“Hôm nay, tôi chỉ đạo Ngoại trưởng Mike Pompeo thông báo cho Hội đồng Bảo an Liên Hợp Quốc (HĐBA LHQ) rằng Mỹ có ý định khôi phục hầu như tất cả các lệnh trừng phạt của Liên hợp quốc đã bị đình chỉ trước đây đối với Iran” - Tổng thống Trump nói tại một cuộc họp báo.
Ông Trump phát biểu tại buổi họp báo. Ảnh: AP/NEW YORK POST
Ông Trump còn cho biết Ngoại trưởng Mike Pompeo sẽ tới TP New York vào ngày 20-8 để trình bày yêu cầu của Mỹ với HĐBA LHQ về vấn đề trên, cáo buộc rằng Iran đã không tuân thủ nghiêm trọng thỏa thuận hạt nhân năm 2015.
HĐBA LHQ sẽ có 30 ngày (kể từ lúc Mỹ nộp đơn khiếu nại) để quyết định có thông qua nghị quyết gia hạn lệnh cấm vận vũ khí với Tehran hay không.
Cơ chế khôi phục lệnh trừng phạt là một phần của thỏa thuận hạt nhân Iran 2015, được gọi là Kế hoạch Hành động Toàn diện chung (JCPOA). Cơ chế này cho phép một cá nhân tham gia thỏa thuận khôi phục tất cả các lệnh trừng phạt của LHQ đối với Tehran nếu nước này được cho là có vi phạm thỏa thuận.
Mặc dù vậy, việc chính quyền Tổng thống Trump kiên quyết áp đặt lại các lệnh trừng phạt quốc tế chống Iran tạo tiền đề cho một cuộc tranh chấp gây tranh cãi. Có thể lời kêu gọi của Mỹ sẽ bị các thành viên LHQ khác phớt lờ.
Nhiều nhà ngoại giao cho rằng quá trình yêu cầu gia hạn sẽ rất khó khăn và phức tạp vì Nga, Trung Quốc và các nước khác trong HĐBA không đồng tình với Mỹ, khi chính Washington còn không tuân thủ cái mà Tổng thống Trump gọi là "thỏa thuận tồi tệ nhất từng có".
Thậm chí, họ còn cho rằng Mỹ không có tư cách để đưa ra yêu cầu vì chính Tổng thống Trump đã rút Mỹ ra khỏi thỏa thuận hạt nhân Iran vào năm 2018.
“Sau khi rút khỏi JCPOA, Mỹ không còn là một bên tham gia JCPoA và do đó không đủ điều kiện để yêu cầu Hội đồng Bảo an đưa ra một biện pháp nào chống lại Iran”- Đại sứ Trung Quốc Zhang Jun cho biết vào ngày 14-8.
Động thái này của chính quyền ông Trump cũng sẽ khiến nhiều đảng viên đảng Dân chủ tức giận vì họ coi đây là một thành tựu ngoại giao quan trọng của chính quyền Obama. Tuy nhiên, điều này sẽ làm hài lòng một bộ phận có quan điểm điều hâu trong Đảng Cộng hòa vốn lâu nay tìm cách gia tăng áp lực lên Tehran.
