Thổ Nhĩ Kỳ ngày 28-8 nói “nhất quyết” phải mua bằng được các hệ thống tên lửa phòng thủ S-400 của Nga, yêu cầu Mỹ từ bỏ “các ngôn từ đe dọa” mình.
“Thổ Nhĩ Kỳ vẫn giữ vững ý định mua hai hệ thống tên lửa phòng thủ đất đối không S-400 của Nga. Hệ thống đầu tiên sẽ được giao năm tới” – Ngoại trưởng Thổ Nhĩ Kỳ Mevlut Çavuşoğlu cho biết trong một cuộc họp báo tại Lithuania hôm qua 28-8.
Gọi chuyện mua S-400 là “điều bắt buộc với chúng tôi”, ông Çavuşoğlu nhắc đến chuyện Thổ Nhĩ Kỳ trước đây từng cố gắng mua các hệ thống tên lửa phòng thủ Patriot của Mỹ nhưng không thành, vì Mỹ không đảm bảo được các nghị sĩ sẽ chấp thuận thương vụ này.
“Chúng tôi phải bảo vệ không phận mình. Đây là điều bắt buộc với chúng tôi. Họ nên hiểu điều đó. Liệu Mỹ có thể đảm bảo sẽ bán Patriot cho chúng tôi” – ông Çavuşoğlu đặt câu hỏi.
Nhằm giảm nhẹ yếu tố chính trị trong thương vụ mua S-400 trị giá 2,5 tỉ USD với Nga, ông Çavuşoğlu rằng hợp đồng này không có nghĩa Thổ Nhĩ Kỳ ưu tiên quan hệ với Nga hơn các nước khác, trong đó có Mỹ.
“Thổ Nhĩ Kỳ có thể cân đối một cách hoàn hảo chính sách đối ngoại của mình ở khu vực” – theo ông Çavuşoğlu.
Hệ thống tên lửa phòng thủ S-400 của Nga. Ảnh: REUTERS
Ông Çavuşoğlu nhắc nhở Mỹ rằng Thổ Nhĩ Kỳ là một nhà cung cấp một số bộ phận chính để Mỹ sản xuất F-35, kêu gọi Mỹ chấm dứt “ngôn từ đe dọa”, cảnh cáo sẽ không ngại trả đũa nếu Mỹ cứ tiếp tục làm áp lực buộc Thổ Nhĩ Kỳ thuận theo mình.
“Nếu họ nói họ có thể làm mọi thứ họ muốn, như trong các bộ phim cao bồi, thì rồi họ sẽ bị đáp trả” – ông Çavuşoğlu nói.
Bất đồng mua bán vũ khí này là một nhân tố làm căng thêm quan hệ hai đồng minh NATO Mỹ-Thổ, vốn đã rất căng thẳng vì liên quan vụ Thổ Nhĩ Kỳ truy tố mục sư người Mỹ Andrew Brunson, vì Syria…
Mỹ lâu nay vẫn liên tục lên tiếng chỉ trích chuyện Thổ Nhĩ Kỳ mua S-400 của Nga, cảnh cáo hậu quả nếu Thổ Nhĩ Kỳ không từ bỏ.
Mới nhất, ngày 28-8, Bộ trưởng Quốc phòng Mỹ James Mattis nói Mỹ không “khuyên” Thổ Nhĩ Kỳ mua S-400. Ông Mattis thừa nhận đây là “quyết định chủ quyền” của Thổ Nhĩ Kỳ nhưng nước này nên nhớ S-400 không tương thích với hạ tầng quân sự hiện tại của NATO mà Thổ Nhĩ Kỳ là một thành viên.
Ngày 27-8, một phái đoàn nghị sĩ Mỹ đến Thổ Nhĩ Kỳ thuyết phục nước này từ bỏ thỏa thuận mua S-400 của Nga để đổi lấy máy bay chiến đấu tàng hình F-35 của Mỹ. Mỹ phong tỏa thương vụ bán F-35 cho Thổ Nhĩ Kỳ, hy vọng đây sẽ là quân bài buộc Thổ Nhĩ Mỹ từ bỏ S-400.
