Ngày 19-2, thị trường kim loại quý ghi nhận nhịp phục hồi nhẹ nhưng vẫn trong trạng thái thận trọng. Vàng thế giới tăng thêm 4 USD/ounce, lên 4.980 USD/ounce; bạc dao động hẹp quanh 77,86 USD/ounce trong khi palladium phục hồi 18 USD, giao dịch ở vùng 2.085 USD/ounce. Dù có cải thiện so với phiên trước, mặt bằng giá hiện tại vẫn thấp đáng kể so với các đỉnh lịch sử được thiết lập vào tháng 1.

Ở thị trường trong nước, các doanh nghiệp kinh doanh vàng chính thức vẫn trong kỳ nghỉ song giao dịch trên thị trường tự do không gián đoạn. Giá vàng miếng SJC trên “chợ đen” phổ biến quanh 177-180 triệu đồng/lượng, còn vàng nhẫn 9999 được mua bán ở mức 165-167,5 triệu đồng/lượng.

Giới đầu cơ chi phối thị trường vàng

Trên trang Kitco, ông Ross Norman, Giám đốc điều hành Metals Daily cho biết: Thị trường kim loại quý đang vận động theo một mô hình quen thuộc nhưng đầy rủi ro, đó là tăng giá chậm rãi kiểu đi thang bộ rồi điều chỉnh giảm nhanh với tốc độ của thang cuốn.

Theo ông Norman, diễn biến hiện nay cho thấy chính dòng vốn đầu cơ đang dẫn dắt thị trường chứ không phải các yếu tố cung cầu cơ bản.

Tháng 1 chứng kiến làn sóng tăng giá bùng nổ, khi tâm lý hưng phấn và đòn bẩy tài chính đẩy nhiều kim loại quý lên các mốc cao kỷ lục. Tuy nhiên sang đến tháng 2, đà tăng nhanh chóng suy yếu. Thị trường điều chỉnh giảm sâu, sau đó hồi phục rồi đi ngang trong trạng thái thiếu định hướng rõ ràng.

Theo Norman, điều chi phối giá không nằm ở giao dịch vàng, bạc vật chất, mà ở các hợp đồng tương lai, quyền chọn và vị thế ký quỹ trên sàn hàng hóa Trung Quốc.

Việc sử dụng đòn bẩy cao khiến mỗi thay đổi về ký quỹ có thể kích hoạt làn sóng đóng vị thế hàng loạt, tạo ra các cú tăng rồi giảm mạnh trong thời gian ngắn, dù nhu cầu thực tế không thay đổi đáng kể.

“Hệ quả là biến động bị giãn rộng, thị trường trở nên khó đoán. Nhà đầu tư cá nhân dễ tổn thương trước các nhịp rung lắc mạnh, nhiều nhà đầu tư tổ chức trở nên thận trọng giảm lực mua hoặc đứng ngoài. Doanh nghiệp công nghiệp tính toán lại chi phí đầu vào, thậm chí tìm vật liệu thay thế, một số ngân hàng trung ương tạm dừng mua vào để chờ mặt bằng giá ổn định hơn.

Khi dòng tiền dài hạn thận trọng rút lui, thị trường chủ yếu còn lại các vị thế đầu cơ ngắn hạn xoay vòng lẫn nhau, một cuộc chơi tổng bằng không, nơi lợi nhuận của người này chính là khoản lỗ của người khác” - Norman phân tích.

Vàng giữ nền tảng, bạc và palladium hụt hơi

Trong bối cảnh thị trường biến động mạnh, vàng vẫn cho thấy sức chống chịu tốt hơn các kim loại khác. Sau đợt giảm sâu trước đó, giá vàng đã lấy lại hơn một nửa mức đã mất và hiện chỉ còn thấp hơn khoảng 12% so với đỉnh gần nhất. Điều này cho thấy lực mua đối với vàng vẫn khá bền, giúp giá không rơi quá xa so với vùng cao kỷ lục.

Sức bền của vàng đến từ các yếu tố cấu trúc, xu hướng phi đô la hóa, nhu cầu tích lũy của ngân hàng trung ương, lo ngại nợ công và lực mua vật chất mạnh tại châu Á.

Theo Norman, chính nhu cầu bền bỉ này giúp xu hướng tăng dài hạn của vàng vẫn được duy trì, bất chấp biến động ngắn hạn do đầu cơ.

Ngược lại, bạc cho thấy sự mong manh rõ rệt. Sau khi tăng tới 60% trong tháng 1 chủ yếu nhờ đầu cơ, giá rơi nhanh chóng và đang thấp hơn khoảng 38% so với đỉnh.

Dù vậy, về dài hạn, bạc vẫn có câu chuyện riêng với 6 năm liên tiếp thiếu hụt nguồn cung và tiềm năng tăng nhu cầu pin thể rắn. Nếu công nghệ này chiếm 10% sản lượng xe toàn cầu (khoảng 1 kg bạc/xe), thị trường có thể phát sinh thêm 6.000 - 8.000 tấn nhu cầu mỗi năm vào 2035, tương đương gần 1/4 sản lượng bạc khai thác hiện nay. Tuy nhiên, biến động giá mạnh đang khiến người dùng cuối dè dặt, hãng trang sức Pandora đã chuyển sang sản phẩm mạ bạch kim để giảm phụ thuộc vào bạc.

Không chỉ bạc hụt hơi, bạch kim cũng rơi vào vòng xoáy lao dốc mạnh sau khi tăng gần 50% và tiệm cận 3.000 USD/ounce. Palladium tăng khoảng 36% rồi nhanh chóng đảo chiều, hiện gần như đi ngang so với đầu năm với vùng giá 2.080 USD/ounce.

Nhìn chung, các yếu tố nền tảng của kim loại quý chưa bị phá vỡ. Tuy nhiên, chừng nào dòng vốn đầu cơ vẫn còn chiếm ưu thế, thị trường sẽ tiếp tục "lên thang bộ, xuống thang cuốn", nơi không dành cho những nhà đầu tư thiếu kỷ luật” - ông Norman khẳng định.