Báo Time nhận định sự kiện Trung Quốc đưa vào sử dụng ngọn hải đăng cao 55 m trên đá Xu Bi hôm 5-4 nhằm ý đồ mở rộng sự hiện diện của Trung Quốc ở biển Đông và đây là sự kiện mới nhất trong hàng loạt hành động củng cố yêu sách chủ quyền của Trung Quốc.
Theo Reuters, Trung Quốc bắt đầu xây hải đăng trái phép từ tháng 10-2015. Hải đăng được xây dựng trên đá Xu Bi là một trong bảy đảo nhân tạo Trung Quốc bồi đắp trái phép ở quần đảo Trường Sa của Việt Nam. Cuối tháng 10-2015, tàu khu trục Mỹ USS Lassen đã đi vào 12 hải lý quanh đá Xu Bi. Trung Quốc còn hai dự án xây hải đăng khác trên đá Châu Viên và đá Gạc Ma.
Trong khi đó, báo Philippines Star đưa tin hôm 5-4, các binh sĩ thuộc trung đoàn 4 hải quân Mỹ tham gia cuộc tập trận “Vai kề vai” ở Philippines đã bắn thử pháo phản lực nhiều nòng cơ động cao M142 tại thung lũng Crow thuộc TP Tarlac (ảnh). Đây là lần đầu tiên loại pháo này được sử dụng ở Philippines.
Các binh sĩ Mỹ đã bắn sáu phát đạn không đầu đạn tới tầm bắn giảm còn 15 km. Mục đích nhằm chuẩn bị cho buổi bắn đạn thật vào ngày 14-4. Pháo M142 đạt tầm bắn xa đến 300 km, được xem là một trong các loại vũ khí tự hành hiệu quả trên bộ. Hải quân Mỹ đã từng sử dụng vũ khí này để tiêu diệt Taliban ở Afghanistan.
Trong lúc Mỹ-Philippines diễn tập, ứng cử viên tổng thống Manuel Roxas (đảng Tự do) tuyên bố sự kiện quân đội Mỹ đến các căn cứ quân sự Philippines luân phiền đồn trú trong khuôn khổ Hiệp định Hợp tác tăng cường quốc phòng có thể ngăn chặn xung đột vũ trang xảy ra ở biển Đông.
Ông nói: “Chúng ta hãy hỏi các ngư dân ở Zambales. Họ bị tàu Trung Quốc quấy rối và họ không thể kiếm sống qua ngày vì cứ bị quấy rối”. Ông khẳng định Philippines phải bảo vệ đất nước trong khuôn khổ an ninh với các đồng minh.
