Trung Quốc đã đình chỉ giấy phép của một nhà xuất khẩu cải dầu lớn thứ hai của Canada, trong một động thái được xem là đòn trả đũa cho việc Canada bắt giữ bà Mạnh Vãn Châu, Giám đốc Tài chính của Tập đoàn công nghệ Trung Quốc Huawei.
Tờ South China Morning Post dẫn thông báo ngày 26-3 của Tổng cục Hải quan Trung Quốc cho biết giới nước này đã phát hiện một số vi sinh vật nguy hiểm trong các lô hạt cải của công ty Viterra Inc. Họ cho biết các lô hàng của công ty này đã bị chặn để ngăn sâu bọ gây hại xâm nhập Trung Quốc.
Đầu tháng này, Trung Quốc đã tuyên bố ngừng nhập khẩu từ một công ty hạt cải dầu khác của Canada là Richardson International Ltd., cũng với lý do nhiễm bẩn.
Thủ tướng Canada Justin Trudeau cho biết ông có thể gửi một phái đoàn cấp cao đến Trung Quốc để bàn về vấn đề hạt cải dầu và thừa nhận “những thách thức” trong mối quan hệ giữa Canada với Trung Quốc.
Cánh đồng cải dầu ở Canada. Ảnh: SCMP
Bắc Kinh đã “nổi đóa” với việc Canada bắt bà Mạnh vào ngày 1-12-2018 theo yêu cầu dẫn độ của Mỹ liên quan đến cáo buộc gian lận, và kể từ đó đã bắt giữ nhiều công dân Canada với những cáo buộc mà Ottawa cho là không xác thực.
“Rõ ràng, họ muốn tiếp tục trừng phạt chúng tôi”, ông Guy Saint-Jacques, cựu đại sứ Canada tại Trung Quốc, phát biểu.
Canada hồi năm ngoái đã xuất khẩu hạt cải dầu trị giá 2,1 tỉ USD sang Trung Quốc, vốn cho đến nay là khách hàng lớn nhất của họ về sản phẩm này, chiếm 17% tổng lượng xuất khẩu của Canada sang Trung Quốc.
Phát ngôn viên của Viterra đã xác nhận lệnh cấm và cho biết tất cả hàng xuất khẩu của công ty này đều được kiểm nghiệm nhằm đảm bảo chúng đáp ứng các tiêu chuẩn nhập khẩu. “Các vấn đề tiếp cận thị trường như thế này gây tổn thương cho ngành công nghiệp của chúng tôi và nông dân Canada. Chúng tôi hy vọng sẽ giải quyết nhanh vấn đề này”, phát ngôn viên trên nói trong một tuyên bố.
Các quan chức công nghiệp Canada đã bày tỏ sự hoài nghi với lý do mà Trung Quốc đưa ra về việc tạm dừng nhập khẩu. Công ty Richardson International đã bác bỏ cáo buộc của Trung Quốc về sâu bọ gây hại.
“Chúng tôi rất bối rối về việc làm cách nào để có sự thay đổi trong sản phẩm hạt cải dầu của chúng tôi giữa tuần này và tám tuần trước đây”, ông Brian Innes, phát ngôn viên của Hội đồng Hạt cải dầu Canada, cho biết.
Vụ bắt giữ bà Mạnh, ái nữ của nhà sáng lập Huawei - tỉ phú Nhậm Chính Phi, tại sân bay TP Vancouver đã khiến quan hệ giữa Canada và Trung Quốc tuột dốc tồi tệ nhất kể từ sau sự kiện Thiên An Môn vào năm 1989.
Vụ bắt bà Mạnh Vãn Châu ảnh hưởng tồi tệ quan hệ Canada-Trung Quốc. Ảnh: BGR
“Chúng tôi đang gặp rắc rối vì yêu cầu dẫn độ của người Mỹ”, ông Saint-Jacques nói. “Điều này đang gây thất thoát hàng tỉ USD doanh thu thương mại. Điều quan trọng là chính phủ Mỹ phải mạnh mẽ hơn và cố gắng giúp đỡ chúng tôi”.
Vào ngày 10-12, Trung Quốc đã bắt giữ hai công dân Canada trong một nỗ lực nhằm gây áp lực buộc Canada trả tự do cho Mạnh. Một tòa án Trung Quốc cũng đã kết án tử hình một công dân Canada khác trong phiên tòa tái thẩm bất ngờ vào tháng 12, đảo ngược án tù 15 năm được tuyên trước đó.
Đây không phải là lần đầu tiên Bắc Kinh hành động chống lại một quốc gia muốn “qua mặt” họ.
Vào năm 2010, Trung Quốc đã đình chỉ thỏa thuận thương mại song phương với Na Uy và hạn chế nhập khẩu cá hồi của nước này sau khi giải thưởng Nobel Hòa bình được trao cho nhà văn Trung Quốc Lưu Hiểu Ba.
Anh và các nước khác cũng bị trả đũa về các cuộc họp chính thức với Đạt Lai Lạt Ma, nhà lãnh đạo tinh thần Tây Tạng.
