Ngày 8-1, Thượng viện Mỹ đã thúc đẩy một dự thảo nghị quyết nhằm hạn chế quyền hạn của Tổng thống Donald Trump trong việc thực hiện thêm các hành động quân sự chống lại Venezuela nếu không có sự phê chuẩn từ quốc hội.

Trong đó, phe Dân chủ cùng 5 thượng nghị sĩ đảng Cộng hòa đã bỏ phiếu thông qua bước đầu dự thảo nghị quyết với tỉ lệ 52-47, mở đường cho cuộc bỏ phiếu quyết định trong ngày 14-1.

Theo tờ Politico, cuộc bỏ phiếu này được cho là một dấu hiệu về sự chia rẽ trong nội bộ đảng Cộng hòa liên quan kế hoạch của ông Trump về Venezuela, và là một sự thay đổi quan điểm của Thượng viện về việc hạn chế quyền lực của ông Trump.

Dân chủ phẫn nộ

Ngay sau cuộc tấn công của Mỹ tại Venezuela, các nhà lãnh đạo đảng Dân chủ lên án đây là hành động bất hợp pháp, được thực hiện mà không có sự chấp thuận cần thiết của quốc hội và sẽ dẫn đến thảm họa cho người dân Mỹ.

“Họ đã nói dối trắng trợn trước mặt chúng ta. Thông điệp họ gửi đi rằng đây không phải là về thay đổi lãnh đạo. Họ nói đây chỉ là một chiến dịch chống ma túy” – Thượng nghị sĩ Chris Murphy nói hôm 4-1.

Theo hiến pháp Mỹ, chỉ quốc hội mới có quyền tuyên chiến. Nghị quyết về Quyền hạn Chiến tranh năm 1973 yêu cầu các tổng thống phải thông qua quốc hội trước khi tiến hành các hoạt động quân sự.

Tuy nhiên, theo tờ The Guardian, các nhà lãnh đạo hàng đầu của cả hai đảng – những người thường được tham vấn về các vấn đề an ninh quốc gia – cũng không được thông báo về chiến dịch này.

“Tôi vẫn chưa nhận được cuộc gọi nào. Tôi vẫn chưa nhận được cuộc gọi nào từ bất kỳ ai trong chính quyền” – ông Jim Himes, lãnh đạo đảng Dân chủ trong Ủy ban Tình báo Hạ viện Mỹ, nói.

Ông Himes kịch liệt lên án chiến dịch quân sự, mà ông gọi là “cuộc phiêu lưu” và là “một ví dụ khác về sự vi phạm pháp luật của chính quyền này”. Ông cáo buộc ông Trump “mở đường cho thảm họa” và “không hề để tâm quốc hội Mỹ”.

Tất cả thượng nghị sĩ Dân chủ đều ủng hộ dự thảo nghị quyết nhằm hạn chế quyền hạn của ông Trump. Ngay sau khi có kết quả bỏ phiếu, nhiều nghị sĩ Dân chủ đã bày tỏ sự hoan nghênh.

“Đây không chỉ là một cuộc bỏ phiếu mang tính thủ tục. Đây là sự bác bỏ rõ ràng ý tưởng rằng một người có thể đơn phương đẩy người dân nước Mỹ vào nguy hiểm mà không cần quốc hội, không cần tranh luận” – lãnh đạo phe Dân chủ tại Thượng viện Chuck Schumer nói.

Cộng hòa dao động

Theo tờ The Hill, sau vụ Mỹ tấn công Venezuela, nhiều nghị sĩ Cộng hòa cảm thấy bối rối vì không biết chính sách đối ngoại của tổng thống Mỹ đang hướng đến đâu.

“Đó là những lời bóng gió kiểu như ‘Colombia, các bạn nên cẩn thận’. ‘Mexico, các bạn nên cẩn thận’. ‘Greenland, chúng tôi sẽ sáp nhập các bạn’. Thông thường, người ta sẽ chỉ nói đó là những lời nói suông. Nhưng khi bạn thấy ông Trump không hề nói suông về Venezuela, điều đó khiến bạn phải lùi lại và tự hỏi ‘Còn kế hoạch nào khác nữa không?’” – Thượng nghị sĩ Lisa Murkowski thuộc đảng Cộng hòa, nói.

Các nhà lập pháp đảng Cộng hòa cũng nói rằng họ đã không nhận được đủ thông tin chi tiết về kế hoạch của ông Trump.

Một số nghị sĩ cho biết vào tháng 12-2025, Ngoại trưởng Marco Rubio và Bộ trưởng Quốc phòng Pete Hegseth đã đảm bảo với họ là việc tấn công Venezuela không nằm trong kế hoạch của chính quyền Mỹ. Nhưng chỉ vài tuần sau đó, biệt kích Mỹ đột kích vào khu nhà của Tổng thống Venezuela Nicolás Maduro và bắt ông cùng phu nhân.

“Chúng tôi đã thấy mọi thứ leo thang” – bà Murkowski nói.

Thượng nghị sĩ Susan Collins – một trong 5 thượng nghị sĩ Cộng hòa ủng hộ dự thảo – cho biết bà ủng hộ việc bắt giữ ông Maduro và đưa ông về Mỹ, nhưng không cho rằng việc sử dụng lực lượng quân sự với Venezuela là điều cần thiết.

“Khi tổng thống nêu vấn đề, không chỉ với Venezuela mà còn với Greenland, về việc sử dụng lực lượng quân sự, thì điều đó liên quan Đạo luật Quyền lực Chiến tranh và vai trò hiến pháp của quốc hội” – bà Collins nói.

Theo The Hill, động thái của 5 thượng nghị sĩ đảng Cộng hòa vừa qua cho thấy một trong những rạn nứt lớn nhất giữa các thượng nghị sĩ đảng Cộng hòa và Nhà Trắng trong năm đầu tiên của nhiệm kỳ thứ hai của ông Trump.

Dù vậy, không phải nghị sĩ Cộng hòa nào cũng phản đối hành động của ông Trump.

Theo tạp chí Time, nhiều nghị sĩ đảng Cộng hòa khẳng định nghị quyết này không cần thiết vì cuộc đột kích vào nhà ông Maduro là tất cả những gì có trong hành động quân sự được lên kế hoạch cho Venezuela.

“Chúng ta không có quân đội ở Venezuela. Không có hành động quân sự nào. Không có chiến dịch nào. Không có binh lính nào trên mặt đất” – lãnh đạo phe đa số tại Thượng viện, Thượng nghị sĩ John Thune, nói hôm 13-1.

Thượng viện sẽ khiến ông Trump chùn bước?

Về phía ông Trump, nhà lãnh đạo Mỹ tỏ ra không hài lòng khi một số nghị sĩ Cộng hòa chọn đứng về phe Dân chủ. Theo một số nguồn tin, ông đã chỉ trích bà Collins qua điện thoại sau cuộc bỏ phiếu.

Ông Trump cũng đăng đàn trên mạng xã hội cho rằng 5 nghị sĩ này “không bao giờ nên được bầu giữ chức vụ nữa”.

“Ở đây chúng ta có một trong những cuộc tấn công thành công nhất từ ​​trước đến nay và họ lại tìm cách chống lại nó. Thật đáng kinh ngạc. Và đó là một điều đáng xấu hổ” – ông Trump nói hôm 13-1 về 5 thượng nghị sĩ Cộng hoà.

Ngoài ra, tổng thống Mỹ cũng gọi dự thảo nghị quyết trên là "vi hiến". Ông Trump cho rằng nghị quyết có thể “làm suy yếu nghiêm trọng khả năng tự vệ và an ninh quốc gia của Mỹ, cản trở quyền lực của tổng thống Mỹ với tư cách là tổng tư lệnh lực lượng vũ trang”.

Theo đài ABC, trong cuộc họp kín hôm 13-1, các thượng nghị sĩ đã xem xét quan điểm pháp lý về việc sử dụng quân đội Mỹ cho cuộc tấn công vừa qua tại Venezuela. Cuộc họp này diễn ra trước khi cuộc bỏ phiếu quyết định dự kiến được tổ chức trong ngày 14-1 (theo giờ Mỹ).

ABC mô tả đây là một tài liệu dài.

Theo ABC, ngay cả khi được Thượng viện thông qua trong ngày 14-1, dự luật này hầu như không có cơ hội trở thành luật vì cuối cùng nó cần phải được chính ông Trump ký. Tuy nhiên, đây được xem vừa là một phép thử sự ủng hộ của đảng Cộng hòa đối với ông Trump, vừa là một dấu hiệu cho thấy Thượng viện do đảng Cộng hòa kiểm soát có thể ảnh hưởng khả năng ông Trump sử dụng quân đội ở nước ngoài.