Ngày 14-3, Bộ Ngoại giao Trung Quốc (TQ) và Điện Kremlin cùng có phản ứng về thỏa thuận mua bán tàu ngầm giữa Mỹ và Úc trong khuôn khổ Hiệp định Đối tác tăng cường an ninh ba bên AUKUS (Anh, Úc và Mỹ).
Theo trang web của Bộ Ngoại giao TQ ngày 14-3, kế hoạch của Úc mua tàu ngầm chạy bằng năng lượng hạt nhân của Mỹ trong khuôn khổ AUKUS mang “tâm lý Chiến tranh Lạnh”.
Trong cuộc họp báo ngày 14-3, phát ngôn viên Bộ Ngoại giao TQ Uông Văn Bân cho biết: “Chúng tôi đã nhiều lần nói rằng việc thiết lập AUKUS để thúc đẩy hợp tác về tàu ngầm hạt nhân và các công nghệ quân sự tiên tiến khác là tâm lý Chiến tranh Lạnh điển hình”.
“Việc này sẽ chỉ làm trầm trọng thêm cuộc chạy đua vũ trang, làm suy yếu nguyên tắc không phổ biến vũ khí hạt nhân và gây tổn hại đến hòa bình và ổn định khu vực” - ông nói thêm.
 |
Người phát ngôn Bộ Ngoại giao TQ Uông Văn Bân trong họp báo thường kỳ ngày 14-3. Ảnh: BỘ NGOẠI GIAO TRUNG QUỐC |
Ông Uông lập luận rằng thỏa thuận về tàu ngầm của Washington, London và Canberra liên quan “việc chuyển một lượng lớn uranium được làm giàu ở cấp độ vũ khí từ các quốc gia sở hữu vũ khí hạt nhân sang quốc gia không có vũ khí hạt nhân”.
“Mỹ, Anh và Úc cam kết đặt ra tiêu chuẩn cao nhất về không phổ biến vũ khí hạt nhân, đây chẳng qua là lời lẽ khoa trương để đánh lừa thế giới” - ông nói, cáo buộc 3 nước “ép buộc” Cơ quan Năng lượng Nguyên tử Quốc tế (IAEA) miễn trừ cho mình.
Người phát ngôn kêu gọi 3 nước AUKUS chú ý đến quan điểm của cộng đồng quốc tế, thực hiện các nghĩa vụ quốc tế và “không làm bất cứ điều gì phá hoại hòa bình và ổn định của khu vực và thế giới”.
Nga ngày 14-3 cũng lên tiếng về vụ việc. Hãng thông tấn TASS dẫn lời phát ngôn Điện Kremlin - ông Dmitry Peskov cho rằng: “Thỏa thuận này đặt ra rất nhiều câu hỏi liên quan vấn đề không phổ biến vũ khí hạt nhân. Chúng tôi cần sự minh bạch cũng như câu trả lời cho tất cả câu hỏi phát sinh”.
Phía Trung Quốc và Nga đưa ra các bình luận trên 1 ngày sau khi lãnh đạo 3 nước Mỹ, Anh, Úc công bố chi tiết thỏa thuận tàu ngầm. Theo đó, từ năm 2030, Úc sẽ mua tối đa 5 tàu ngầm chạy bằng năng lượng hạt nhân trang bị vũ khí thông thường của Mỹ. Đến năm 2040, Úc sẽ sản xuất một loại tàu ngầm dưới sự hỗ trợ của Anh và Mỹ.
Tổng thống Mỹ Joe Biden ngày 13-3 khẳng định những chiếc tàu trên sẽ không được trang bị bất kỳ loại vũ khí hạt nhân nào. Thủ tướng Úc Anthony Albanese lưu ý thỏa thuận này sẽ không làm xấu đi quan hệ Canberra với Bắc Kinh.
