Công ty chứng khoán VNDIRECT vừa công bố báo cáo đánh giá tác động của sự kiện Mỹ cấm vận Huawei tới các doanh nghiệp kinh doanh điện thoại di động Việt Nam như Thế giới di động (MWG), FPT Retail (FRT), Digiworld (DGW).

Ảnh hưởng đến người sử dụng Huawei

Theo đó, sau khi bị Chính phủ Mỹ đưa ra các biện pháp trừng phạt, Huawei sẽ phải đối mặt với việc bị cấm cung cấp cơ sở hạ tầng viễn thông và smartphone tại thị trường Mỹ cũng như bị các nhà cung cấp phần cứng và phần mềm ngừng hợp tác.

Điều này sẽ ảnh hưởng trực tiếp đến không chỉ hoạt động sản xuất của Huawei mà còn ảnh hưởng đến trải nghiệm người dùng của họ khi người dùng không thể sử dụng các phần yêu cầu mã nguồn đóng của Android bao gồm YouTube, Play Store và Google Maps.

Công ty chứng khoán VNDIRECT cho rằng chuỗi cung ứng smartphone toàn cầu sẽ chịu biến động. Trước khó khăn của Huawei - nhà sản xuất điện thoại di động lớn thứ 2 thế giới với 14% thị phần toàn cầu trong năm 2018, các nhà sản xuất điện thoại khác có thể tận dụng cơ hội và giành thị phần tại các thị trường nước ngoài của Huawei.

Với công nghệ tương tự và cùng phân khúc giá, Xiaomi và Oppo là những ứng viên thay thế cho các sản phẩm của Huawei. Trong dòng sản phẩm cao cấp hơn, Samsung và Apple cũng có thể hưởng lợi từ sự kiện này.

Tuy nhiên Apple có nguy cơ phải nhận những sự trả đũa, khi có khả năng các sản phẩm sản xuất tại Trung Quốc có thể sẽ chịu áp thuế từ Chính phủ nước này khiến giá bán lẻ Iphone có thể tăng 15-20% và ảnh hưởng đến doanh số toàn cầu.

Các ông lớn bị tác động khác nhau

Theo ước tính của VNDIRECT, thị trường smartphone của Việt Nam sẽ chịu ảnh hưởng không đáng kể. Thị phần điện thoại Huawei tại Việt Nam vẫn còn thấp ở mức xấp xỉ 4%, tương đương với quy mô 2.650 tỉ đồng trong năm 2018.

Ngoài ra, sức mạnh thương hiệu của Huawei tại Việt Nam không quá cao và người tiêu dùng có thể lựa chọn chuyển sang các thương hiệu tầm trung khác như Oppo, Xiaomi, Nokia.

“Sẽ không có biến động lớn trong xu hướng tiêu dùng của thị trường điện thoại di động Việt Nam sau sự kiện này”, VNDIRECT nhận định.

Theo VNDIRECT, các nhà bán lẻ và phân phối điện thoại di động Việt Nam sẽ đón nhận những tác động khác nhau. FPT Retail (FRT) và Thế giới di động (MWG) có chịu ảnh hưởng nhưng không đáng kể.

Đối với FRT và MWG, tỷ trọng của Huawei trong tổng doanh thu bán điện thoại vào khoảng 4 đến 6%.

Như đã đề cập ở trên, có nhiều sản phẩm có thể thay thế cho Huawei nên biến động này này sẽ không làm giảm doanh thu của các nhà bán lẻ.

“Tuy nhiên, cả hai nhà bán lẻ đều phải đối mặt với rủi ro về hàng tồn kho và các hợp đồng thanh toán trả góp đang thực hiện cho các sản phẩm của Huawei (FRT với gói hỗ trợ Subsidy)”, VNDIRECT lưu ý.

Những kịch bản có thể xảy ra

VNDIRECT thiên về hai trường hợp có thể xảy ra. Thứ nhất Huawei và các đối tác sẽ chia sẻ chi phí và xử lý hàng tồn kho bằng cách giảm giá bán và các chương trình khuyến mãi. Thứ hai Huawei sẽ mua lại toàn bộ lô hàng còn lại từ các nhà bán lẻ.

Với kịch bản thứ 2, trong quá khứ cũng đã xảy ra trường hợp tương tự khi Samsung mua lại toàn bộ các sản phẩm Galaxy Note 7 với giá mua lại bằng giá bán lẻ sau sự cố về pin của mẫu flagship này. Cả MWG và FRT đều đang chờ đợi phản hồi từ phía Huawei để tìm ra giải pháp tối ưu nhất.

Một kịch bản kém tích cực hơn khó có khả năng xảy ra là khi lệnh cấm của Chính phủ Mỹ kéo dài; các sản phẩm Huawei không tiêu thụ được và Huawei không đưa ra chính sách hỗ trợ nào cho các đối tác.

Theo theo tính toán của VNDIRECT, ở kịch bản này, các nhà bán lẻ có thể sẽ phải trích lập dự phòng cho lô hàng smartphone hiện tại của Huawei với quy mô tối đa khoảng 110 tỉ đồng cho MWG và 40 tỉ đồng cho FRT (lượng tồn kho ước tính của các sản phẩm Huawei đối với mỗi nhà bán lẻ với giả định 30 ngày tồn kho),

Ngay cả khi trường hợp này xảy ra, tác động cũng sẽ không đáng kể vì chi phí dự phòng nói trên chỉ tương đương với khoảng 3,8% và 11,5% lợi nhuận ròng của MWG và FRT (số liệu năm 2018).

Tuy nhiên, VNDIRECT cho rằng MWG và FRT sẽ không phải chịu mọi chi phí vì biến cố này phát sinh từ phía nhà sản xuất.

Digiworld (DGW) có thể được hưởng lợi từ biến cố của Huawei. Câu chuyện trở nên khác biệt với DGW vì nhà phân phối này không phân phối sản phẩm của Huawei mà chủ yếu độc quyền Nokia cũng như các sản phẩm của Xiaomi.

Do vậy, sự sụt giảm trong tiêu thụ sản phẩm Huawei tại thị trường Việt Nam có thể thúc đẩy doanh số phân phối Nokia và Xiaomi, 2 sản phẩm thay thế.