Thổ Nhĩ Kỳ đã đồng ý tạm thời dừng chiến dịch quân sự tấn công lực lượng tay súng người Kurd ở Syria trong 120 giờ, Phó Tổng thống Mỹ Mike Pence cho biết trong chuyến thăm Thổ Nhĩ Kỳ.
Theo hãng tin RT, phái đoàn Mỹ đã có cuộc đàm phán với Tổng thống Thổ Nhĩ Kỳ Recep Tayyip Erdogan ngày 17-10. Chuyến thăm này diễn ra trong thời gian căng thẳng dâng cao giữa hai đồng minh NATO.
“Hôm nay Mỹ và Thổ Nhĩ Kỳ đã thống nhất một lệnh ngừng bắn ở Syria”, ông Pence thông báo tại cuộc họp báo chung với Ngoại trưởng Mỹ Mike Pompeo.
Phó Tổng thống Mỹ Mike Pence (phải) và Ngoại trưởng Mỹ Mike Pompeo phát biểu tại buổi họp báo chung sau cuộc gặp với Tổng thống Thổ Nhĩ Kỳ hôm 17-10. Ảnh: REUTERS
Lệnh ngừng bắn giữa các lực lượng nổi dậy do quân đội Thổ Nhĩ Kỳ hậu thuẫn và lực lượng tay súng người Kurd sẽ kéo dài 120 giờ.
Trong thời gian tạm dừng chiến dịch, lực lượng người Kurd phải rút lui khỏi khu vực rộng 32 km dọc biên giới Syria, nơi Thổ Nhĩ Kỳ muốn thiết lập một vùng an toàn.
Theo nội dung thỏa thuận, Ankara cam kết chiến dịch quân sự mang tên “Mùa xuân hòa bình” sẽ dừng hoàn toàn khi hoàn tất việc rút quân này. Theo thỏa thuận, “vùng an toàn” mà Thổ Nhĩ Kỳ muốn lập ra sẽ chủ yếu do Các lực lượng vũ trang Thổ Nhĩ Kỳ kiểm soát.
Trong thời gian tạm dừng chiến dịch 120 giờ, sẽ không có lệnh trừng phạt áp vào Ankara. Khi nào lệnh ngừng bắn trở thành lệnh ngừng bắn “vĩnh viễn”, Washington sẽ hủy bỏ các lệnh cấm hành pháp đối với Thổ Nhĩ Kỳ, ông Pence giải thích.
Trong khi đó, phía Mỹ và Thổ Nhĩ Kỳ đưa ra một số thông tin trái ngược về cuộc gặp giữa phái đoàn Mỹ và Tổng thống Erdogan.
Trong khi ông Pence khẳng định Ankara không tấn công thị trấn biên giới Kobani ở Syria, Ngoại trưởng Thổ Nhĩ Kỳ Mevlut Cavusoglu sau đó cho hay không hề có những cam kết như vậy.
Thổ Nhĩ Kỳ đã lên tiếng xác nhận đạt được thỏa thuận với phía Mỹ về việc tạm dừng chiến dịch quân sự nhằm vào lực lượng tay súng người Kurd ở miền bắc Syria, song từ chối gọi thỏa thuận là “lệnh ngừng bắn”, thêm rằng Ankara sẽ tiếp tục các kế hoạch của mình, theo RT.
“Chiến dịch mùa xuân hòa bình” sẽ tạm dừng trong năm ngày, Ngoại trưởng Thổ Nhĩ Kỳ Melvut Cavusoglu thông báo.
Trong khi nói rằng quân đội Thổ Nhĩ Kỳ sẽ dừng cuộc xâm lược và để Các đơn vị bảo vệ nhân dân người Kurd (YPG) mà Ankara xem là tổ chức khủng bố rời khỏi vùng an toàn, ông Cavusoglu từ chối gọi đây là lệnh ngừng bắn. Ông cho rằng lệnh ngừng bắn chỉ có khả năng giữa “hai bên hợp pháp”.
Ông cũng nói rằng Thổ Nhĩ Kỳ sẽ tiếp tục theo đuổi chiến lược ban đầu của mình và lập ra vùng an toàn sâu 32 km dọc biên giới với Syria trải từ sông Euphrates tới biên giới Syria với Iraq. Ông Cavusoglu nói thêm theo thỏa thuận với phía Mỹ, vùng an toàn này sẽ do quân đội Thổ Nhĩ Kỳ kiểm soát.
Xe quân sự của Thổ Nhĩ Kỳ ở biên giới Syria ngày 12-10. Ảnh: REUTERS
Một phần khác trong thỏa thuận bao gồm “thu thập” các vũ khí hạng nặng của YPG (lực lượng nòng cốt của Lực lượng Dân chủ Syria (SDF) do người Kurd lãnh đạo) và phá hủy các vị trí của họ trong khu vực. Ông Cavusoglu nói rõ rằng Thổ Nhĩ Kỳ không hề trao cho Mỹ bất kỳ “sự đảm bảo” nào về số phận của những TP như Kobani (được người Kurd giải phóng khỏi IS năm 2015).
Đồng thời, ông nói rằng Thổ Nhĩ Kỳ lên kế hoạch thảo luận về số phận của những TP nằm trong vùng an toàn như Manbij tại cuộc gặp sắp tới giữa Tổng thống Erdogan và Tổng thống Nga Vladimir Putin ở Sochi, Nga.
Về phần mình, Tổng thống Mỹ Donald Trump nói rằng lệnh trừng phạt không còn cần thiết nữa sau khi đạt được thỏa thuận. Ca ngợi kết quả cuộc đàm phán là “tuyệt vời”, Tổng thống Trump cũng nói rằng điều đó đòi hỏi một “tình yêu mạnh mẽ” mới đạt được thỏa thuận.
Về phía lực lượng người Kurd, theo kênh Al Jazeera, Mazloum Abdi – chỉ huy SDF nói rằng các lực lượng do người Kurd lãnh đạo sẽ tôn trọng thỏa thuận ngừng bắn đạt được giữa Mỹ và Thổ Nhĩ Kỳ.
Phạm vi của lệnh ngừng bắn trải dài 100 km dọc biên giới Syria-Thổ Nhĩ Kỳ từ thị trấn Tel Abyad tới Ras al-Ain, ông Abdi nói với Ronahi TV.
“Chúng tôi đã không thảo luận về số phận của các khu vực khác”, ông nói, nhắc tới các khu vực ở đông bắc, nơi Thổ Nhĩ Kỳ muốn lập một vùng an toàn.
“Chúng tôi sẽ làm bất cứ điều gì có thể vì sự thành công của thỏa thuận ngừng bắn”, ông Abdi nói, mô tả đây là “thỏa thuận tạm thời”.
Tổng thư ký Liên Hiệp Quốc Antonio Guterres hoan nghênh những nỗ lực giảm căng thẳng ở đông bắc Syria và bảo vệ dân thường. Trong một tuyên bố, Liên Hiệp Quốc cho hay “Tổng thư ký thừa nhận rằng vẫn còn con đường dài phải đi vì một giải pháp hiệu quả cho cuộc khủng hoảng ở Syria”.
