Tổng thống Rodrigo Duterte sẽ không ký kết với Trung Quốc bất kỳ thỏa thuận nào gây thiệt hại đến lợi ích quốc gia về vấn đề biển Đông.
Báo Inquirer (Philippines) ngày 16-10 đưa tin người phát ngôn của tổng thống Ernesto Abella đã trấn an như trên trước chuyến thăm Trung Quốc sắp tới của ông Duterte.
Trước đó, Phó Chánh án Tòa án Tối cao Antonio Carpio đã cảnh báo ông Duterte có thể sẽ bị truy tố và bị bãi chức nếu nhượng bộ Trung Quốc về chủ quyền đối với bãi cạn Scarborough.
Tổng thống Duterte từng nhận xét đấu với Trung Quốc để giữ bãi cạn Scarborough sẽ không thể thắng. Vì vậy ông muốn ngồi lại cùng nước này chia sẻ về thương mại, đầu tư, viện trợ và vay tiền.
Người phát ngôn Ernesto Abella khẳng định trong chuyến thăm Trung Quốc lần này, Tổng thống Duterte sẽ ký kết các thỏa thuận trong nhiều lĩnh vực hợp tác.
Những người tình nghi sử dụng và mua bán ma túy ở Philippines. Ảnh: PA
Trong khi đó, trả lời báo Inquirer, tân Đại sứ Philippines tại Trung Quốc Chito Sta Romana nhận xét chuyến thăm Trung Quốc sắp tới của ông Duterte sẽ là trục xoay, nhờ đó báo chí hai nước sẽ giảm giọng điệu thù địch.
Tuy nhiên, ông cảnh báo đừng quá chờ đợi chuyến thăm này. Ông nói đây chỉ là khởi đầu để xây dựng hòa bình và ổn định ở khu vực.
Trước khi Tổng thống Duterte siết chặt quan hệ hữu hảo với Trung Quốc, báo chí hai nước và mạng xã hội tràn ngập thông tin chửi bới nhau. Báo Philippines liên tục bài xích Trung Quốc. Còn báo chí Trung Quốc chỉ trích Philippines chỉ “toàn người giúp việc và người bán chuối” đồng thời là tay sai của Mỹ.
AFP ngày 16-10 đã đăng bài viết với đầu đề “Ông Duterte sắp sang Trung Quốc để kiếm tiền và sự tôn trọng”.
Bài viết phân tích Manila giữ khoảng cách với đồng minh truyền thống Mỹ vì ông Duterte bị Mỹ chỉ trích về chiến dịch chống ma túy đẫm máu, trong khi đó Chủ tịch Tập Cận Bình sẵn sàng chào đón ông.
Ông Duterte đã từng nói ông hy vọng Bắc Kinh sẽ thừa nhận ông ở một góc độ nào đó.
Có lần ông đã nói: “Có thể cuối cùng tôi sẽ cắt đứt quan hệ với Mỹ. Tôi thích đi sang Nga hay Trung Quốc hơn. Cho dù chúng ta không đồng ý với ý thức hệ của họ nhưng họ tôn trọng nhân dân chúng ta. Sự tôn trọng rất quan trọng”.
GS Clarita Carlos tại ĐH Philippines nhận xét về ông Duterte: “Đây là người chỉ muốn kết quả… Ông ấy sẽ tìm thị trường cho chuối, khóm và tạo công ăn việc làm, bất kể tìm ở Trung Quốc, Nga hay Mali. Ở đâu ông ấy cũng đi, miễn là công việc trôi chảy”.
Chuyên gia hàng hải Jay Batongbacal đánh giá đến giờ này chỉ có một điều chắc chắn là Trung Quốc là người chiến thắng duy nhất. Còn ông Duterte đang thực hiện bước đi liều lĩnh.
Dù vậy, chuyên gia Richard Javad Heydarian ở ĐH De La Salle lại nhận định khác. Ông dự báo: “Tôi sẽ không ngạc nhiên khi đến lúc nào đó, nếu không đạt được thỏa mãn từ Trung Quốc, ông Duterte sẽ lại quay trở lại với Mỹ”.
| Thư ký báo chí của tổng thống Philippines Martin Andanar thông báo Ủy ban Tư pháp và Nhân quyền của Thượng viện đã điều tra về các vụ chết người trong công tác chống ma túy, sau đó đã tuyên bố không có bằng chứng cho thấy các vụ giết người là do nhà nước hậu thuẫn. Ông cho biết Tổng thống Duterte tuyên bố sẵn sàng chấp nhận điều tra đối với cá nhân ông. Trước đó, công tố viên trưởng Tòa án Hình sự quốc tế Fatou Bensouda tuyên bố tòa có thể điều tra về các vụ xử tử không qua xét xử trong quá trình chống ma túy tại Philippines. Ông Duterte khẳng định lời đe dọa giết bọn tội phạm của ông không phải là hành vi phạm tội. Ông cho biết đã gửi thư giải thích đến Tổng thống Obama, Tổng Thư ký LHQ Ban Ki-moon, Ngoại trưởng Mỹ John Kerry, LHQ, Ủy ban Nhân quyền LHQ và EU. __________________________________ Ông Duterte đang rất liều lĩnh. Ông ấy tin rằng Trung Quốc có thiện chí và cao thượng trong khi ông chưa được bảo đảm sẽ nhận được hỗ trợ đa dạng và đa phương như các đồng minh truyền thống. Chuyên gia hàng hải JAY BATONGBACAL |
