Hãng AP đưa tin Bộ trưởng Quốc phòng Mỹ Lloyd Austin ngày 10-4 đã trao đổi với người đồng cấp Philippines về sự hiện diện gần đây của “tàu dân quân” Trung Quốc tại Biển Đông.
Ông Austin hôm 10-4 đã có cuộc điện đàm với Bộ trưởng Quốc phòng Philippines Delfin Lorenzana khi đang bay từ Washington đến Israel, bắt đầu chuyến công du quốc tế của mình.
Bộ trưởng Quốc phòng Mỹ Delfin Lorenzana. Ảnh: INQUIRER
Thư ký báo chí Lầu Năm Góc John Kirby cho biết ông Austin và ông Lorenzana đã trao đổi về tình hình ở Biển Đông và vụ hàng loạt tàu Trung Quốc hiện diện tại khu vực đá Ba Đầu (thuộc quần đảo Trường Sa của Việt Nam) thời gian gần đây.
Theo ông Kirby, trong cuộc điện đàm, ông Austin đã đề xuất với ông Lorenzana một số biện pháp nhằm tăng cường hợp tác quốc phòng, bao gồm “nâng cao việc nhận thức tình hình về các mối đe dọa ở Biển Đông”. Tuy nhiên, ông Kirby không đề cập chi tiết.
Đầu tuần này, ông Kirby thông báo nhóm tác chiến tàu sân bay USS Theodore Roosevelt, cũng như tàu đổ bộ USS Makin Island của Hải quân Mỹ đang hoạt động ở Biển Đông.
Mỹ không có lực lượng quân sự đồn trú thường trực tại Philippines, song trong một vài trường hợp sẽ điều lực lượng đến nước này theo Thỏa thuận các Lực lượng thăm viếng Philippines – Mỹ (VFA).
Trước đó, Lực lượng đặc nhiệm quốc gia Biển Tây Philippines (NTF-WPS) đã phát hiện hơn 200 tàu Trung Quốc đã hiện diện trái phép tại đá Ba Đầu hôm 7-3 và hiện còn khoảng 44 tàu như vậy. Biển Tây Philippines là cách Philippines gọi Biển Đông.
Phía Philippines cáo buộc đây là các tàu do lực lượng dân quân biển Trung Quốc điều khiển, trong khi Trung Quốc nói rằng đây chỉ là "tàu cá tới trú ẩn do điều kiện thời tiết xấu".
Bộ Ngoại giao Philippines đến nay đã gửi hai công hàm ngoại giao đến Trung Quốc phản đối sự hiện diện của các tàu nước này, song Bắc Kinh vẫn ngang nhiên duy trì các tàu tại khu vực.
Bộ trưởng Quốc phòng Philippines Delfin Lorenzana hôm 4-4 đã chỉ trích Trung Quốc đang âm mưu “chiếm thêm nhiều khu vực khác ở Biển Đông”.
Trong cuộc điện đàm ngày 8-4, Ngoại trưởng Mỹ Antony Blinken và người đồng cấp Philippines Teodoro Locsin đã bày tỏ quan ngại về tình trạng tàu dân quân biển Trung Quốc hiện diện trái phép ở đá Ba Đầu.
Người phát ngôn Bộ Ngoại giao Mỹ Ned Price hôm 7-4 đã tuyên bố: "Một cuộc tấn công vũ trang chống lại các lực lượng vũ trang, tàu hoặc máy bay của Philippines tại khu vực Thái Bình Dương, kể cả ở Biển Đông, sẽ kích hoạt các nghĩa vụ của chúng tôi theo Hiệp ước Phòng thủ Tương hỗ Mỹ-Philippines”.
Sau khi phát hiện hàng trăm tàu Trung Quốc xuất hiện ở đá Ba Đầu, thuộc cụm Sinh Tồn ở quần đảo Trường Sa, thuộc chủ quyền của Việt Nam, người phát ngôn Bộ Ngoại giao Việt Nam Lê Thị Thu Hằng ngày 25-3 khẳng định Trung Quốc đã vi phạm chủ quyền Việt Nam, đồng thời yêu cầu Trung Quốc chấm dứt việc vi phạm này.
