Tờ Nikkei Asia ngày 25-10 dẫn lời một quan chức cấp cao của Bộ Ngoại giao Mỹ cho biết "Bộ tứ" (QUAD) - nhóm an ninh không chính thức của Mỹ, Nhật, Úc và Ấn Độ - trong tương lai có thể chào đón các thành viên mới với mục tiêu chung là đối phó ảnh hưởng ngày càng tăng của Trung Quốc.
Phát biểu tại Diễn đàn Đối thoại Núi Phú Sĩ, một cuộc họp thường niên giữa các nhà lãnh đạo doanh nghiệp và chính trị từ Nhật và Mỹ, ông Marc Knapper - Phó Trợ lý Ngoại trưởng Mỹ phụ trách khu vực Đông Á - Thái Bình Dương - hôm 24-10 cho biết QUAD "là một nhóm hoạt động trên tinh thần tự nguyện của các quốc gia có cùng chí hướng, chia sẻ các giá trị chung về dân chủ, pháp quyền, tôn trọng nhân quyền và tự do".
"QUAD là một thứ đáng để theo đuổi, và bây giờ là thứ mà chúng ta thường xuyên theo đuổi ở cấp bộ trưởng. QUAD không có nghĩa là một tổ chức độc quyền hay đơn lẻ. Tại một số thời điểm trong tương lai, có lẽ nó sẽ mở rộng" – ông Knapper nói.
Diễn đàn Đối thoại Núi Phú Sĩ được tổ chức ngày 24-10. Ảnh: NIKKEI ASIA
Ông Knapper phát biểu dứt khoát rằng các hành động gây hấn của Trung Quốc đã khiến Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương phải đứng trước một thách thức và sự lựa chọn. Ông nói rằng đó là "sự lựa chọn giữa một khu vực được quản lý bởi các quy tắc, luật pháp, trật tự và sự minh bạch, hoặc một khu vực bị chi phối bởi tầm nhìn của Trung Quốc".
"Rõ ràng là Mỹ và các đối tác - Nhật, Úc và những nước khác - đã đưa ra sự lựa chọn của mình. Chúng tôi đã nói rõ những gì chúng tôi dự định làm và những gì chúng tôi muốn làm để đối mặt các thách thức từ Trung Quốc" – ông Knapper nhấn mạnh.
Thủ tướng Nhật Bản Yoshihide Suga cho biết trong một video thông điệp gửi tới cuộc họp rằng điều quan trọng là phải tăng cường khả năng răn đe của liên minh Nhật - Mỹ để đảm bảo an ninh của Nhật và khu vực xung quanh.
Bộ trưởng Quốc phòng Nhật Nobuo Kishi cho biết trong một video rằng Trung Quốc đang nâng cao chất lượng và số lượng sức mạnh quân sự của mình một cách nhanh chóng và không minh bạch. Ngoại trưởng Nhật Toshimitsu Motegi cũng chỉ ra rằng cán cân quyền lực đang chuyển dịch mạnh mẽ ở khu vực Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương.
Ông Katsutoshi Kawano - cựu Tham mưu trưởng Lực lượng Phòng vệ Nhật - cho biết điều quan trọng là Nhật, Mỹ, Úc và Ấn Độ phải dẫn đầu để bảo vệ tự do tại các vùng biển ở Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương. Ông Kawano cho biết cuộc đụng độ biên giới gần đây của Trung Quốc với Ấn Độ cũng như căng thẳng leo thang với Úc liên quan đại dịch COVID-19 đã khiến các nước thành viên QUAD tăng cường hợp tác. Vẫn chưa rõ liệu các quốc gia châu Á khác có tham gia nhóm hay không.
Ông Kenichiro Sasae - Chủ tịch Viện Các vấn đề Quốc tế Nhật - cho biết các nước "không muốn bị Trung Quốc bắt nạt". Đô đốc Philip Davidson - chỉ huy Bộ Tư lệnh Ấn Độ-Thái Bình Dương - cho biết không chỉ cần có năng lực phòng thủ tên lửa, hải quân và không quân mà còn phải phát triển năng lực trong không gian và an ninh mạng để đối phó Trung Quốc.
