Chuyện kể một nhân viên tòa báo từ Sài Gòn về miền quê lục tỉnh thu tiền báo. Anh nhân viên đi nhờ ghe vào một vùng hoang vu, chỉ có căn chòi người đặt mua báo - một thầy giáo sống nhờ đồng nước trong khi chờ cấp phép mở trường dạy các lớp vỡ lòng. Sau bữa cơm chiều, trời tối, anh nhân viên đành ở lại. Chủ và khách chui vào mùng ngồi nói chuyện, trong ánh đèn dầu thắp dĩa thấy muỗi “bay từng đàn như khói”. Hai người càng nói càng thấy tâm đắc như bạn cũ lâu ngày gặp nhau. Đó là vì họ mang những câu chuyện đã học trong sách Quốc văn giáo khoa thư ra mà kể lại cho nhau nghe với lòng đầy cảm xúc. Người này kể, người kia lại bổ sung. Sáng hôm sau, anh nhân viên thấu hiểu hoàn cảnh ông giáo nên chào về mà không đành lòng nói chuyện thu tiền báo.
Câu chuyện cho thấy những bài học sâu sắc trong sách giáo khoa (SGK) sẽ in đậm mãi trong tâm trí người học dù thời gian có lùi xa. Hơn nữa, những kiến thức, những chuẩn mực đạo đức, những giá trị nhân văn từ SGK sẽ góp phần hình thành nhân cách, lối sống, tình cảm của các thế hệ học sinh. Vai trò SGK nói riêng, chương trình giáo dục nói chung vì vậy vô cùng quan trọng, góp phần vào thành công của nhiệm vụ trồng người.
Trong những ngày này, xã hội đặc biệt quan tâm đến việc Bộ GD&ĐT công bố chương trình các môn học mới. Theo đó, mục tiêu của chương trình giáo dục mới đã thay đổi về căn bản. Ngoài việc bổ sung, cập nhật các kiến thức, chương trình giáo dục mới sẽ chú trọng phát triển những phẩm chất, kỹ năng, hình thành những năng lực cần thiết của người học, điều mà chương trình giáo dục hiện hành còn thiếu. Trong đó, chú trọng năng lực tự học, sáng tạo, khả năng thích ứng với những đổi thay trong bối cảnh toàn cầu hóa và cách mạng công nghiệp mới.
Chương trình giáo dục dù đổi mới thế nào mà SGK chuyển tải nó được biên soạn sơ sài, trình bày thiếu chăm chút thì cũng sẽ không gây hứng thú cho người học. SGK không chỉ phải trình bày mỹ thuật mà nội dung phải hay, hấp dẫn, phù hợp tâm sinh lý lứa tuổi. Có vậy việc đổi mới chương trình, SGK mới thành công mỹ mãn. Từ đây, dư luận xã hội đặt ra yêu cầu cách làm SGK phải khác trước.
Còn quá sớm để đánh giá SGK mới nhưng với những chủ trương, giải pháp mạnh mẽ nói trên, chúng ta kỳ vọng SGK mới sẽ có nhiều bài học sâu sắc làm lay động các thế hệ học sinh mai sau.
