Thư ký báo chí Lầu Năm Góc John F. Kirby hôm 25-2 cho biết Mỹ đã tiến hành không kích các mục tiêu của nhóm dân quân thân Iran ở Syria theo chỉ đạo của Tổng thống Joe Biden, theo hãng tin TASS.
Ông Biden chỉ đạo không kích mục tiêu thân Iran
“Theo chỉ đạo của Tổng thống Mỹ Joe Biden, vào đầu giờ tối nay, các lực lượng quân sự Mỹ đã tiến hành không kích cơ sở hạ tầng do các nhóm dân quân được Iran hậu thuẫn sử dụng ở miền Đông Syria. Các cuộc tấn công này nhằm đáp trả cuộc tấn công gần đây nhằm vào binh sĩ Mỹ và lực lượng liên quân ở Iraq” – ông Kirby nói.
Trụ sở Lầu Năm Góc ở Washington. Ảnh: GETTY IMAGES
Ông Kirby nói thêm ông Biden phê duyệt cuộc tấn công sau khi tham vấn với các đồng minh của Mỹ, các đối tác liên quân.
Theo ông Kirby, cuộc không kích đã phá hủy nhiều cơ sở nằm tại một điểm kiểm soát biên giới do nhiều nhóm dân quân thân Iran, trong đó có Kait'ib Hezbollah và Kait'ib Sayyid al-Shuhada sử dụng.
“Đòn đáp trả quân sự tương xứng này được thực hiện cùng với các biện pháp ngoại giao, trong đó có tham vấn với các đối tác liên quân. Hoạt động gửi đi thông điệp rõ ràng: Tổng thống Biden sẽ hành động để bảo vệ binh sĩ Mỹ và lực lượng liên quân. Bên cạnh đó, chúng tôi hành động một cách có chủ đích nhằm giảm leo thang tình hình chung ở cả miền Đông Syria lẫn Iraq” – ông Kirby nói.
Theo trang tin US News, một quan chức giấu tên của Mỹ nói rằng quyết định không kích trên nhằm gửi đi một tín hiệu rằng mặc dù Mỹ muốn trừng phạt các nhóm dân quân nhưng không muốn tình hình biến thành một cuộc xung đột lớn hơn.
Quan chức này nói thêm ông Biden đã được trình bày một loạt lựa chọn và một trong những đòn đáp trả hạn chế nhất đã được lựa chọn.
Theo tiết lộ của một quan chức Mỹ, trận không kích do hai máy bay quân sự Mỹ tiến hành, dù chỉ có một chiếc thả một quả bom vào mục tiêu. Hiện chưa rõ thiệt hại từ trận không kích cũng như có hay không có thương vong.
Trận không kích xảy ra sau một loạt cuộc tấn công tên lửa nhằm vào tài sản Mỹ tại Iraq trước đó trong tháng 2. Giới chức Iraq khẳng định Iran đứng sau những cuộc tấn công này dù Tehran đã phủ nhận.
Hôm 24-2, Nhà Trắng cho biết Tổng thống Biden và Thủ tướng Iraq Mustafa Al-Kadhimi đã thảo luận cuộc tấn công và nhất trí những người đứng sau phải hoàn toàn chịu trách nhiệm, theo hãng tin Sputnik.
Kể từ cuối năm 2019, Mỹ tiến hành các cuộc không kích nhằm vào nhóm dân quân Kata’ib Hezbollah ở Iraq và Syria nhằm đáp trả các cuộc tấn công rocket chết người chống lại lực lượng liên quân Mỹ.
Dưới thời chính quyền Tổng thống Donald Trump, những đòn đáp trả qua lại dẫn tới căng thẳng, đỉnh điểm là việc Mỹ không kích chết Tướng Qassem Soleimani của Iran và Iran trả đũa bằng cuộc tấn công tên lửa đạn đạo nhằm vào lực lượng Mỹ tại Iraq hồi năm ngoái.
Chưa rõ Iran sẽ phản ứng như thế nào trước cuộc không kích hôm 25-2 của Mỹ.
Sự răn đe cần thiết và thông minh
Dân biểu Michael McCaul – thành viên đảng Cộng hòa thuộc Ủy ban Đối ngoại Hạ viện Mỹ nói rằng trận không kích là động thái đúng đắn.
“Đòn đáp trả giống như vậy là sự răn đe cần thiết và nhắc nhở Iran, các lực lượng ủy nhiệm của họ và các đối thủ của chúng ta trên thế giới rằng các cuộc tấn công nhằm vào lợi ích của Mỹ sẽ không được tha thứ” – ông McCaul nhấn mạnh.
Mái nhà bị phá hủy ở TP Erbil (Iraq - do người Kurd kiểm soát) sau cuộc tấn công rocket xung quanh sân bay quốc tế Erbil hôm 16-2. Ảnh: Azad Lashkari/Reuters
Chuyên gia Suzanne Maloney của Viện Brookings đánh giá cuộc không kích cho thấy chính quyền ông Biden có thể đàm phán với Iran về thỏa thuận hạt nhân trong khi đẩy lùi lực lượng dân quân mà nước này hậu thuẫn.
“Động thái tuyệt vời của chính quyền ông Biden cho thấy Mỹ có thể làm hai việc cùng một lúc” – bà Maloney viết trên Twitter.
Quyết định không kích mục tiêu dân quân bên trong lãnh thổ Syria chứ không phải bên trong Iraq được giới phân tích an ninh quốc gia đánh giá là động thái thông minh.
“Cuộc không kích hôm 22-5 có lẽ đã được tính toán và giảm quy mô nhằm tránh leo thang và gửi thông điệp rằng việc Iran sử dụng lực lượng dân quân như lực lượng ủy nhiệm sẽ không giúp họ tránh khỏi trách nhiệm” – ông Mick Mulroy, cựu phó trợ lý Bộ trưởng Quốc phòng Mỹ phụ trách vấn đề Trung Đông nói với đài ABC.
“Quyết định không kích Syria thay vì Iraq có thể tránh gây ra vấn đề cho chính phủ Iraq – đối tác quan trọng trong nỗ lực chống tổ chức Nhà nước Hồi giáo tự xưng (IS)” – ông nói tiếp.
“Đây là động thái rất thông minh của chính quyền ông Biden” – chuyên gia Phillip Smyth tại Viện Washington về Chính sách vùng Cận Đông nhận xét.
Tuy vậy, vẫn có ý kiến cho rằng cuộc không kích của Mỹ có thể làm phức tạp quá trình đàm phán thỏa thuận hạt nhân với Iran vốn đã rất mong manh.
