Ngày 30-3, Viện Hóa học - Viện Hàn lâm Khoa học và Công nghệ Việt Nam cho biết đã nhận được thông tin liên quan đến dự án “Phát triển vật liệu polyurethane composite đa chức năng chống cháy, cách nhiệt, kháng vi sinh hướng tới ứng dụng trong xây dựng và đời sống” - giải nhất tại cuộc thi Nghiên cứu khoa học, kỹ thuật cấp quốc gia dành cho học sinh THCS và THPT năm học 2025-2026.
Viện Hoá học cho hay, theo một số thông tin lan truyền trên mạng xã hội, dự án này được cho là có mức độ tương đồng với các công bố khoa học của nhóm nghiên cứu do PGS.TS Hoàng Mai Hà, Phó Viện trưởng Viện Hóa học - Viện Hàn lâm Khoa học và Công nghệ Việt Nam, chủ trì.
Các kết quả nghiên cứu chế tạo vật liệu chống cháy của PGS.TS Hoàng Mai Hà đã được công bố rộng rãi từ năm 2019 trên các kênh khoa học chính thống. Với tinh thần trách nhiệm của nhà khoa học, bên cạnh việc công bố trên các tạp chí chuyên ngành, ông Hà cũng chủ động chia sẻ các báo cáo, kết quả nghiên cứu nhằm tạo điều kiện để cộng đồng khoa học, đặc biệt là các nhà khoa học trẻ, tham khảo, kế thừa và phát triển các hướng nghiên cứu mới.
Cũng theo Viện Hoá học, việc tiếp cận và sử dụng các kết quả đã công bố là hoạt động bình thường trong môi trường khoa học mở, nhưng quá trình khai thác cần tuân thủ nghiêm các quy định về liêm chính khoa học và thuộc trách nhiệm của các cá nhân, tổ chức sử dụng kết quả đó.
Đồng thời, các hội đồng khoa học, ban tổ chức cuộc thi và các tạp chí có trách nhiệm thẩm định, đánh giá mức độ trùng lặp cũng như giá trị mới của công trình trước khi công bố hoặc trao giải.
"Trong bối cảnh khoa học mở và chia sẻ tri thức ngày càng được thúc đẩy, việc các ý tưởng, cách tiếp cận hoặc hình thức thể hiện trong các đề tài nghiên cứu của học sinh có thể có những nét tương đồng với các hướng nghiên cứu đã được công bố là hiện tượng có thể xảy ra. Tuy nhiên, mọi đánh giá cần được xem xét một cách khách quan, toàn diện trên cơ sở khoa học và các quy định về liêm chính học thuật", Viện Hoá học nêu rõ.
Liên quan đến nội dung trên, PGS.TS Hoàng Mai Hà khẳng định không có bất kỳ mối liên hệ, hợp tác hay tham gia hướng dẫn nào đối với nhóm học sinh thực hiện dự án. Ông chỉ biết đến dự án của các em thông qua thông tin trên mạng xã hội.
Ông Hà cũng cho biết từ năm 2018 đến nay, chế tạo vật liệu composite chống cháy là một trong những hướng nghiên cứu chính của ông, đã đạt được một số kết quả và công bố khoa học. Cụ thể, giai đoạn 2019-2020 ông nghiên cứu về vật liệu chống cháy trên nền polyurethane và năm 2025 có nghiên cứu sử dụng vật liệu khung cơ kim để chống cháy cho nhựa epoxy.
Trước những tác động của các thông tin chưa được kiểm chứng đối với uy tín cá nhân và tổ chức, ông Hà đề nghị ban tổ chức cuộc thi cùng các cơ quan chức năng sớm tiến hành xác minh, làm rõ.
Viện Hóa học khẳng định sẵn sàng phối hợp với ban tổ chức cuộc thi và các cơ quan chức năng để làm rõ sự việc; đồng thời khẳng định sẽ xử lý nghiêm nếu phát hiện bất kỳ vi phạm nào liên quan đến liêm chính khoa học. Đơn vị này cũng cho biết đã rà soát danh sách học sinh, sinh viên đăng ký thực tập, nghiên cứu tại đơn vị trong giai đoạn 2024-2025 và không ghi nhận trường hợp nào liên quan đến nhóm học sinh có dự án đoạt giải nhất nêu trên.
Như PLO đã thông tin, cuộc thi Nghiên cứu khoa học, kỹ thuật cấp quốc gia dành cho học sinh trung học năm học 2025-2026 diễn ra từ ngày 20 đến 22-3 tại Hà Nội. Chung cuộc, ban tổ chức trao giải chính thức cho 145 dự án, trong đó có 14 giải nhất.
Ngay sau khi cuộc thi kết thúc, các diễn đàn mạng xã hội xôn xao thông tin về các dự án đoạt giải. Đáng chú ý là nghi vấn dự án đoạt giải nhất của nhóm học sinh của một trường THPT bị phản ánh giống với bài báo của nhóm nghiên cứu thuộc Viện Hàn lâm Khoa học và Công nghệ Việt Nam. Sự trùng lặp được chỉ ra nằm ở cấu trúc bài, cách trình bày dữ liệu và các chi tiết nhỏ đặc trưng.
Ngay sau đó, hiệu trưởng nhà trường nơi có học sinh đoạt giải nhất đã lên tiếng khẳng định tính liêm chính của dự án.
Trước những phản ánh trên, tối 29-3, Bộ GD&ĐT cho biết đã tiếp nhận thông tin về một số nghi vấn liên quan đến việc bảo đảm liêm chính khoa học trong cuộc thi. Bộ nhìn nhận đây là cuộc thi có tính chất mở, do đó, công tác rà soát, hậu kiểm sau sự kiện là nhiệm vụ đặc biệt quan trọng để bảo đảm tính khách quan, minh bạch.
Bộ GD&ĐT đã chỉ đạo các đơn vị chức năng phối hợp chặt chẽ với ban tổ chức, ban giám khảo và các bên liên quan để kiểm tra, làm rõ nội dung phản ánh. Trên cơ sở kết quả xác minh, nếu phát hiện vi phạm, Bộ GD&ĐT khẳng định sẽ xử lý nghiêm theo quy định. Các bước xử lý tiếp theo sẽ được bảo đảm dựa trên nguyên tắc công bằng và minh bạch.
Bộ GD&ĐT xác minh nghi vấn liêm chính tại cuộc thi khoa học kỹ thuật quốc gia
(PLO)- Bộ GD&ĐT vào cuộc xác minh nghi vấn liên quan đến tính liêm chính tại cuộc thi khoa học kỹ thuật cấp quốc gia, khẳng định xử lý nghiêm nếu phát hiện vi phạm.
