Hôm 29-3, cuộc đàm phán giữa Nga-Ukraine tại thủ đô Istanbul (Thổ Nhĩ Kỳ) đã có tiến triển rõ rệt. Nga cam kết tiến hành các bước xuống thang căng thẳng, Ukraine chấp nhận quy chế trung lập nếu được đảm bảo an ninh và mở ra nhiều cơ hội cho tổng thống Nga và Ukraine gặp nhau thảo luận về việc chấm dứt xung đột, trang Euronews đưa tin.
Nga có hai bước giảm leo thang
Trưởng phái đoàn đàm phán của Nga Vladimir Medinsky chia sẻ với các phóng viên rằng các cuộc đàm phán giữa Nga-Ukraine diễn ra tại Istanbul hôm 29-3 mang tính xây dựng, Nga đã có hai bước giảm leo thang căng thẳng, hãng thông tấn Nga TASS đưa tin.
Trong cuộc đàm phán, ông Medinsky cho biết Moscow đã thực hiện hai bước giảm leo thang. Thứ nhất là phía Nga đang đề xuất tổ chức một cuộc gặp giữa Tổng thống Vladimir Putin và người đồng cấp Ukraine Vladimir Zelensky, đồng thời Bộ Ngoại giao hai bên sẽ thương thảo về việc ký hiệp ước hoà bình hoặc có thể ký hiệp ước này sớm hơn dự kiến. Thứ hai là quân đội Nga sẽ cắt giảm đáng kể các hoạt động quân sự ở thủ đô Kiev và thành phố Chernihiv.
Đoàn đàm phán Nga và Ukraine gặp nhau ở thủ đô Istanbul (Thổ Nhĩ Kỳ) hôm 29-3. Ảnh: TASS
Thứ trưởng Quốc phòng Nga Alexander Fomin cũng xác nhận rằng Moscow đã quyết định “cắt giảm về cơ bản các hoạt động quân sự ở hướng thủ đô Kiev và thành phố Chernihiv nhằm tăng cường sự tin tưởng trong các cuộc đàm phán cho mục đích xa hơn là chấm dứt giao tranh”.
Ngoài ra, Trưởng đoàn đàm phán Medinsky cho biết tại Istanbul, phái đoàn Nga đã thấy được lập trường quan điểm rõ ràng của Ukraine, các đề xuất của Kiev sẽ được nghiên cứu trong thời gian tới và báo cáo với tổng thống Nga rồi sau đó Moscow sẽ đưa ra phản hồi.
Đề xuất về an ninh của Kiev
Một đại biểu của đoàn đàm phán Ukraine - ông Alexander Chaly cho biết Ukraine đồng ý áp dụng quy chế trung lập và phi hạt nhân hóa nếu nước này được đảm bảo an ninh.
Trưởng đoàn đàm phán của Ukraine - ông David Arakhamia cũng xác nhận phía Ukraine muốn thoả thuận đảm bảo an ninh cho nước này phải là một thoả thuận quốc tế mà các bên nhận trách nhiệm bảo đảm an ninh cho Ukraine sẽ ký vào.
Ông nói: “Chúng tôi muốn có một cơ chế quốc tế về bảo đảm an ninh cho nước mình, trong đó các nước đứng ra bảo lãnh an ninh sẽ hành động theo cách tương tự như Điều 5 của Hiệp ước Tổ chức Bắc Đại Tây Dương (NATO) và thậm chí còn chắc chắn hơn thế”.
Tổng thống Thổ Nhĩ Kỳ Tayyip Erdogan (góc phải) chào đón các nhà đàm phán Nga và Ukraine. Ảnh: REUTERS
Điều 5 của Hiệp ước NATO quy định rằng bất kỳ cuộc tấn công vũ trang nào vào một hay một số thành viên của liên minh đều được coi là một cuộc tấn công vào toàn bộ liên minh và tất cả các thành viên còn lại sẽ hỗ trợ nạn nhân của cuộc tấn công đó ngay lập tức.
Theo Kiev, những nước bảo lãnh có thể bao gồm các thành viên thường trực của Hội đồng Bảo an Liên hợp quốc (bao gồm cả Nga), cũng như Đức, Israel, Ý, Canada, Ba Lan và Thổ Nhĩ Kỳ.
Ngoài ra, Kiev cũng yêu cầu các nước bảo đảm an ninh giúp Ukraine gia nhập Liên minh châu Âu (EU) "càng sớm càng tốt".
Trước cuộc hội đàm, Tổng thống Ukraine - ông Volodymyr Zelensky cho biết Ukraine đã chuẩn bị cho việc tuyên bố là một nước trung lập như Moscow yêu cầu và sẵn sàng thỏa hiệp về khu vực phía đông đang tranh chấp của Donbass.
Các cuộc đàm phán dự kiến kéo dài hai ngày là ngày 29 và 30-3 nhưng các nguồn tin trong phái đoàn Nga và Bộ Ngoại giao Thổ Nhĩ Kỳ cho biết đàm phán đã kết thúc và cuộc họp vào ngày 30-3 sẽ không diễn ra.
Triển vọng chấm dứt xung đột
Cho đến nay, những tiến triển đạt được tại cuộc đàm phán hôm 29-3 dường như đã mở ra cơ hội cho hai tổng thống Nga và Ukraine gặp nhau. Trưởng đoàn đàm phán Ukraine - ông David Arakhamia nói rằng các điều kiện hiện tại đã là đủ để hai nhà lãnh đạo gặp nhau.
Gần đây, ông Zelensky nói rằng có thể nhanh chóng chấm dứt xung đột nếu ông có thể gặp Tổng thống Nga Vladimir Putin và nói rằng đoàn đàm phán Ukraine phải làm mọi cách để ông gặp được ông Putin.
Khi các cuộc đàm phán bắt đầu vào sáng 29-3, Tổng thống Thổ Nhĩ Kỳ Tayyip Erdogan nói rằng các đại nhà ngoại giao hai bên có "trách nhiệm lịch sử" trong việc mang lại hòa bình, chấm dứt xung đột.
Ngoại trưởng Thổ Nhĩ Kỳ Mevlut Cavusoglu khẳng định hai bên đã đạt được "tiến bộ có ý nghĩa nhất" kể từ khi bắt đầu đàm phán và bước tiếp theo sẽ là cuộc gặp giữa các ngoại trưởng Ukraine và Nga.
Ông Cavusoglu nói thêm rằng Thổ Nhĩ Kỳ khuyến khích hai bên bảo đảm một lệnh ngừng bắn và một thỏa thuận về vấn đề mở các hành lang nhân đạo.
