Trang web Quốc hội Mỹ cho biết tên gọi đầy đủ của nghị quyết là “Nghị quyết khẳng định lại sự ủng hộ mạnh mẽ của Mỹ đối với tự do hàng hải và sử dụng hợp pháp vùng biển và không phận quốc tế ở khu vực châu Á-Thái Bình Dương và giải pháp ngoại giao hòa bình cho các tranh chấp và tuyên bố chủ quyền biển và lãnh thổ đang tồn tại”.
Nghị quyết chỉ ra hàng loạt hành động đơn phương của Trung Quốc gây bất ổn ở biển Đông và biển Hoa Đông, tăng cường các hoạt động nguy hiểm của các tàu chính phủ gần quần đảo Senkaku/Điếu Ngư bắt đầu từ tháng 9-2012, áp đặt các quy định đánh bắt cho cả vùng biển tranh chấp ở biển Đông, ngăn cản Philippines tiếp cận bãi cạn Scarborough, tàu hải quân Trung Quốc chạy cắt mặt tàu tuần dương USS Cowpens ở biển Đông vào cuối năm 2013.
Nghị quyết cũng nhắc lại sự kiện Trung Quốc hạ đặt trái phép giàn khoan Hải Dương 981 ở vùng biển Việt Nam, đồng thời triển khai tàu quân sự để bảo vệ giàn khoan, tàu Trung Quốc đã cố tình đâm va nhiều lần, và sử dụng vòi rồng, máy bay để cản trở các tàu cảnh sát biển Việt Nam.
Nghị quyết cho rằng hoạt động của giàn khoan chưa được làm sáng tỏ theo luật pháp quốc tế bao gồm UNCLOS. Đây là mưu tính đơn phương của Trung Quốc nhằm thay đổi nguyên trạng bằng vũ lực và có thể vi phạm Tuyên bố về ứng xử của các bên ở biển Đông (DOC).
Từ những thực trạng nêu trên, nghị quyết tuyên bố:
Lên án hành động o ép hoặc sử dụng vũ lực cản trở tự do hoạt động trong không phận quốc tế nhằm thay đổi nguyên trạng hoặc gây bất ổn ở châu Á-Thái Bình Dương.
Hối thúc Trung Quốc không triển khai vùng nhận dạng phòng không ở biển Đông và không đưa ra các hành động khiêu khích tương tự ở những nơi khác ở châu Á-Thái Bình Dương.
Kêu gọi Trung Quốc rút giàn khoan Hải Dương 981 và lực lượng tàu hộ tống, kiềm chế các hành động trên biển đi ngược lại Công ước quốc tế về quy định ngăn ngừa va chạm trên biển, đồng thời trả lại nguyên trạng cho biển Đông như thời điểm trước ngày 1-5.
Nghị quyết cũng đặt ra năm chính sách của Mỹ gồm:
- Ủng hộ các đồng minh và đối tác ở khu vực châu Á-Thái Bình Dương.
- Phản đối các tuyên bố vi phạm các quyền lợi, các quyền tự do và việc sử dụng biển hợp pháp.
- Quản lý các tranh chấp không bằng đe dọa hoặc vũ lực.
- Ủng hộ xây dựng các định chế khu vực nhằm thúc đẩy hợp tác và củng cố vai trò pháp luật quốc tế.
- Bảo đảm tính liên tục trong các hoạt động của Mỹ ở khu vực châu Á-Thái Bình Dương.
THẠCH ANH
