Tờ South China Morning Post đưa tin Philippines ngày 4-5 đã cáo buộc Trung Quốc ngăn chặn lực lượng tuần duyên của nước này khi đang tuần tra gần bãi cạn Scarborough tại Biển Đông.
Cáo buộc trên được đưa ra chỉ vài ngày sau khi Bắc Kinh đơn phương tuyên bố lệnh cấm đánh bắt cá theo mùa tại Biển Đông.
Philippines cáo buộc hải cảnh TQ ngăn chặn tàu tuần duyên. Ảnh: AP
Trong tuyên bố được đưa ra tối 4-5 (giờ địa phương), ông Hermogenes Esperon - cố vấn an ninh quốc gia của Tổng thống Rodrigo Duterte - cho biết lực lượng hải cảnh của Trung Quốc đã có các hoạt động "bám sát, ngăn chặn, di chuyển nguy hiểm và thách thức bằng vô tuyến" đối với hai tàu tuần duyên Philippines ở vùng biển gần bãi cạn Scarborough hồi cuối tháng 4.
“Chúng tôi cực lực phản đối hành động di chuyển và thách thức vô tuyến do tàu hải cảnh Trung Quốc tiến hành đối với các tàu tuần duyên BRP Gabriela Silang và BRP Sindangan của Philipiines trong quá trình tuần tra hợp pháp và diễn tập tại khu vực gần bãi cạn Scarborough vào ngày 24-4 và 25-4” – ông Esperon nói.
Tuy nhiên, tuyên bố của Philippines không nêu rõ có bao nhiêu tàu Trung Quốc tham gia hoặc cuộc “chạm mặt” giữa lực lượng hai bên diễn ra như thế nào, song cho biết thêm rằng các tàu tuần duyên Philippines đang trên đường đến khu vực "để thực thi luật thủy sản và bảo vệ ngư dân của Philippinese" trong sứ mệnh tuần tra thường xuyên tại bãi cạn Scarborough.
Trong tuyên bố, ông Esperon cho biết Philippines phản đối các lệnh cấm của Trung Quốc, đồng thời cho biết ngư dân Philippines “được khuyến khích ra khơi và đánh cá” trong vùng biển này.
Bộ Ngoại giao Philippines hồi đầu tuần cho biết đã gửi công hàm ngoại giao phản đối hành động của lực lượng hải cảnh Trung Quốc tại bãi cạn Scarborough.
Philippines cũng cho biết đã giải tán các tàu của Trung Quốc, bị cáo buộc là do lực lượng dân quân biển điều khiển, khỏi khu vực gần bãi Sa Bin (thuộc quần đảo Trường Sa của Việt Nam).
South China Morning Post dẫn lời ông Esperon cho biết Philippines đã phát hiện bảy tàu Trung Quốc đang "lồng vào nhau và xếp thành đội hình cố định" gần bãi Sa Bin vào ngày 27-4 và đã phải rời khỏi khu vực 20 phút sau yêu cầu của lực lượng tuần duyên Philippines.
Manila đã gửi một số công hàm ngoại giao phản đối sự hiện diện của các tàu Trung Quốc tại Biển Đông, mặc dù Bắc Kinh ngang nhiên tuyên bố các tàu Trung Quốc đang “tránh thời tiết xấu”.
Động thái phản đối của Philippines được đưa ra sau khi Trung Quốc đơn phương áp đặt lệnh cấm đánh bắt cá hàng năm kéo dài ba tháng rưỡi vào mùa hè trên vùng biển phía bắc vĩ tuyến 12 của Biển Đông. Lệnh cấm có hiệu lực từ ngày 1-5 và Trung Quốc đã ngang nhiên tuyên bố đây là một phần trong nỗ lực “bảo tồn nguồn lợi thủy sản” tại Biển Đông.
Bãi cạn Scarborough là một mục tiêu tranh chấp giữa Philippines và Trung Quốc (gọi là đảo Hoàng Nham). Bãi cạn Scarborough nằm cách bờ tây đảo lớn của Philippines 230 km và cách Trung Quốc hơn 800 km về phía bắc. Đây là một cụm san hô và đá ngầm, nằm cách bờ biển phía bắc đảo Luzon của Philippines hơn 220 km và cách lãnh thổ Trung Quốc hơn 800 km.
Philippines khẳng định bãi cạn Scarborough nằm trong vùng đặc quyền kinh tế rộng 200 hải lý của mình, thể theo Công ước về Luật Biển của Liên Hợp Quốc. Tuy nhiên, Trung Quốc lại cho rằng đây là một phần lãnh thổ của nước này, vin vào lý lẽ lịch sử.
Trước năm 2012, cả Philippines và Trung Quốc đều không duy trì hiện diện thường xuyên ở bãi cạn Scarborough, tuy nhiên Hải quân Philippines vẫn thường tuần tra khu vực này.
