Gia đình những người nhập cư trái phép đã tụ tập trước Nhà Trắng ủng hộ ông (ảnh). Hiện có khoảng 11 triệu người nhập cư trái phép cư trú ở Mỹ. Trong đó 50% là người Mexico, từng ấy người đã cư trú ở Mỹ hơn 13 năm nay và 60% cư trú ở sáu bang gồm California, Florida, Illinois, New Jersey, New York và Texas.
Kế hoạch điều chỉnh tạm thời về nhập cư trái phép quy định:
- Khoảng 4 triệu người nhập cư trái phép có thể xin giấy phép lao động trong thời gian ba năm và không bị trục xuất nếu đạt các điều kiện sau: Cư trú ở Mỹ tối thiểu năm năm, có con là công dân Mỹ hay thường trú nhân (có thẻ xanh) sinh trước thứ năm 20-11-2014 (không giới hạn tuổi).
- Đối tượng là người đến Mỹ lúc còn nhỏ gồm khoảng 0,6 triệu người. Cuối tháng 6-2012, Mỹ đưa ra chương trình tạm hoãn thi hành lệnh trục xuất đối với người đến Mỹ từ thơ ấu (chương trình DACA).
Nay tiêu chuẩn mới quy định thoáng hơn như sau: Đến Mỹ từ ngày 1-1-2010 (thay vì 15-6-2007 như trước), bỏ quy định tuổi tối đa xin nhập cư là 31 tuổi vào năm 2012, đương đơn phải đến Mỹ trước 16 tuổi (quy định này không thay đổi), các điều kiện về học vấn (tương đương tú tài) và lý lịch tư pháp (không phạm tội nghiêm trọng) cũng không thay đổi.
Các đối tượng sẽ bị trục xuất gồm người nhập cư trái phép thuộc thành phần nguy hiểm, bị bắt ở biên giới hoặc đến Mỹ từ ngày 1-1-2014, kể cả trẻ em.
Di dân hợp pháp: Mỹ sẵn sàng nới lỏng điều kiện cấp visa cho lao động có tay nghề cao và sinh viên khoa học. Đối tượng này gồm khoảng 0,5 triệu người. Đặc biệt người nước ngoài tốt nghiệp đại học Mỹ ở các ngành đang thiếu (khoa học, công nghệ, kỹ thuật, toán học) có thể làm việc lâu dài hơn ở Mỹ nhờ nới lỏng chương trình thực tập không bắt buộc (OPT).
Ngay sau đó, đảng Cộng hòa đã phản ứng rằng kế hoạch của ông Obama là vi hiến. Bộ trưởng Tư pháp bang Texas Greg Abbott (đảng Cộng hòa) cho biết sẽ kiện tổng thống. Nghị sĩ Kevin McCarthy lãnh đạo phe đa số Cộng hòa ở Hạ viện khẳng định tổng thống đã lạm dụng quyền hạn.
H.DUY
