Theo tờ South China Morning Post ngày 27-8, cựu Thủ tướng Úc Kevin Rudd đã cảnh báo về nguy cơ xảy ra xung đột quân sự giữa Trung Quốc và Mỹ trong bối cảnh chủ nghĩa dân tộc ở cả hai nước đều đang gia tăng trước thềm cuộc bầu cử tổng thống Mỹ.
Hôm 27-8, ông Kevin Rudd - người lãnh đạo Úc trong giai đoạn 2007-2010 và thêm ba tháng vào năm 2013, đã cảnh báo việc Trung Quốc và Mỹ liên tục gia tăng lực lượng của họ ở Biển Đông và eo biển Đài Loan. Ông cho rằng việc này có thể làm tăng khả năng xảy ra "xung đột do các tính toán sai lầm" trước cuộc bỏ phiếu ngày 3-11.
Cựu Thủ tướng Úc Kevin Rudd. Ảnh: AFP
“Mối nguy thực sự chính là sự đổ vỡ trong quan hệ ngoại giao cũng như xói mòn về chính trị trong hợp tác song phương Mỹ-Trung. Nếu một chiếc tàu hoặc máy bay vô tình va chạm với một chiếc tàu hoặc máy bay khác thì nguy cơ xuất hiện một cuộc khủng hoảng là rất lớn và không ai biết được điều gì sẽ xảy ra sau đó” - ông lưu ý.
Ông đưa ra phát biểu trên trong một sự kiện trực tuyến có tên “Liệu Trung Quốc có thể ngăn chặn được một cuộc chiến tranh lạnh?” do Đại học La Trobe (TP Melbourne, Úc) tổ chức. Tham gia cùng ông còn có bà Linda Jakobson - Người sáng lập và giám đốc Viện nghiên cứu China Matters có trụ sở tại TP Sydney, Úc.
Ông Rudd cảnh báo rằng "các xung lực của chủ nghĩa dân tộc" có thể châm ngòi cho một cuộc khủng hoảng trong tương lai, đặc biệt là trong vài tháng trước cuộc bầu cử Mỹ.
Ông Rudd cảnh báo "các xung lực của chủ nghĩa dân tộc" có thể châm ngòi cho một cuộc khủng hoảng Mỹ-Trung trong tương lai. Ảnh: REUTERS
Cựu Thủ tướng Rudd - một người biết tiếng Trung Phồn thể (ngôn ngữ chính ở Đài Loan) và từng là nhà ngoại giao ở Trung Quốc nói ông dự đoán Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình trong vòng 10 năm tới sẽ giành được quyền kiểm soát Đài Loan - nơi Bắc Kinh coi là một phần lãnh thổ của Trung Quốc.
Theo đó, ông Rudd dự đoán Bắc Kinh nhiều khả năng sẽ sử dụng các chiến thuật như tấn công mạng và phong tỏa kinh tế để buộc chính quyền Đài Loan hiểu rằng "cuộc chơi đang diễn ra", đồng thời buộc vùng lãnh thổ này đi đến các đàm phán chính trị.
Ông nói rằng Bắc Kinh đang đặt cược vào quyết tâm bảo vệ Đài Bắc đang dần phai nhạt của Washington. Mặc dù trong Đạo luật Quan hệ Đài Loan, Mỹ cam kết giúp Đài Loan duy trì “đủ khả năng tự vệ”, chính quyền Washington không đảm bảo sẽ can thiệp quân sự ở vùng lãnh thổ này.
Ông dự đoán rằng nếu ứng cử viên đảng Dân chủ Joe Biden đắc cử tổng thống, Washington sẽ đẩy mạnh việc bán thiết bị quân sự hơn cho Đài Bắc. Tuy nhiên, cựu Thủ tướng Úc cho rằng dù phía Mỹ có can thiệp quân sự hay không thì các căng thẳng vẫn chưa thể hạ nhiệt.
Ông Rudd cho rằng một lối thoát cho căng thẳng Mỹ-Trung sẽ dựa trên việc liệu Trung Quốc có thể cải cách được các vấn đề liên quan đến chính trị hay không. Đồng thời, điều này còn phụ thuộc vào các chính sách "cẩn thận và khôn khéo" hơn từ chính quyền ông Biden để tiếp cận Bắc Kinh.
Khi được hỏi về cách tiếp cận của Canberra đối với Washington và Bắc Kinh, ông Radd cho rằng Úc nên tiếp cận Trung Quốc trên cơ sở là đồng minh của Mỹ. Bên cạnh đó, ông khuyến khích đảo quốc này hợp tác với cả Mỹ và Trung Quốc để theo đuổi mối quan hệ thương mại cùng có lợi và hợp tác cùng giải quyết các mối quan tâm chung như biến đổi khí hậu và đại dịch COVID-19.
Ngoài ra, ông cho rằng Úc nên liên kết với các quốc gia cùng chí hướng như Nhật Bản, Hàn Quốc và Canada để giải quyết những khác biệt với Trung Quốc.
