Các nghị sĩ đảng Cộng hòa tại Thượng viện Mỹ đã ủng hộ đề nghị của Thượng viện về biểu quyết thông qua thỏa thuận khung về chương trình hạt nhân Iran các nước P5+1 và Iran đã đạt được hôm 2-4.
Ngày 5-4 (giờ địa phương), Chủ tịch Ủy ban Đối ngoại Thượng viện Bob Corker (đảng Cộng hòa) tuyên bố Ủy ban Đối ngoại dự tính xem xét thỏa thuận khung vào ngày 14-4 tới.
Theo Reuters, nghị sĩ Bob Corker muốn thông qua nghị quyết ngăn cấm tổng thống dỡ bỏ cấm vận đối với Iran trong thời gian 60 ngày để Quốc hội tham khảo thỏa thuận khung.
Trước đó, Chủ tịch Hạ viện John Boehner (đảng Cộng hòa) đã yêu cầu Quốc hội xem xét cẩn thận từng điều khoản của thỏa thuận khung rồi mới tính đến chuyện dỡ bỏ cấm vận Iran. Ông cho rằng Tổng thống Obama đã nhượng bộ Iran nhiều quá.
Vấn đề Iran đối với Tổng thống Obama và Thủ tướng Netanyahu. Biếm họa của TAYLOR JONES (Mỹ)
Để đối phó, Nhà Trắng dự tính mở chiến dịch truyền thông kêu gọi công chúng ủng hộ thỏa thuận khung với hy vọng sẽ làm nản lòng đảng Cộng hòa.
Trong khi đó, thủ tướng Israel đã mở chiến dịch phản đối thỏa thuận khung trên các kênh truyền hình Mỹ.
Hôm 5-4, trên kênh truyền hình Mỹ CNN, Thủ tướng Benjamin Netanyahu tuyên bố thỏa thuận khung sẽ không có tác dụng dừng chương trình hạt nhân Iran mà ngược lại sẽ giúp Iran duy trì cơ sở hạ tầng hạt nhân.
Ông cảnh báo bộ máy quân sự Iran đang âm mưu xâm chiếm Trung Đông và sẽ có cuộc chạy đua vũ trang của các nước dòng Hồi giáo Sunni (ám chỉ các nước vùng Vịnh ngờ vực Iran).
Tiếp đó, trên kênh truyền hình Mỹ ABC, Thủ tướng Netanyahu tiếp tục nhận định sắp tới đây, khi lệnh cấm vận quốc tế đối với Iran được dỡ bỏ, Iran sẽ bỏ túi hàng tỉ USD.
Ông lên án: “Iran không dùng (số tiền ấy) để xây trường, làm đường hay xây bệnh viện. Iran sẽ dùng nó để đầu tư cho bộ máy khủng bố trên thế giới và bộ máy quân sự đang vận hành hiện nay để thống lĩnh Trung Đông”.
Tổng thống Obama đã phải chật vật trấn an Quốc hội Mỹ và Israel.
Đối với Quốc hội Mỹ, phát biểu cuối tuần trước, ông nhấn mạnh: “Với tư cách tổng thống và tổng tư lệnh quân đội, tôi tin chắc giải pháp ngoại giao là giải pháp tốt nhất cho một thỏa thuận toàn diện và lâu dài”.
Ông cam kết sẽ thông báo cho Quốc hội thông tin chi tiết về bản chất của thỏa thuận. Ông cho biết đã điện đàm với Quốc vương Salman của Saudi Arabia và sẽ tổ chức hội nghị thượng đỉnh với các nước vùng Vịnh ở trại David vào mùa xuân.
Đối với Israel, trả lời báo New York Times tối 5-4, Tổng thống Obama khẳng định: “Thỏa thuận khung với Iran không thể hiện mối đe dọa nào đối với tiềm lực quân sự của Israel”.
Ông bảo đảm nếu Iran không tôn trọng thỏa thuận, “Mỹ sẽ sử dụng năng lực đáp trả hạt nhân và khả năng quân sự ưu việt”.
Ông phân trần: “Điều tôi muốn giãi bày (với Israel) là không chỉ tôi hoàn toàn cam kết lợi thế quân sự của Israel vẫn được duy trì mà Israel còn đủ khả năng đáp trả bất kỳ vụ tấn công nào”.
Ông nói sẽ sẵn sàng làm rõ các cam kết của ông đối với Israel trên toàn thế giới, kể cả ở Iran, để ai cũng được cảnh báo: “Nếu Israel bị tấn công, chúng tôi sẽ hỗ trợ”.
| Đây là một thỏa thuận rất rủi ro… Rủi ro cho Israel, cho khu vực và thế giới… Nếu một quốc gia đã hứa sẽ tiêu diệt chúng tôi và hằng ngày hành động nhằm mục đích có được thỏa thuận mở đường cho vũ khí hạt nhân, sự sống còn của chúng tôi đã gặp nguy hiểm. Thủ tướng Israel BENJAMIN NETANYAHU Đã đủ để nắm lấy cơ hội duy nhất để biết có thể giải quyết dứt điểm vấn đề hạt nhân Iran bằng đàm phán hay không… Không có công thức nào, không có giải pháp hữu hiệu nào hơn để ngăn cản Iran sở hữu vũ khí hạt nhân ngoài sáng kiến ngoại giao được thực hiện đến nay. Tổng thống Mỹ BARACK OBAMA |
