, kích động sự giận dữ của thế giới Ả Rập, Hồi giáo và sự lo ngại giữa các đồng minh phương Tây.
Đại sứ Mỹ tại LHQ Nikki Haley lẻ loi biểu quyết chống dự thảo nghị quyết liên quan đến các quyết định gần đây về tình trạng Jerusalem trong phiên họp Hội đồng Bảo an LHQ ngày 18-12, khi 14 nước khác đều bỏ phiếu thuận. Ảnh: REUTERS
Mỹ không có quyền phủ quyết ở Đại hội đồng LHQ và khả năng lớn dự thảo nghị quyết này sẽ được thông qua. Kết quả cuộc bỏ phiếu này dù không có giá trị ràng buộc nhưng có sức mạnh về chính trị.
Có lẽ lo ngại khả năng này, trên Twitter ngày 19-12, Đại sứ Mỹ tại LHQ Nikki Haley cảnh cáo Mỹ sẽ ghim tên nước nào bỏ phiếu thuận cho dự thảo nghị quyết, chỉ trích quyết định của Mỹ.
“Tại LHQ, chúng tôi luôn được đòi hỏi làm nhiều hơn và cho nhiều hơn. Vì thế khi chúng tôi ra một quyết định, theo mong muốn của Mỹ về nơi chúng tôi đặt đại sứ quán, chúng tôi không hy vọng những ai mà chúng tôi từng giúp sẽ chống lại mình. Sẽ có một cuộc bỏ phiếu chỉ trích lựa chọn của chúng tôi. Mỹ sẽ ghi nhớ tên các nước này” - bà Haley viết trên Twitter.
Ngay tại phiên biểu quyết ở Hội đồng Bảo an ngày 18-12, bà Haley đã cứng rắn rằng: “Những gì chúng tôi chứng kiến ở đây tại Hội đồng Bảo an là một sự sỉ nhục. Chúng tôi sẽ nhớ nó”.
Ngoài những lời cảnh cáo viết trên Twitter, Foreign Policy cho biết bà Haley còn gửi email đến hàng chục nước thành viên LHQ cảnh cáo về cuộc bỏ phiếu sắp đến trong khuôn khổ Đại hội đồng LHQ.
“Trong lúc quý vị cân nhắc lá phiếu của mình, tôi muốn quý vị biết rằng cá nhân tổng thống Mỹ và Mỹ sẽ để ý đến cuộc bỏ phiếu này. Tổng thống sẽ theo dõi cuộc bỏ phiếu một cách cẩn thận và đã yêu cầu tôi báo cáo lại về các nước bỏ phiếu chống lại chúng tôi. Chúng tôi sẽ ghi chú từng nước và từng lá phiếu về vấn đề này” - Foreign Policy trích một email của bà Haley mình thu thập được.
Đại sứ Mỹ tại LHQ Nikki Haley là người đầu tiên viện đến quyền phủ quyết của Mỹ tại Hội đồng Bảo an trong hơn sáu năm qua, phản đối dự thảo nghị quyết kêu gọi không công nhận Jerusalem là thủ đô Israel. Ảnh: AP
Bà Haley nói Mỹ sẽ không yêu cầu các nước làm theo mình, công nhận Jerusalem là thủ đô Israel và di chuyển đại sứ quán đến Jerusalem, “dù chúng tôi cho rằng đó là điều thích hợp”.
Trong thư, bà Haley nói 22 năm trước Quốc hội Mỹ đã lần đầu tiên tuyên bố “Jerusalem nên được công nhận là thủ đô Israel, và Đại sứ quán Mỹ nên được đặt ở Jerusalem. Tổng thống Trump xác nhận tuyên bố này bằng cách chính thức công nhận Jerusalem là thủ đô Israel”.
Theo bà, quyết định của ông Trump “không quyết định trước kết quả cuối cùng của cuộc đàm phán hai bên, bao gồm ranh giới về chủ quyền của Israel ở Jerusalem”.
Theo Foreign Policy, từ những lời đe dọa của bà Haley, có thể thấy Mỹ sẽ cân nhắc trả đũa các nước dám đi ngược lại ý Mỹ. Tuy nhiên, nhiều nhà ngoại giao lại cho rằng sự đe dọa này không có ý nghĩa gì nhiều với phần đông thành viên LHQ. Nhiều đồng minh thân cận của Mỹ như Anh và Pháp khả năng lớn sẽ bỏ phiếu thuận dự thảo nghị quyết.
Đây không phải lần đầu bà Haley cảnh cáo rằng Mỹ sẽ “ghim tên” các nước tại LHQ. Hồi tháng 1, bà Haley từng có đe dọa tương tự, khuyến cáo các nước không nên gây trở ngại cho Mỹ.
