Báo Philstar (Philippines) đưa tin Bộ Ngoại giao Philippines ngày 13-4 đã triệu tập ông Hoàng Khê Liên (Huang Xilian) - đại sứ Trung Quốc tại Philippines, trong bối cảnh các tàu Trung Quốc vẫn tiếp tục hiện diện phi pháp tại khu vực đá Ba Đầu (thuộc cụm đảo Sinh Tồn thuộc quần đảo Trường Sa của Việt Nam).
Đây là lần đầu tiên vị đại sứ Trung Quốc bị Bộ Ngoại giao Philippines triệu tập kể từ khi đảm nhận cương vị đặc phái viên của Trung Quốc tại Manila.
Đại sứ Trung Quốc Hoàng Khê Liên (Huang Xilian). Ảnh: JIRE CARREON/RAPPLER
Ngày 13-4, Bộ Ngoại giao Philippines tuyên bố rằng Philippines "không hài lòng về sự hiện diện bất hợp pháp của các tàu Trung Quốc” tại khu vực đá Ba Đầu.
Bộ Ngoại giao Philippines khẳng định: “Sự hiện diện liên tục của các tàu Trung Quốc xung quanh đá Ba Đầu là nguyên nhân dẫn đến căng thẳng khu vực”.
Philstar dẫn lời bà Elizabeth Buensuceso - quyền thứ trưởng ngoại giao Philippines - nhắc lại rằng phán quyết của Toà Trọng tài thường trực năm 2016 đã vô hiệu hóa các quyền lịch sử, các quyền chủ quyền hoặc quyền tài phán khác của Bắc Kinh ở Biển Đông.
Theo Bộ Ngoại giao Philippines, Manila và Bắc Kinh đã nhất trí “hạ nhiệt căng thẳng và xử lý vấn đề trên phương diện ngoại giao".
Việc đại sứ Trung Quốc tại Philippines bị triệu tập là các động thái mới nhất sau một loạt các cuộc “đấu khẩu” gay gắt giữa các quan chức Philippines và Đại sứ quán Trung Quốc.
Hôm 3-4, Bộ trưởng Quốc phòng Philippines Delfin Lorenzana kêu gọi phía Trung Quốc rút các tàu dân quân biển của nước này khỏi khu vực đá Ba Đầu. Phản bác lời giải thích của Bắc Kinh rằng đây là các “tàu cá đang trú ẩn vì thời tiết xấu”, ông Lorenzana tuyên bố: "Hãy rời khỏi đây ngay”.
Đáp lại, Đại sứ quán Trung Quốc tại Manila cho biết phát ngôn của ông Lorenzana là "khó hiểu" và khẳng định rằng các tàu “đang ở trong vùng biển của Trung Quốc”.
Cuộc “khẩu chiến” giữa hai nước tiếp tục tiếp diễn vào ngày 4-4, khi ông Lorenzana lên án “sự hoàn toàn coi thường của đại sứ quán Trung Quốc … đối với luật pháp quốc tế”.
Ngày 5-4, Bộ Ngoại giao Philippines cho biết đã lên án mạnh mẽ nỗ lực của Đại sứ quán Trung Quốc nhằm "công kích Bộ trưởng Quốc phòng Lorenzana", cũng như trong việc "thúc đẩy việc tường thuật sai sự thật rõ ràng về các yêu sách chủ quyền phi pháp và rộng lớn của Trung Quốc ở Biển Đông".
Trong một thông điệp gay gắt gửi đến Đại sứ quán Trung Quốc tại Manila ngày 5-4, Philippines cảnh báo sẽ gửi công hàm phản đối mỗi ngày nếu Bắc Kinh không rút các tàu dân quân biển khỏi khu vực đá Ba Đầu.
Bộ Ngoại giao Philippines đến nay đã gửi hai công hàm ngoại giao đến Trung Quốc phản đối sự hiện diện của các tàu nước này, song Bắc Kinh vẫn ngang nhiên duy trì các tàu tại khu vực.
Ngày 13-4, Ngoại trưởng Philippines Teodoro Locsin Jr đã đăng dòng tweet cho biết chỉ còn lại chín tàu Trung Quốc tại khu vực tranh chấp, dựa trên thông tin của Lực lượng chuyên trách quốc gia biển Tây Philippines.
Sau khi phát hiện hàng trăm tàu Trung Quốc xuất hiện ở đá Ba Đầu, thuộc cụm Sinh Tồn ở quần đảo Trường Sa, thuộc chủ quyền của Việt Nam, người phát ngôn Bộ Ngoại giao Việt Nam Lê Thị Thu Hằng ngày 25-3 khẳng định Trung Quốc đã vi phạm chủ quyền Việt Nam, đồng thời yêu cầu Trung Quốc chấm dứt việc vi phạm này.
