Trong bối cảnh chuyến thăm cấp cao đến Bắc Kinh của Tổng thống Philippines Rodrigo Duterte cùng ít nhất 250 doanh nhân tháp tùng dự kiến diễn ra vào tuần tới, Đại sứ Trung Quốc tại Philippines Zhao Jianhua ngày 14-10 nói rằng hai nước có thể tìm được “tiếng nói chung” về vấn đề biển Đông để cùng thảo luận, bao gồm tranh chấp tại bãi cạn Scarborough.
Theo Reuters, việc ông Duterte “xoay trục” sang Trung Quốc cho thấy một sự thay đổi chóng mặt trong chính sách ngoại giao của Philippines kể từ tháng 7 năm nay, thời điểm khi Tòa Trọng tài thường trực (PCA) tại Hà Lan ra phán quyết về vụ kiện của Philippines.
Phán quyết của PCA ngày 12-7 đã bác bỏ yêu sách “đường lưỡi bò” phi lý mà Trung Quốc đã vẽ ra để đòi chủ quyền ở biển Đông. Về điều khoản liên quan đến bãi cạn Scarborough, phán quyết kết luận không quốc gia nào có quyền chủ quyền đối với bãi cạn này, do đó tất cả các nước có yêu sách chồng lấn tại đây có quyền đánh bắt.
Đại sứ Trung Quốc tại Philippines Zhao Jianhua. Ảnh: Reuters
Zhao cho biết ông tin rằng một giải pháp cuối cùng có thể được đưa ra và hai nước có thể tạo ra một “vùng biển hòa bình và hợp tác”. “Phía Trung Quốc rất quan tâm đến hợp tác nghề cá. Đó là phản ứng dành cho mối quan tâm về ngư dân của tổng thống các bạn” - ông Zhao trả lời báo giới khi được hỏi liệu Trung Quốc có đáp ứng yêu cầu của ông Duterte hay không.
Trước đó, trong khi có các phát ngôn ca ngợi Trung Quốc, Tổng thống Philippines Duterte nhấn mạnh rằng ngư dân Philippines không nên bị cản trở khi đến bãi cạn Scarborough để đánh bắt.
“Chúng tôi muốn biết được liệu hai nước có thể giải quyết vấn đề một cách hợp lý như thế nào. Tôi cho rằng hai nước sẽ tìm ra một giải pháp khả thi cho vấn đề này” - ông Zhao nói.
Ông Zhao nói rằng Trung Quốc và Philippines có thể tìm được tiếng nói chung để giải quyết tranh chấp tại bãi cạn Scarborough. Ảnh: Japan Times
Reuterscho biết hiện vẫn chưa rõ “tiếng nói chung” của hai nước nằm ở đâu khi mà Trung Quốc nhất quyết từ chối công nhận phán quyết của PCA trong khi ông Duterte thì cam kết với người dân Philippines rằng ông sẽ không đi chệch nội dung của phán quyết ngày 12-7.
Ông Zhao cho biết hơn một chục bản ghi nhớ sẽ được Trung Quốc và Philippines thảo luận, ký kết vào tuần tới tại Bắc Kinh. Vị đại sứ Trung Quốc dự đoán sẽ có sự gia tăng đáng kể trong lĩnh vực đầu tư của Trung Quốc và số lượng du khách đến Philippines.
Ông Zhao cho biết thêm Trung Quốc sẽ cung cấp cho Philippines các khoản vay mềm, đồng thời các công ty Trung Quốc sẽ tiến hành các dự án cơ sở hạ tầng lớn tại Philippines. Theo ông Zhao, Trung Quốc có thể sẽ mở các cuộc thảo luận trong tương lai về việc hợp tác với Philippines trong khai thác dầu khí.
