Theo South China Morning Post (Hongkong), một nguồn tin thân cận với hải quân Trung Quốc cho biết Bắc Kinh sẽ bắt tay vào việc thiết lập một tiền đồn mới cách 230 km ngoài khơi bờ biển Philippines, trong bối cảnh Mỹ và Manila đang đưa quân đội hai nước gần nhau hơn.
Theo nguồn tin này, động lực để Trung Quốc thúc đẩy kế hoạch là do phán quyết sẽ sớm được đưa ra của Tòa án Trọng tài Thường trực tại The Hague, dự kiến chống lại các hành động và tuyên bố chủ quyền của Trung Quốc. Manila muốn tòa án tuyên bố rằng các yêu cầu của Bắc Kinh phải tuân thủ đúng Công ước Liên Hiệp Quốc về Luật Biển (UNCLOS). Quyết định có thể được đưa ra vào tháng tới hoặc tháng 6.
"Bắc Kinh sẽ tiến hành thực hiện cải tạo đất tại đảo Hoàng Nham (tên Trung Quốc gọi bãi cạn Scarborough) trong năm nay" - nguồn tin đề cập đến bãi cạn cho biết và yêu cầu được giấu tên. Nguồn tin này cho biết các lãnh đạo "Trung Quốc cần phải lấy lại thế chủ động, khi Washington đang cố gắng thiết lập sự hiện diện quân sự lâu dài trong khu vực".
Bãi cạn Scarborough ở biển Đông. Hình ảnh được chụp bởi Planet Labs bào ngày 12-3 ( Ảnh: Reuter)
Mỹ và Philippines đã bắt đầu tuần tra chung ở biển Đông trong tháng 3 - Bộ trưởng Quốc phòng Mỹ Ash Carter cho biết trong chuyến thăm mới nhất của ông tới khu vực. Lực lượng Mỹ cũng sẽ có quyền tiếp cận ít nhất tám căn cứ quân sự ở Philippines, hai căn cứ không quân ở Pampanga cách 330 km từ bãi cạn Scarborough.
Với tiền đồn mới trong bãi cạn Scarborough, Bắc Kinh có thể “hoàn hảo hóa" việc phủ sóng lực lượng không quân trên biển Đông - nguồn tin cho biết. Trung Quốc đã có thể đáp máy bay ở đảo Phú Lâm và hai đường băng thêm vào đang trong quá trình xây dựng tại các rạn san hô Mischief và Fiery Cross.
Bãi đá ngầm Xu Bi cũng có thể được xây thêm một bãi đáp. Tháng trước, người đứng đầu hoạt động hải quân Mỹ, Đô đốc John Richardson, cho biết hoạt động của Trung Quốc đã được quan sát xung quanh bãi cạn. "Nếu Trung Quốc cải tạo tại bãi cạn Scarborough, họ có thể cài đặt radar và các phương tiện khác để giám sát 24 giờ lực lượng không quân Basa của Mỹ tại cơ sở Pampanga" - Macau - dựa trên lời của chuyên gia quân sự Antony Wong Dong cho biết.
GS Jin Yongmin, Giám đốc Trung tâm Nghiên cứu Chiến lược đại dương tại Học viện Thượng Hải Khoa học Xã hội, cho biết một đường bay tại bãi cạn Scarborough sẽ mở rộng tầm ảnh hưởng của lực lượng không quân Trung Quốc ở biển Đông ít nhất 1.000 km và vươn đến cả biển Luzon, một cửa ngõ vào Thái Bình Dương.
