Phải có 'nhiều lựa chọn' khi 'chơi' với Trung Quốc

(PLO) - Theo báo cáo đặc biệt của Boston Global Forum, những hành động vội vã và lấn lướt của Trung Quốc đã giúp Mỹ phục hồi uy tín sau những tai tiếng trong thời kỳ cựu Tổng thống Bush và trở thành lực lượng giữ ổn định được chào đón tại châu Á.

Mỹ được ủng hộ vì Trung Quốc hống hách

Kể từ 2010, một số nước đã công khai ủng hộ Mỹ thắt chặt quan hệ với các nước châu Á, đồng thời các nước như Nhật Bản, Việt Nam, Australia, Ấn Độ và Philippines đang nâng cấp quan hệ an ninh với Washington.

Trong khi đó, ảnh hưởng về kinh tế của Trung Quốc tại châu Á đã giúp kìm giữ các nước láng giềng khỏi những phản kháng gay gắt vì các hành động hung hăng của Bắc Kinh.

Hôm thứ Hai 29-6, lễ ký kết thành lập AIIB đã diễn ra tại Đại Sảnh đường Nhân dân tại Bắc Kinh.

Trong một bức điện tín ngoại giao năm 2007, cố Thủ tướng Singapore Lý Quang Diệu lo ngại kinh tế Trung Quốc sẽ phủ bóng lên khắp khu vực, do vậy hối thúc Mỹ theo đuổi xây dựng các hiệp định mậu dịch tự do với ASEAN, hoặc ít nhất với các thành viên chủ chốt của ASEAN để Đông Nam Á có thêm nhiều lựa chọn bên cạnh Trung Quốc.
Ông còn mô tả chiến lược của Trung Quốc là rất thẳng thừng và hống hạch: “Trung Quốc đang kêu goi khu vực này: “Hãy phát triển cùng tôi”. Mặt khác, lãnh đạo Trung Quốc lại muốn các nước láng giềng phải hiểu rằng sự trỗi dậy của Trung Quốc là không thể bàn cãi, và các nước sẽ phải quyết định là bạn hay thù với Trung Quốc một khi thời điểm đến.

Trung Quốc cũng sẵn sàng thay đổi các cam kết để đạt được mục đích hay bày tỏ sự không hài lòng. "Ví dụ, Trung Quốc đã cho đóng băng nguồn đầu tư vào Philippines khi nước này cương quyết đưa Trung Quốc ra tòa án quốc tế trong tranh chấp tại biển Đông, đồng thời treo lại các dự án lớn ở các nước Đông Nam Á khác dù rằng các nước này chưa ra mặt phản kháng.

Phải có nhiều lựa chọn để không phụ thuộc Bắc Kinh

Một học giả Trung Quốc từng thẳng thừng bày tỏ, Trung Quốc muốn dùng tiền “mua bạn” khi Bắc Kinh tiến hành xâm chiếm các vùng biển phi pháp. Trung Quốc về lý thuyết có thể tránh được các phản ứng ngoại giao tiêu cực miễn là nước này thống trị được kinh tế khu vực – tức lợi ích cốt lõi của các nước và người dân khắp châu Á. Chừng nào còn giữ được vị trí bạn hàng chủ chốt và nhà đầu tư lớn, Bắc Kinh còn có thể ảnh hưởng mạnh mẽ lên khu vực xung quanh.
Đó chính là lí do mà cố Thủ tướng Lý Quang Diệu nhận thấy cần có nhiều lựa chọn khác cho khu vực. Là guồng máy công nghiệp hóa lâu đời tại châu Á, Nhật Bản dưới thời ông Abe đã cố gắng thách thức ngôi bá chủ kinh tế của Trung Quốc bằng cách đầu tư ra châu Á, cam kết cho vay và viện trợ vào ASEAN 20 tỷ USD, vào Ấn Độ 35 tỷ USD, và 110 tỷ USD cho phát triển hạ tầng châu Á. Nhưng còn Mỹ thì sao?

Trọng tâm trong chính sách xoay trục của ông Obama là hiệp định TPP; hiệp định này loại bỏ Trung Quốc và bao gồm một số nền kinh tế lớn nhất và giàu tiềm năng nhất trong vành đai Thái Bình Dương. Quan trọng hơn, mới đây Quốc Hội Mỹ đồng ý cho thông qua Đạo luật Quyền đàm phán nhanh (TPA), cho phép tăng quyền đàm phán hiệp định thương mại tự do đối với tổng thống.

TPP là trong tâm trong chiến lược xoay trục về châu Á của Mỹ, nhưng chưa hấp dẫn được các nước châu Á tham gia.

Vấn đề không chỉ là đạt được mậu dịch tự do, mà còn là tạo nền tảng cho trật tự châu Á. Khả năng xử lý của Washington trong đàm phán TPP sẽ là mấu chốt cho thành công của chính sách xoay trục và những nỗ lực hạn chế Trung Quốc tại châu Á. Nếu muốn vẫn giữ vai trò chủ chốt trong ổn định khu vực châu Á, Mỹ phải chấp nhận trở thành người đi sau trong ván cờ kinh tế một lần nữa.

Xem bài trước: ở đây

Đừng bỏ lỡ

36 năm Pháp Luật TP.HCM: Những ngày đầu giữ lửa

36 năm Pháp Luật TP.HCM: Những ngày đầu giữ lửa

(PLO)- Theo TS.LS Phan Trung Hoài, TS.LS Phan Đăng Thanh, nhà báo Lê Thọ Bình, luật sư Nguyễn Minh Tâm và những người góp sức xây dựng báo Pháp Luật TP.HCM qua nhiều thời kỳ thì các bài viết chính luận, ký sự pháp đình, phân tích pháp lý của báo đã để lại nhiều dấu ấn trong lòng bạn đọc.

Tự hào 50 năm Thành phố mang tên Bác - Kỳ 3: TP.HCM kiến tạo hệ sinh thái chăm lo toàn diện cho người dân

Tự hào 50 năm Thành phố mang tên Bác - Kỳ 3: TP.HCM kiến tạo hệ sinh thái chăm lo toàn diện cho người dân

(PLO)- Sau 50 năm mang tên Bác, TP.HCM không chỉ ghi dấu bằng tốc độ đô thị hóa và tăng trưởng kinh tế, mà còn từng bước hoàn thiện hệ thống chăm lo người dân. Từ giáo dục, y tế đến an sinh xã hội, thành phố đang mở rộng các chính sách và mô hình phục vụ, hướng tới nâng cao chất lượng sống và mức độ thụ hưởng của nhân dân.

Đọc thêm

Nước Pháp 'nóng' vì điều hòa không khí

Nước Pháp 'nóng' vì điều hòa không khí

(PLO)- Khi số lượng hộ gia đình lắp điều hòa không khí ở Pháp vẫn ở mức thấp, câu hỏi về việc có nên lắp thiết bị này để làm mát giữa đợt nóng lịch sử đang được tranh luận gay gắt.

Các cuộc chiến sẽ đi về đâu?

Các cuộc chiến sẽ đi về đâu?

(PLO)- Vượt qua những phép thử quân sự trên thực địa, dư địa ngoại giao giữa Mỹ với Iran và giữa Nga với Ukraine trong năm 2026 vẫn duy trì những tín hiệu lạc quan cho một giải pháp hòa bình toàn diện.

Ông Putin nói về ‘Tinh thần Anchorage’

Ông Putin nói về ‘Tinh thần Anchorage’

(PLO)- Tổng thống Nga Vladimir Putin nói rằng các cuộc tấn công của Ukraine vào lãnh thổ Nga sẽ không cản bước tiến của lực lượng Nga trên chiến trường.

Chiến sự Trung Đông định hình lại nhu cầu dầu mỏ toàn cầu

Chiến sự Trung Đông định hình lại nhu cầu dầu mỏ toàn cầu

(PLO)- Sự gián đoạn nguồn cung dầu ở mức lớn nhất trong lịch sử hiện đại do chiến sự Trung Đông có thể làm giảm nhu cầu dầu mỏ trong tương lai, do các nước dần thích nghi với hiện trạng thiếu nguồn cung và tìm các biện pháp năng lượng thay thế.