TAND Tối cao vừa công bố Nghị quyết 04/2025 của Hội đồng thẩm phán TAND Tối cao về hướng dẫn áp dụng các tình tiết giảm nhẹ trách nhiệm hình sự, các tình tiết tăng nặng trách nhiệm hình sự quy định tại Điều 51 và Điều 52 BLHS.
Nghị quyết này đã được Hội đồng Thẩm phán TAND Tối cao thông qua ngày 30-9-2025 và có hiệu lực thi hành kể từ ngày 15-11-2025.
Theo khoản 2 Điều 51 BLHS, khi quyết định hình phạt, tòa án có thể coi đầu thú hoặc tình tiết khác là tình tiết giảm nhẹ, nhưng phải ghi rõ lý do giảm nhẹ trong bản án.
Điều 3 Nghị quyết 04 đã nêu các tình tiết có thể coi là tình tiết giảm nhẹ trách nhiệm hình sự (tức hướng dẫn về các tình tiết khác tại quy định trên) để tòa án xem xét, quyết định, gồm:
1. Người phạm tội đầu thú là trường hợp sau khi tội phạm hoặc người phạm tội bị phát hiện, người phạm tội tự nguyện ra trình diện và khai báo với cơ quan có thẩm quyền về hành vi phạm tội của mình.
2. Người phạm tội tự nguyện nộp lại ít nhất một phần hai số tiền thu lợi bất chính từ hành vi phạm tội hoặc tiền phạt bổ sung theo bản án, quyết định của tòa án.
3. Phạm tội trong trường hợp vì phục vụ yêu cầu công tác đột xuất như đi chống bão, lụt, cấp cứu, chống dịch.
4. Người hoạt động kháng chiến giải phóng dân tộc, bảo vệ Tổ quốc, làm nghĩa vụ quốc tế được cấp có thẩm quyền xác nhận, nhưng vì lý do khách quan chưa kê khai đề nghị nên chưa có huân chương, huy chương.
5. Người phạm tội có mẹ hoặc bà được nhà nước tặng danh hiệu Bà mẹ Việt Nam anh hùng; có cha, mẹ, ông, bà được Nhà nước tặng danh hiệu Anh hùng Lao động, Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân.
6. Người phạm tội có cha, mẹ được tặng thưởng nhiều giấy khen, bằng khen về những thành tích xuất sắc trong công tác.
7. Người bị hại hoặc người đại diện của bị hại xin giảm nhẹ hình phạt cho người phạm tội trong trường hợp chỉ gây tổn hại về sức khoẻ của người bị hại hoặc gây thiệt hại về tài sản.
8. Người bị hại cũng có lỗi hoặc thiệt hại do lỗi của người thứ ba.
9. Người phạm tội có từ 3 con nhỏ trở lên đều dưới 15 tuổi hoặc có con bị khuyết tật nặng trở lên, bị bệnh hiểm nghèo mà vợ, chồng không có công ăn việc làm, gia đình khó khăn được chính quyền địa phương xác nhận.
Việc áp dụng các tình tiết giảm nhẹ khác cần phải được xem xét thận trọng, chặt chẽ, tùy vào tính chất, đặc điểm của từng trường hợp cụ thể.
TAND Tối cao đề xuất 3 điều kiện để một người không bị truy cứu trách nhiệm hình sự
(PLO)- Dự thảo Nghị quyết của Hội đồng thẩm phán TAND Tối cao đã nêu ra 3 điều kiện nếu người thực hiện hành vi phạm tội đáp ứng đủ có thể được xem xét không truy cứu hình sự...
