Mới đây, NHNN đã ban hành quy định việc cơ cấu thời hạn trả nợ và giữ nguyên nhóm nợ cho khách hàng gặp khó khăn (Thông tư 02).
Theo đó, các ngân hàng sẽ có quyền lựa chọn cơ cấu lại thời hạn trả nợ trong phạm vi tối đa là 12 tháng và giữ nguyên nhóm nợ trong khi các khoản dự phòng có thể được trích dần trong 2 năm.
Như vậy, người đi vay có thêm thời gian để trả nợ trong khi chờ nền kinh tế phục hồi hoàn toàn vào thời điểm thích hợp.
Áp lực lên cả bảng cân đối kế toán và báo cáo kết quả kinh doanh của ngân hàng được dự báo sẽ giảm bớt phần nào. Bởi lẽ rủi ro tỉ lệ nợ xấu gia tăng sẽ được chuyển sang đến nửa cuối năm 2024.
Cụ thể, tỉ lệ nợ xấu năm 2023 có thể không tăng cao như ước tính ban đầu do khách hàng gặp khó khăn có thể được ngân hàng xem xét cơ cấu thời hạn trả nợ và giữ nguyên nhóm nợ. Điều này cũng có lợi cho các ngân hàng có tỷ lệ nợ xấu gần 3%. Vì các tổ chức này sẽ có thêm phương án để giữ tỉ lệ nợ xấu dưới mức 3%.
Do không có quy định cụ thể về các ngành nghề đủ điều kiện được tái cơ cấu, Công ty chứng khoán SSI hiểu rằng các khoản vay của một số doanh nghiệp bất động sản nhất định có thể được xem xét để tái cơ cấu với điều kiện những dự án dở dang có giấy tờ pháp lý đầy đủ.
Trong tình huống này, nếu các chủ đầu tư có thêm nguồn lực để tiếp tục hoàn thành các dự án này, sẽ tạo ra dòng tiền để trang trải các nghĩa vụ nợ và giúp giảm bớt tình trạng căng thẳng thanh khoản.
Tuy nhiên, SSI Research cũng lưu ý rằng các nút thắt pháp lý trong ngành bất động sản vẫn là trở ngại chính đối với tình hình thị trường hiện tại và không thể giải quyết chỉ thông qua Thông tư 02.
Ngoài ra, do nội dung của Thông tư 02 cũng bao gồm cả các khoản vay tiêu dùng phục vụ đời sống, nên một số khoản vay mua nhà cũng có thể được cân nhắc cơ cấu lại thời hạn trả nợ.
Chi phí lãi vay sẽ giảm bớt ít nhất là trong năm 2023 cho đến ngày 30-6-2024. Sau thời hạn này, nếu người đi vay vẫn không thể tất toán khoản nợ, thì món vay của họ sẽ bị chuyển sang nhóm nợ xấu.
Theo quan điểm của SSI, các ngân hàng có thể hưởng lợi trong năm 2023 từ Thông tư 02 là những ngân hàng có tỉ lệ cho vay cao đối với chủ đầu tư bất động sản như VPB, Techcombank, MBB, Tienphongbank, HDB…
Mặc dù còn quá sớm để đưa ra kết luận, nhưng SSI cho rằng Thông tư 02 cũng sẽ tạo ra một khung pháp lý cho việc tái cơ cấu nợ có thể bị ảnh hưởng tiêu cực trong trường hợp nền kinh tế phục hồi chậm hơn dự kiến.
