Ngày 3-1, chính quyền Palestine ở khu Bờ Tây đã đáp trả mạnh việc Tổng thống Mỹ Donald Trump đe dọa ngưng viện trợ nước này.
“Jerusalem không phải để bán, dù là lấy vàng hay bạc. Nếu Mỹ quan tâm đến hòa bình và quyền lợi của mình, Mỹ phải tôn trọng điều đó” - ông Nabil Abu Rdainah, người phát ngôn của Tổng thống Palestine Mamoud Abbas, tuyên bố.
Trong khi đó, ông Hanan Ashrawi, lãnh đạo điều hành cấp cao của tổ chức Giải phóng Palestine (PLO), tuyên bố người dân Palestine “sẽ không bị hăm dọa”.
Trên Twitter ngày trước đó, Tổng thống Trump dọa có thể sẽ ngưng các khoản viện trợ trong tương lai cho Palestine, cáo buộc nước này không muốn tiếp tục đàm phán hòa bình với Israel.
Ông Trump nói Mỹ “chi cho Palestine hàng trăm triệu USD mỗi năm nhưng chẳng được đánh giá cao hay được tôn trọng. Họ thậm chí còn không muốn thương lượng một hiệp ước hòa bình lâu dài với Israel. Với Palestine không còn muốn đàm phán hòa bình thì tại sao chúng ta phải chi lớn cho họ trong tương lai?”.
Vài giờ trước đó, Đại sứ Mỹ tại Liên Hiệp Quốc (LHQ) Nikki Haley cũng đề xuất kế hoạch chấm dứt tài trợ Chương trình hỗ trợ người tị nạn Palestine ở Cận Đông thuộc LHQ. Mỹ là nước tài trợ lớn nhất cho Chương trình hỗ trợ người tị nạn Palestine ở Cận Đông, tài trợ gần 370 triệu USD trong năm 2016.
Cờ Israel tại TP Old City ở Jerusalem. Israel chiếm đóng Jerusalem sau cuộc chiến năm 1967, một hành động không được cộng đồng quốc tế công nhận. Ảnh: REUTERS
Năm 2011, Mỹ từng đe dọa cắt viện trợ khi chính quyền Palestine ở khu Bờ Tây bắt tay đàm phán một chính phủ thống nhất với Hamas kiểm soát Dải Gaza -vốn bị Mỹ và Israel xem là khủng bố. Khi đó Palestine đã cứng rắn rằng mình sẵn sàng từ bỏ viện trợ.
“Palestine cần tiền của Mỹ. Nhưng nếu Mỹ dùng tiền làm áp lực, chúng tôi sẵn sàng từ bỏ” - người phát ngôn của Tổng thống Abbas tuyên bố thời điểm đó.
Theo Hiệp ước Oslo năm 1993, Mỹ là một trong những nước đóng góp chính cho chính quyền Palestine ở khu Bờ Tây. Mục tiêu ngoài kích thích tăng trưởng kinh tế còn để tạo dư luận hỗ trợ đàm phán với Israel. Mỗi năm Palestine nhận từ Mỹ khoảng 300 triệu USD tiền viện trợ.
Phát ngôn dọa ngưng viện trợ của ông Trump hứng chỉ trích lớn từ phía Palestine, vốn đã rất giận dữ khi ông Trump công nhận Jerusalem là thủ đô Israel.
Trong khi phía Palestine lên án thì rất đông quan chức Israel lại hoan nghênh ý định của ông Trump, rằng điều này sẽ gây áp lực lên Palestine. Tuy nhiên, không phải không có ý kiến phản đối từ phía Israel. Chính trị gia đối lập Tzipi Livni, cựu Ngoại trưởng Israel, lo ngại điều này có thể dẫn tới một cuộc khủng hoảng nhân đạo ở Dải Gaza và Israel cũng sẽ lãnh hậu quả từ đó.
