Tờ The New York Times dẫn lời các quan chức tình báo Mỹ ngày 22-10 cho biết các công ty Trung Quốc đang thu thập dữ liệu di truyền từ khắp nơi trên thế giới, một phần trong nỗ lực của chính phủ và các công ty nước này nhằm xây dựng cơ sở dữ liệu sinh học lớn nhất thế giới.
Trong báo cáo mới đây, Trung tâm Phản gián và An ninh Quốc gia Mỹ nhấn mạnh rằng Washington cần bảo mật tốt hơn các công nghệ quan trọng, gồm trí tuệ nhân tạo, điện toán lượng tử, chất bán dẫn và các công nghệ khác liên quan “kinh tế sinh học”.
Công ty BGI của Trung Quốc. Ảnh: REUTERS
Nỗ lực thu thập dữ liệu di truyền
Ông Michael Orlando - quyền giám đốc Trung tâm Phản gián và An ninh Quốc gia Mỹ, một chi nhánh của Văn phòng Giám đốc Tình báo Quốc gia Mỹ - cho biết Trung Quốc và các quốc gia khác đang nỗ lực thống trị những công nghệ này, cũng như sử dụng cả biện pháp hợp pháp và bất hợp pháp để nắm được các “bí quyết” của Mỹ.
Theo các quan chức, Trung Quốc tin rằng việc thống trị các lĩnh vực trên sẽ mang lại lợi thế về kinh tế cho nước này.
Trí tuệ nhân tạo và máy học hứa hẹn sẽ cách mạng hóa nhiều khía cạnh của cuộc sống, gồm cả các hoạt động quân sự. Điện toán lượng tử sẽ cho phép các quốc gia phá các mã hóa dễ dàng hơn, và chất bán dẫn không chỉ quan trọng đối với máy tính mà còn nhiều sản phẩm tiêu dùng.
Ngoài ra, các quan chức cũng nhấn mạnh sự giao thoa giữa công nghệ và nghiên cứu di truyền và sinh học nổi lên là một lĩnh vực cạnh tranh và gián điệp.
Theo ông Edward You - nhân viên phản gián về các công nghệ mới nổi và công nghệ đột phá, chính phủ Trung Quốc đang thu thập dữ liệu y tế, sức khỏe và di truyền trên khắp thế giới.
“Quốc gia nào xây dựng cơ sở dữ liệu thông tin tốt nhất sẽ có lợi thế hơn trong việc phát triển các phương pháp chữa trị trong các đại dịch trong tương lai, và Trung Quốc đang có lợi thế hơn” - ông You cho hay.
Trích dẫn một báo cáo của Reuters, ông You cho biết công ty BGI của Trung Quốc cùng quân đội nước này đã phát triển một thử nghiệm di truyền sơ sinh, theo đó có thể cho phép việc thu thập thông tin từ hàng triệu người trên thế giới.
BGI hồi năm 2013 đã mua lại một công ty gen của Mỹ. BGI - chuyên cung cấp dịch vụ giải trình tự bộ gen giá rẻ và có quyền truy cập vào dữ liệu bộ gen - hiện có hợp đồng và quan hệ đối tác với các tổ chức y tế trên khắp nước Mỹ, các quan chức tình báo lưu ý.
'Tất cả là về dữ liệu'
Theo The New York Times, Trung tâm Phản gián và An ninh Quốc gia Mỹ cũng lưu ý các khoản đầu tư của công ty WuXi Biologics (Trung Quốc).
WuXi Biologics đã mua lại một nhà máy sản xuất của hãng Pfizer ở Trung Quốc, xây dựng một cơ sở sản xuất ở bang Massachusetts và hồi năm 2015 đã đầu tư vào công ty di truyền học tiêu dùng 23andMe (Mỹ).
Công ty 23andMe của Mỹ. Ảnh: REUTERS
“Họ (Trung Quốc) đang phát triển cơ sở dữ liệu sinh học lớn nhất thế giới. Một khi họ có quyền truy cập vào dữ liệu di truyền của bạn, đó không phải là thứ bạn có thể thay đổi như mã pin” – ông You nhấn mạnh.
Các quan chức Mỹ và châu Âu từ lâu đã cáo buộc rằng Trung Quốc ăn cắp sở hữu trí tuệ, sản xuất các phiên bản sản phẩm rẻ hơn, khiến các công ty phương Tây ngừng kinh doanh và sau đó là chiếm lĩnh thị trường. Lĩnh vực sản xuất các tấm pin mặt trời là một điển hình, các quan chức cho hay.
Những năm gần đây, Cục Điều tra Liên bang (FBI) và Trung tâm Phản gián và An ninh Quốc gia Mỹ đã cảnh báo các doanh nghiệp và trường đại học về nỗ lực đánh cắp công nghệ Mỹ của Trung Quốc.
Tuy chính phủ Mỹ có thể xem xét các thương vụ công ty Trung Quốc mua lại công ty Mỹ, song nhiều hình thức đầu tư khác của Bắc Kinh lại khó kiểm soát hơn.
Ông Orlando lưu ý rằng bất kỳ công ty Mỹ nào hợp tác với công ty Trung Quốc cần tự bảo vệ dữ liệu của mình.
“Tất cả là về dữ liệu. Có những tác động an ninh quốc gia mà chúng ta phải hiểu" – ông You nhấn mạnh.
