Đô đốc Alexander Lopez, chỉ huy Bộ Tư lệnh miền Tây, cho biết chưa có báo cáo từ ngư dân. Người phát ngôn Bộ Ngoại giao Charles Jose cho biết đang xác minh vụ việc. Trang tin GMA News (Philippines) đưa tin chủ tàu tên Pasi Abdulfatah tại tỉnh Palawan cho biết hôm 30-5, tàu cá của ông đang đánh bắt gần đá Gạc Ma thì một tàu Trung Quốc đã bắn một phát súng cảnh cáo và xua đuổi các ngư dân. Ông nói do thường xuyên bị tàu Trung Quốc đe dọa và quấy rối nên ngư dân đã quen, do đó ít khi báo cáo với cơ quan chức năng. Báo Sun Star (Philippines) lại cho biết sự việc nêu trên xảy ra hôm 4-6.
Trong khi đó, kênh truyền hình CAN (Singapore) ngày 5-6 đưa tin tại cuộc họp báo ở Tokyo (Nhật) chấm dứt chuyến công du Nhật bốn ngày, Tổng thống Philippines Benigno Aquino III thông báo Philippines và Nhật đã bắt đầu đàm phán về hiệp định thăm viếng quân sự.
Với hiệp định này, máy bay và tàu hải quân Nhật có thể sử dụng các căn cứ ở Philippines để tiếp nhiên liệu và cung cấp hậu cần nhằm mở rộng phạm vi tuần tra trong biển Đông. Thỏa thuận này sẽ dọn đường cho lực lượng phòng vệ Nhật luân phiên sử dụng các căn cứ Philippines như Mỹ. Hiệp định thăm viếng quân sự không nằm trong khuôn khổ tuyên bố chung hai bên ký kết hôm 4-6.
Báo Japan Times (Nhật) đưa tin Thủ tướng Nhật Shinzo Abe đang tìm kiếm ủng hộ từ các nước G-7 để cùng phản đối Trung Quốc tôn tạo đảo nhân tạo trái phép trên biển Đông. Chánh văn phòng nội các Nhật Yoshihide Suga cho biết Nhật đang làm việc với Mỹ và một số nước khác để bảo đảm kiềm chế hành động gây căng thẳng ở biển Đông. Trong khi đó tại Úc, báo Herald Sun đưa tin phát biểu tại Viện Quan hệ Úc-Trung ở Sydney hôm 4-6, cựu Thủ tướng Robert James Lee Hawke đã lo ngại về vấn đề tranh chấp biển Đông khi Trung Quốc trở nên hiếu chiến. Ông nói ông hy vọng Trung Quốc sẽ mời Mỹ ngồi vào bàn đàm phán vì giải pháp ngoại giao là giải pháp tốt nhất.
Báo Herald Sun ghi nhận báo chí Trung Quốc đã cảnh báo Úc sẽ “trả giá đắt” nếu tuần tra chung với Mỹ.
QUÂN KHOA
