Chính phủ vừa ban hành Nghị định 16/2020 quy định chi tiết một số điều và biện pháp thi hành Luật Quốc tịch Việt Nam thay thế cho Nghị định 78/2009 và Nghị định 97/2014. Nghị định 16/2020 có hiệu lực thi hành từ ngày 20-3-2020.
Đáng chú ý, trong nghị định thay thế lần này đã có những quy định cụ thể hơn về việc hủy giá trị pháp lý của những giấy tờ chứng minh quốc tịch Việt Nam đã cấp như CMND, căn cước công dân, hộ chiếu, giấy khai sinh... khi thôi quốc tịch Việt Nam.
Cụ thể, tại Điều 4 Nghị định 16/2020 quy định: Kể từ ngày quyết định cho thôi quốc tịch Việt Nam, tước quốc tịch Việt Nam, hủy bỏ quyết định cho nhập quốc tịch Việt Nam của một người có hiệu lực pháp luật, giấy tờ quy định tại Điều 11 của Luật Quốc tịch Việt Nam đã cấp cho người đó không còn giá trị chứng minh quốc tịch Việt Nam.
Như vậy, có thể thấy trong các văn bản về quốc tịch trước đây không quy định về vấn đề này nên thực tế đã xảy ra rất nhiều trường hợp phát sinh về pháp lý. Điều này gây khó khăn trong công tác quản lý, cũng như ảnh hưởng đến quyền và lợi ích của người liên quan.
Luật sư Lê Dũng, Đoàn Luật sư TP.HCM, cho biết việc bổ sung quy định này là hết sức cần thiết. Bởi lẽ thực tế cho thấy nhiều vụ án xuất phát từ những người Việt Nam định cư ở nước ngoài và đã thôi quốc tịch Việt Nam. Những người này không bị thu hồi CMND, thẻ căn cước công dân, thậm chí còn tên trong hộ khẩu. Khi trở về Việt Nam, họ thực hiện các giao dịch bằng các loại giấy tờ trên, nhất là các giao dịch bất động sản, không khác gì một người Việt Nam thường trú bình thường.
Về nguyên tắc, một công dân khi thôi quốc tịch Việt Nam và nhập quốc tịch nước ngoài thì các hành vi pháp lý liên quan sau đó sẽ được áp dụng giống như người nước ngoài. Đặc biệt liên quan đến bất động sản, vì người nước ngoài sử dụng bất động sản tại Việt Nam sẽ có một số hạn chế nhất định.
“Vì vậy, khi có quy định mới này sẽ giúp các cơ quan chức năng quản lý tốt hơn, tránh phát sinh khiếu kiện, tranh chấp. Bảo vệ quyền lợi cho những người có liên quan khi thực hiện giao dịch với những người đã thôi quốc tịch Việt Nam” - luật sư Dũng nói.
Để cụ thể hóa quy định trên, tại khoản 3 Điều 24 Nghị định 16/2020 đã nêu rõ người được thôi quốc tịch, bị tước quốc tịch, bị hủy bỏ quyết định cho nhập quốc tịch Việt Nam có trách nhiệm phối hợp với cơ quan công an để làm thủ tục xóa đăng ký thường trú, nộp lại hộ chiếu Việt Nam, CMND, căn cước công dân theo quy định của pháp luật có liên quan.
Khoản 2 Điều 26 nghị định này cũng quy định trong thời hạn 10 ngày làm việc kể từ ngày có quyết định cho thôi quốc tịch, tước quốc tịch, hủy bỏ quyết định cho nhập quốc tịch Việt Nam, Bộ Tư pháp thông báo cho Bộ Công an. Bộ Công an có trách nhiệm chỉ đạo cơ quan công an có thẩm quyền xóa đăng ký thường trú, thu hồi hộ chiếu Việt Nam, CMND, căn cước công dân của người được thôi, bị tước quốc tịch, bị hủy bỏ quyết định cho nhập quốc tịch Việt Nam đang cư trú tại Việt Nam hoặc đã từng có thời gian cư trú tại Việt Nam.
| Bốn hành vi bị nghiêm cấm trong hoạt động quốc tịch Ngoài ra, tại Luật Quốc tịch Việt Nam và Nghị định số 78/2009, Nghị định 97/2014 trước đây đều không có quy định về những hành vi bị nghiêm cấm trong hoạt động quốc tịch, do đó không có cơ sở pháp lý để xử lý khi phát sinh trên thực tế. Nghị định 16/2020 lần này đã bổ sung thêm bốn hành vi bị nghiêm cấm. - Dùng giấy tờ giả, giấy tờ bị sửa chữa, tẩy xóa làm sai lệch nội dung; khai báo không trung thực, có hành vi gian dối để làm thủ tục giải quyết các việc về quốc tịch. - Dùng giấy tờ không còn giá trị chứng minh quốc tịch Việt Nam theo quy định tại khoản 1 Điều 4 của nghị định này để chứng minh đang có quốc tịch Việt Nam. - Lợi dụng thẩm quyền được giao để cấp giấy tờ về quốc tịch Việt Nam, giấy tờ chứng minh quốc tịch Việt Nam hoặc giấy tờ khác có ghi quốc tịch Việt Nam trái quy định của pháp luật; xác nhận không có cơ sở, không đúng sự thật về người xin nhập, xin trở lại quốc tịch Việt Nam. - Lợi dụng việc nhập, trở lại, thôi quốc tịch Việt Nam và việc xin giữ quốc tịch nước ngoài khi được nhập, trở lại quốc tịch Việt Nam để xâm hại an ninh, lợi ích quốc gia, trật tự, an toàn xã hội của Nhà nước Cộng hòa Xã hội chủ nghĩa Việt Nam; phương hại đến quyền, lợi ích hợp pháp của cơ quan, tổ chức, công dân Việt Nam. |
