Nhằm giảm căng thẳng đang leo thang trên biển Đông, các tướng quân đội cấp cao Trung Quốc và Mỹ đã cùng họp qua điện thoại đồng ý sẵn sàng bàn bạc tiến đến thống nhất một cơ chế hiệu quả ngăn chặn hai bên đối đầu và duy trì ổn định trong khu vực. Cuộc họp diễn ra ngày 12-5, theo hãng tin AP (Mỹ) ngày 13-5.
Tại cuộc họp, Tổng Tham mưu trưởng quân đội Trung Quốc Phòng Phong Huy nói với Chủ tịch Hội đồng Tham mưu trưởng liên quân Mỹ Joseph Dunford rằng Trung Quốc đánh giá cao tự do lưu thông hàng hải “hơn nước nào hết trên thế giới”.
Tổng Tham mưu trưởng quân đội Trung Quốc Phòng Phong Huy trong một cuộc họp báo. (Ảnh: REUTERS)
Ông Phòng Phong Huy bác bỏ cáo buộc Trung Quốc phải chịu trách nhiệm cho các căng thẳng hiện tại, nói Trung Quốc muốn mở rộng liên lạc thông tin và hợp tác với Mỹ nhằm ngăn chặn nảy sinh các vấn đề ảnh hưởng đến quan hệ tổng thể của hai nước.
Theo ông Phòng Phong Huy, hai bên phải quản lý bất đồng ở biển Đông một cách xây dựng, kiềm chế không có thêm hành động gây bất lợi cho quan hệ hai nước và hai quân đội.
“Tiềm năng và viễn cảnh hợp tác giữa Trung Quốc và Mỹ vượt xa các bất đồng và mâu thuẫn. Trung Quốc muốn hai bên tiếp cận vấn đề biển Đông cân nhắc trên nền tảng quan hệ hợp tác hai nước” - AP dẫn lời ông Phòng Phong Huy.
Về phần mình, trong cuộc họp Chủ tịch Hội đồng tham mưu trưởng liên quân Mỹ Joseph Dunford đánh giá cao quan hệ giữa hai nước và hai quân đội. Theo ông, sự đối đầu và xung đột giữa hai nước không mang lại lợi lộc cho người dân hai nước.
Chủ tịch Hội đồng Tham mưu trưởng liên quân Mỹ Joseph Dunford. (Ảnh: PBS)
Ông Joseph Dunford khẳng định Mỹ sẵn sàng làm việc với Trung Quốc để thiết lập “một cơ chế kiểm soát rủi ro hiệu quả và duy trì ổn định trên biển Đông bằng các biện pháp hòa bình” - theo Tân Hoa xã (Trung Quốc).
Mỹ đồng thời hy vọng tất cả các bên kiềm chế, không để căng thẳng ở biển Đông gia tăng, theo ông Joseph Dunford.
Bước đi này của Trung Quốc và Mỹ diễn ra trong thời điểm căng thẳng hai bên đang gia tăng. Mỹ gần đây tăng tuần tra biển Đông và cáo buộc Trung Quốc quân sự hóa biển Đông.
Tàu khu trục tên lửa USS William P. Lawrence, tâm điểm căng thẳng những ngày gần đây giữa Mỹ và Trung Quốc. (Ảnh: NAVY)
Ngày 12-5 Trung Quốc chỉ trích kịch liệt việc tàu khu trục tên lửa USS William P. Lawrence tuần tra biển Đông ngày 10-5 là hành động khiêu khích và đe dọa sẽ đẩy mạnh năng lực quân sự trên biển Đông. Trong khi đó Bộ Quốc phòng Mỹ tuyên bố hoạt động tuần tra mới nhất này là để đảm bảo quyền lưu thông hàng hải ở biển Đông.
Vấn đề biển Đông cũng được bàn đến trong các cuộc gặp riêng lẻ giữa Phó Tham mưu trưởng quân đội Trung Quốc Tôn Kiến Quốc với Phó Tư lệnh quân đội Úc Ray Griggs trước đó. Ông Tôn Kiến Quốc nói với ông Ray Griggs là biển Đông không nên là vấn đề giữa Trung Quốc và Úc, Úc không nên có hành động “tổn hại hòa bình ổn định khu vực cũng như quan hệ hai nước”.
Trong ngày 12-5, Thủ tướng Úc Malcolm Turnbull lên tiếng ủng hộ các chiến dịch tuần tra biển Đông của Mỹ.
