Quyền Bộ trưởng Quốc phòng Mỹ Patrick Shanahan vừa viết thư gửi người đồng cấp Thổ Nhĩ Kỳ Hulusi Akar thông báo chi tiết kế hoạch loại nước này khỏi chương trình tiêm kích tàng hình đa năng F-35 của mình, hãng Sputnik đưa tin. Bức thư đề ngày 6-6 về “tháo bỏ sự tham gia của Thổ Nhĩ Kỳ trong bản đồ F-35”.
Theo thông tin từ Sputnik, trong thư ông Shanahan nói rõ Thổ Nhĩ Kỳ phải ngừng toàn bộ mọi hoạt động liên quan chương trình F-35 từ ngày 31-7, trong đó có hoạt động huấn luyện các phi công.
Hiện có 72 phi công tập sự Thổ Nhĩ Kỳ đang nhận huấn luyện tại căn cứ không quân Luke ở bang Arizona và căn cứ không quân Eglin ở bang Florida. Từ giờ đến ngày 31-7 số phi công này vẫn được phép ở lại hai căn cứ Luke và Eglin, nhưng phải rời đi sau thời điểm này.
Trong thư ông Shanahan cũng nói rõ Mỹ sẽ không nhận thêm bất kỳ phi công mới nào từ Thổ Nhĩ Kỳ, “vì chúng tôi sẽ đình chỉ Thổ Nhĩ Kỳ khỏi chương trình F-35”.
Tiêm kích tàng hình đa năng F-35 Lightning II tại căn cứ không quân Barksdale ở bang Louisiana (Mỹ) ngày 17-5-2019. Ảnh: U.S. AIR FORCE
Thổ Nhĩ Kỳ sẽ không được mời đến một hội nghị bàn tròn hàng năm về F-35 dự kiến diễn ra vào ngày 12-6 tới, và sẽ không được nhận lịch trình sản xuất cũng như được thông báo về các hoạt động cập nhật của chương trình F-35. Mỹ cũng sẽ “ngừng vĩnh viễn” việc chuyển giao vật liệu và thiết bị với Thổ Nhĩ Kỳ thể theo chương trình F-35.
Trong thư gửi ông Akar, ông Shanahan cũng lặp lại tối hậu thư rằng Thổ Nhĩ Kỳ“ sẽ không nhận được F-35 nếu nhận S-400”. Ông Shanahan nhắc lại S-400 sẽ gây nguy hiểm cho sự tương thích trong hoạt động của vũ khí các nước Khối Hiệp ước Bắc Đại Tây Dương (NATO) và cho sự an ninh của F-35.
Một chiếc F-35 Lightning II của Mỹ. Ảnh: REUTERS
Vẽ ra một bức tranh u ám khi Thổ Nhĩ Kỳ không có F-35, ông Shanahan dự báo sẽ có “một tổn thất về việc làm, về GDP, và về thương mại quốc tế”. Và trên nữa là Mỹ có thể trừng phạt Thổ Nhĩ Kỳ thể theo luật Chống các kẻ thù của Mỹ thông qua trừng phạt (CAATSA). Theo ông Shanahan, tất cả những gì Thổ Nhĩ Kỳ phải làm để tránh các rắc rối này là hủy bỏ thỏa thuận với Nga.
Thổ Nhĩ Kỳ đã đầu tư vào chương trình F-35 của Mỹ hơn 1 tỉ USD. Bên cạnh đặt mua F-35 từ Mỹ, Thổ Nhĩ Kỳ còn là một nguồn cung cấp thiết bị, thành phần chính cho chương trình F-35 của Mỹ. Tính tới thời điểm này Thổ Nhĩ Kỳ đã sản xuất 937 bộ phận cho F-35.
Ngày 7-6, Thứ trưởng Quốc phòng Mỹ Ellen Lord xác nhận Mỹ ra mục tiêu loại Thổ Nhĩ Kỳ khỏi chương trình F-35 vào “đầu năm 2019”, đồng thời khẳng định sẽ không có “bất kỳ gián đoạn lớn nào và sẽ rất ít trì hoãn” dù không có sự tham gia của Thổ Nhĩ Kỳ trong chương trình F-35.
Hệ thống tên lửa phòng thủ S-400 Triumf ở Moscow (Nga) ngày 29-4. Ảnh: REUTERS
Thông tin ông Shanahan viết thư cho ông Akar thông báo lộ trình loại Thổ Nhĩ Kỳ ra khỏi chương trình F-35 đến không lâu sau khi tập đoàn quốc phòng Rostec của Nga ngày 7-6 thông báo các đơn vị hệ thống tên lửa phòng thủ S-400 Triumf đầu tiên sẽ được chuyển cho Thổ Nhĩ Kỳ trong hai tháng nữa, sớm hơn lịch dự kiến.
Tổng Giám đốc Sergey Chemezov của Rostec cũng thông báo Nga đã hoàn tất huấn luyện các chuyên gia Thổ Nhĩ Kỳ cách vận hành S-400.
