Ngày 10-5, Vietnam Airlines (VNA) tổ chức Đại hội cổ đông thường niên năm 2019.
Ông Phạm Ngọc Minh, Chủ tịch HĐQT VNA cho rằng nhận thấy xu hướng thị trường hàng không nên đã có bước đi thành lập hãng hàng không giá rẻ. Do đó, khi Tổng công ty Đầu tư và kinh doanh vốn nhà nước (SCIC) bàn giao lại cổ phần ở Jetstar, VNA đã tiếp nhận.
Năm 2012, tình hình tài chính Jetstar khó khăn nên phải tái cơ cấu. Với doanh nghiệp tư nhân, việc tái cơ cấu Jetstar mất 2-3 năm. Tuy nhiên, do VNA là doanh nghiệp nhà nước nên quá trình tái cơ cấu kéo dài. Lợi nhuận hợp nhất của VNA thời điểm đó chỉ 300-400 tỉ đồng.
“Để Jetstar hoạt động hiệu quả phải thay toàn bộ máy bay để giảm chi phí nhưng nếu thế Jetstar sẽ lỗ ngay 700-1.000 tỉ đồng. VNA phải gánh gần 70% số lỗ đó. Thế nhưng doanh nghiệp nhà nước không ai cho phép lỗ nên chỉ còn cách tái cơ cấu Jetstar dần, để số lỗ phân bổ hàng năm sang VNA và giảm dần”, ông Minh nói.
Để hoạt động hiệu quả cao hơn đáng ra Jetstar phải có khoảng 24 máy bay nhưng hiện chỉ duy trì mức 18 chiếc do khó khăn về vốn. Muốn tăng máy bay, Jetstar phải tăng vốn nhưng các cơ quan quản lý nhà nước không đồng ý. Vì vậy hiện nay vẫn quản lý theo kiểu nhà nước là giảm lỗ dần.
Về số lỗ lũy kế 4.000 tỉ đồng tại hãng này có khoảng 2.400 tỉ đồng từ trước thời điểm VNA tiếp nhận lại Jetstar chuyển sang và giờ đã xử lý xong. Từ năm 2012 tới nay, số lỗ hàng năm đều được trích lập, ghi nhận trên sổ sách kế toán của VNA và trích lập xử lý trên khoản lãi hàng năm của VNA. Khoản lỗ trước năm 2012 đó thuộc trách nhiệm của công ty con (tức Jetstar).
“Tuy nhiên, hiện khung pháp lý chưa đầy đủ nên khoản lỗ đó vẫn treo. Còn phần vốn công ty mẹ (VNA) rót vào Jetstar đều đã xử dứt điểm, minh bạch”, ông Minh nói và khẳng định lợi ích của cổ đông nắm cổ phần VNA không bị ảnh hưởng bởi khoản lỗ lũy kế tại Jetstar.
Tổng Giám đốc Vietnam Airlines-ông Dương Trí Thành cho biết thời điểm Vietnam Airlines tiếp nhận Jetstar Pacific, hãng hàng không giá rẻ này có bảy tàu bay với độ tuổi tàu bay từ 14-17 năm. Từ đó tới nay, Jetstar đã loại dần máy bay cũ, hiện đã thay thế bằng tàu bay mới tuổi từ 7-10 năm.
Theo ông Thành, Jetstar thành lập năm 1991, tới năm 2012 hãng này năm nào cũng lỗ. Khi về VNA, lỗ giảm dần, tới năm 2014 có lãi 8 tỉ đồng, năm 2015 lãi 112 tỉ đồng. Tuy nhiên, năm 2016 hãng lại lâm vào khó khăn do tình hình khu vực nên kinh doanh lỗ. Đến hết năm 2018 lãi 34 tỉ đồng. “Tình hình tài chính của Jetstar đang được cải thiện và có tương lai”, ông Thành nhận định.
Hiện Jetstar Pacific có hai cổ đông lớn là Vietnam Airlines nắm giữ 68, 85% cổ phần và Tập đoàn Qantas (Úc) nắm 27% cổ phần.
Trước đó, tại cuộc họp báo chính phủ (ngày 4-5), nhiều cơ quan báo chí đã đặt câu hỏi về trách nhiệm cá nhân đối với khoản lỗ lên tới hơn 4.000 tỉ đồng của hãng bay mà Vietnam Airlines là cổ đông chính.
Đáng nói là có hai cá nhân nguyên là lãnh đạo của Jetstar Pacific lại được điều động trở lại Vietnam Airlines và được bổ nhiệm vào những vị trí lãnh đạo. Cụ thể là ông Dương Trí Thành, nguyên Chủ tịch Hội đồng quản trị Jetstar Pacific và ông Lê Hồng Hà, nguyên Tổng giám đốc Jetstar Pacific. Hiện hai cá nhân này đang là Tổng giám đốc và Phó Tổng giám đốc Vietnam Airlines.
Trả lời vấn đề này, Thứ trưởng, Bộ GTVT Nguyễn Nhật cho biết từ tháng 2-2012 Jetstar Pacific chuyển từ SCIC sang VNA. Từ khi chuyển sang thì công ty này lỗ hơn 3.000 tỉ đồng. Theo kế hoạch sản xuất kinh doanh mà VNA xây dựng ở Jetstar Pacific thì đến năm 2020 giảm lỗ và không lỗ.
Đối với vấn đề trách nhiệm cá nhân hoặc trách nhiệm đối với số lỗ này, Thứ trưởng Nguyễn Nhật cho biết sẽ đề nghị Vietnam Airlines báo cáo rõ hơn.
