Phát biểu trong một buổi báo cáo trước Thượng viện hôm 24-8, Ngoại trưởng Philippines Perfecto Yasay tiết lộ: “Có bằng chứng cho thấy cát đen đã bị khai thác, lấy đi từ lãnh thổ chúng ta và sau đó được dùng cho các hoạt động cải tạo, đặc biệt ở Trường Sa, nơi các hoạt động này gần như được hoàn thành”.
Ông Yasay cho biết thông tin này được thu thập dựa trên các phát hiện của cộng đồng tình báo, cơ quan an ninh quốc gia và lực lượng đặc nhiệm biển Tây Philippines (tên Manila dùng để gọi biển Đông).
Trung Quốc bị cáo buộc lấy đất cát Philippines xây đảo nhân tạo trái phép ở biển Đông. Ảnh: CSIS
Trung Quốc đang xây các đảo nhân tạo trái phép tại Trường Sa hòng củng cố các tuyên bố chủ quyền vô lý của nước này. Hoạt động xây đảo đã bắt đầu trước khi Tòa Trọng tài ra phán quyết bác bỏ yêu sách “đường lưỡi bò” phi lý của Bắc Kinh hồi tháng trước.
Tuy nhiên, ông Yasay cho biết hiện chưa có kết luận chính thức về cáo buộc Trung Quốc “lấy trộm” đất cát của Philippines để xây đảo nhân tạo. “Chúng tôi mong đợi kết quả điều tra của Thượng viện về vấn đề quan trọng này”.
Ảnh chụp từ vệ tinh ngày 22-7-2016 cho thấy Trung Quốc xây trái phép nhiều công trình trên đá Vành Khăn, thuộc quần đảo Trường Sa của Việt Nam. Ảnh: CSIS/AMTI
Theo vị ngoại trưởng Philippines, đã từng có một số nỗ lực dùng cát đen của Philippines cho các hoạt động bồi đắp tại bãi cạn Scarborough. “Hoạt động bồi đắp ở bãi cạn Scarborough thật sự chưa từng diễn ra. Đã có một số nỗ lực dùng tàu chở cát đen, cùng tất cả thiết bị, để bắt đầu bồi đắp Scarborough. Tuy nhiên, âm mưu này đã bị người Mỹ ngăn chặn”.
Khi được Thượng nghị sĩ Richard Gordon hỏi về thái độ của Philippines trước việc Trung Quốc “lấy đi đất đai theo nghĩa đen”, ông Yasay nói quan điểm của Bộ Ngoại giao Philippines là hoạt động đó “vi phạm sự toàn vẹn lãnh thổ và quyền chủ quyền” của nước này.
Ngoại trưởng Philippines khẳng định: “Họ không được phép làm điều đó. Nếu họ thực hiện, chúng tôi có quyền để bảo vệ lãnh thổ của mình trước sự xâm phạm”.
