Hãng tin Global News đưa tin Bộ trưởng Quốc phòng Canada, ông Harjit Sajjan, ngày 12-4 đã chỉ trích các động thái tăng cường quân sự gần đây của Trung Quốc tại Biển Đông.
Trong bài phát biểu mở đầu tại ủy ban đặc biệt của Hạ viện về vấn đề Trung Quốc, ông Sajjan hôm 12-4 cho biết Canada phản đối các yêu sách trên biển (phi pháp) của Trung Quốc.
Bộ trưởng Quốc phòng Canada Harjit Sajjan. Ảnh: THE CANADIAN PRESS/SEAN KILPATRICK
“Canada phản đối các dự án cải tạo đất và xây dựng tiền đồn ở các khu vực tranh chấp vì mục đích quân sự” - ông Sajjan nhấn mạnh, đề cập việc Trung Quốc xây dựng phi pháp các tiền đồn quân sự trên một số đảo và rạn san hô tại Biển Đông.
“Và chúng tôi sẽ tiếp tục hỗ trợ các đồng minh và đối tác ở khu vực Châu Á - Thái Bình Dương, đặc biệt khi đối mặt các hành động đơn phương phá hoại hòa bình và ổn định” – ông Sajjan khẳng định.
Phát ngôn của ông Sajjan được đưa ra trong bối cảnh tình hình căng thẳng tại Biển Đông thời gian qua chưa có dấu hiệu hạ nhiệt.
Ngày 31-3, Bộ Quốc phòng Canada cho biết tàu chiến HMCS Calgary của nước này đã đi qua vùng biển gần quần đảo Trường Sa của Việt Nam từ ngày 29-3 đến ngày 30-3, khi thực hiện hải trình từ Brunei qua Biển Đông.
Phát ngôn viên Bộ Quốc phòng Canada Daniel Le Bouthillier cho biết tuyến đường qua Biển Đông là "phù hợp nhất" cho tàu Calgary.
Một quan chức quốc phòng Canada cho biết phía Trung Quốc đã điều một chiến hạm bám đuôi tàu Calgary.
Trước đó, các quan chức Canada đã phủ nhận việc cố gắng gửi bất kỳ thông điệp nào liên quan các tàu chiến nước này được điều qua Biển Đông, vùng biển Trung Quốc có yêu sách chủ quyền phi lý, theo đài truyền hình CBC (Canada).
Tuy nhiên, các tài liệu do báo chí Canada ghi nhận được hồi năm 2020 cho thấy việc điều các tàu chiến có hải trình đi qua khu vực Biển Đông thường được thảo luận ở các cấp chính phủ cao nhất của nước này trước khi được thông qua.
Hồi năm 2020, động thái tàu khu trục HMCS Ottawa của Canada di chuyển qua eo biển Đài Loan được mô tả trong các tài liệu là đã "thể hiện sự ủng hộ của Canada đối với các đối tác và đồng minh thân cận nhất của Canada, an ninh khu vực và trật tự quốc tế dựa trên luật lệ".
Canada cùng loạt các nước khác gồm Pháp, Đức, Anh, Mỹ, Nhật, Úc đã phản ứng trước sự hiện diện phi pháp của hàng trăm tàu Trung Quốc tại đá Ba Đầu (nằm ở phía đông bắc của cụm đảo Sinh Tồn thuộc quần đảo Trường Sa của Việt Nam).
Đại sứ Canada tại Manila Peter MacArthur hôm 25-3 đã đăng dòng tweet nêu rõ: “Canada phản đối các hành động gần đây của Trung Quốc ở Biển Đông, làm leo thang căng thẳng và phá hoại sự ổn định của khu vực cũng như trật tự quốc tế dựa trên luật lệ”.
Yêu sách về quyền lịch sử của Trung Quốc tại Biển Đông, hay còn gọi là “đường lưỡi bò” đã bị Tòa Trọng tài Thường trực (PCA) ở The Hague (Hà Lan) bác bỏ vào năm 2016.
Trong tuyên bố, Tòa cho biết "đường chín đoạn" của Trung Quốc là không có cơ sở pháp lý, đồng thời Trung Quốc "không có quyền lịch sử" tại Biển Đông. Tuy nhiên, Trung Quốc đến nay luôn phủ nhận và không tuân thủ theo phán quyết.
