Từ ngày 1-6, Quyết định 67/2025/QĐ-UBND của UBND TP.HCM về giá dịch vụ thu gom, vận chuyển và xử lý chất thải rắn sinh hoạt sẽ chính thức có hiệu lực. Thay vì mức phí cố định theo hộ gia đình như trước, người dân sẽ đóng phí dựa trên khối lượng hoặc thể tích rác thải.

Đây là một chủ trương mới nhằm tăng cường trách nhiệm của người dân trong việc giảm thiểu rác thải và bảo vệ môi trường. Tuy nhiên, quy định mới này cũng khiến không ít người dân thắc mắc về cách tính, cách triển khai và tính minh bạch của quy trình.

Nhiều nỗi lo khi chưa hiểu rõ cách thu phí mới

Bà Huỳnh Thị Chính (quận 11) cho biết trước đây gia đình bà đóng phí thu gom rác theo định mức cố định hằng tháng, khoảng vài chục ngàn đồng. Tuy nhiên, với quy định mới thu phí rác theo số ký rác thải, bà bày tỏ lo ngại về tính minh bạch và phương thức đo lường. “Liệu có cần cân rác? Có thiết bị đo rõ ràng không? Nếu không thì dễ phát sinh tiêu cực, người dân không biết đâu là đúng, sai” - bà Chính đặt vấn đề.

Bà cũng dẫn thông tin rằng nếu hộ dân thải quá 126 kg rác mỗi tháng sẽ phải đóng thêm tiền nhưng không rõ cơ sở nào để xác định khối lượng rác từng hộ. Việc này cần được hướng dẫn cụ thể để người dân nắm rõ.

Cùng mối băn khoăn, anh Trung Kiên, chủ nhà trọ tại quận Tân Bình, cho biết hiện tại anh đang đóng mức phí cao nhất do lượng rác phát sinh từ hoạt động kinh doanh.

“Mỗi tháng tôi đóng khoảng 700.000 đồng tiền rác. Tuy nhiên, có nơi đóng thêm phí vận chuyển, có nơi thì không, tôi chưa hiểu rõ lý do sự khác biệt này. Tôi cũng thắc mắc nếu thu phí rác theo số ký, vậy có phải mỗi ngày đều phải cân ký? Tôi mong có hướng dẫn chi tiết hơn” - anh Kiên đề nghị.

Bà Diễm Hằng, một người thuê trọ tại quận 7, cũng bày tỏ lo ngại: “Chúng tôi thuê trọ, ở theo phòng. Nếu thu phí rác theo khối lượng, liệu chủ nhà hay người thuê sẽ là người chịu phí? Rồi mỗi phòng thải bao nhiêu cũng không có cách gì xác định rõ ràng nếu không có sự giám sát cụ thể”.

Cần giải pháp cụ thể và dễ thực hiện

Bên cạnh một số ý kiến quan ngại về quy định thu phí rác thải mới, nhiều người dân cũng bày tỏ ủng hộ với quy định này. Tuy nhiên cần có hướng dẫn cụ thể hơn.

Chị Ngọc Điệp (quận Phú Nhuận) cho biết chị đồng tình với cách thu phí rác mới vì nó giúp người dân có ý thức hơn trong việc giảm rác thải, phân loại và tái chế. Nhưng để thực hiện, chính quyền địa phương nên hỗ trợ bước đầu như phát thùng rác phân loại, hướng dẫn sử dụng, đặc biệt là đối với người lớn tuổi.

“Vì TP đã ban hành giá cụ thể đối với từng khu vực, địa phương sẽ cụ thể hóa thực hiện. Do đó, địa phương cần có kế hoạch cụ thể hơn để hướng dẫn người dân cần thực hiện thế nào theo quy định mới” - chị Điệp nói.

Chị Minh Minh (quận Gò Vấp) cho rằng việc thu phí rác theo số lượng thể hiện sự công bằng, không còn chuyện người thải rác ít nhưng phải đóng theo tiền bình quân. Tuy nhiên, theo chị, thực tế lượng rác thải được thải ra làm sao có thể tính bằng ký, điều này rất khó khăn. Thay vào đó có thể tính bằng kích thước của túi rác thay vì số ký.

“Nếu đo lường bằng ký chẳng lẽ những người đi thu gom rác phải cân ký số lượng rác mỗi ngày hay sao. Theo tôi, nên tính theo kích cỡ túi rác, như vậy sẽ thuận tiện hơn cho cả người dân và đơn vị thu gom. Ngoài ra, các địa phương cũng cần có các buổi tuyên truyền thực tế tại khu dân cư để người dân hiểu rõ và làm đúng theo quy định mới” - chị Minh góp ý.

Bà Thu Huyền (TP Thủ Đức) gợi ý nên linh động trong việc thu phí rác thải. Có thể thu theo mức bình quân hộ gia đình (quy định bình quân hộ gia đình trên địa bàn quận có bốn người) hoặc theo khối lượng của chủ nguồn thải. “Điện, nước sinh hoạt có chia định mức theo hộ gia đình để thu. Vì vậy, theo tôi, để công bằng, việc thu phí rác thải cũng nên chia theo định mức. Ví dụ, một hộ gia đình bốn người, mỗi người bao nhiêu ký rác thì căn cứ vào đó mà thu. Nếu vượt trội thì sẽ tính tiền vượt trội, tùy theo bậc thang rác thải thải ra” - bà Huyền nêu ý kiến.