Ngày 27-9, Tổng thống Barack Obama đã trở thành tổng thống Mỹ đầu tiên đề cử đại sứ sang Cuba trong hơn 50 năm hai bên gián đoạn quan hệ, theo CNN (Mỹ). Đại sứ Mỹ cuối cùng tại Cuba đã rời nhiệm sở từ năm 1960, khi Chủ tịch Cuba Fidel Castro lên lãnh đạo Cuba.
Nhân vật được đề cử vào vị trí nhà ngoại giao cấp cao nhất tại Cuba – đại sứ thứ nhất là ông Jeffrey DeLaurentis. Ông này đã từng làm trong cơ quan đại diện ngoại giao của Mỹ ở Havana (Cuba) từ năm 2014 với nhiệm vụ xúc tiến tiến trình mở lại đại sứ quán Mỹ ở Cuba và bồi đắp quan hệ Mỹ-Cuba trong giai đoạn mới. Ông DeLaurentis từ lâu đã được nhận định sẽ được đề cử lên đại sứ.
“Đề cử ông DeLaurentis lên hàng đại sứ là một bước đi hiển nhiên để tiến tới một quan hệ bình thường và xây dựng giữa hai nước. Không một công chức nào phù hợp để làm công việc gắn kết với người Cuba và tăng cường quyền lợi của Mỹ tại Cuba hơn Jeff.” Tổng thống Obama viết trong tuyên bố đề cử.
“Chúng ta chỉ tự hại mình khi nhất quyết không gửi đại sứ đến Cuba. Nếu được Thượng viện chấp nhận, tôi tin chắc Jeff sẽ tạo ra các cơ hội giúp đỡ người dân Cuba tốt hơn cũng như tăng quyền lợi của Mỹ.”
Trước đó Tổng thống Obama từng cho rằng, nửa thế kỷ thù địch với Cuba đã không mang lại kết quả tốt đẹp gì cho cả dân Mỹ lẫn dân Cuba, và theo ông một cách tiếp cận mới sẽ mang lại lợi ích cho người dân cả hai nước. Tổng thống Obama là tổng thống Mỹ đương nhiệm đầu tiên thăm Cuba sau 88 năm.
Vợ chồng Tổng thống Obama (phải) và ông Jeffrey DeLaurentis trong chuyến thăm Cuba tháng 3 vừa rồi. Ảnh: AP
Sự chỉ trích chính sách của Tổng thống Obama với Cuba là một trở ngại lớn cho đề cử này. Và với tình hình phản đối hiện nay của phe Cộng hòa ở Thượng viện e là khó có khả năng đề cử đại sứ này được thông qua trước khi Tổng thống Obama hết nhiệm kỳ.
Hai thượng nghị sĩ gốc Cuba Ted Cruz và Marco Rubio là hai nhân vật trong số những người chỉ trích mạnh mẽ nhất, cho rằng thể chế Castro vẫn đang vi phạm các nhân quyền cơ bản.
Trong ngày 27-9, nghị sĩ Rubio ra tuyên bố chỉ trích việc “tặng thưởng chính phủ Castro bằng một đại sứ Mỹ là một di sản nữa của ngài Tổng thống và cần phải ngăn chặn”.
“Đề cử này không nên được chấp nhận tới chừng nào thể chế Castro có tiến triển đáng kể và không thể đảo ngược trong lĩnh vực bảo vệ nhân quyền và tự do chính trị cho người dân Cuba, cũng như chừng nào quan ngại về việc chính phủ Cuba thôi thực hiện các tội ác nhắm vào công dân Mỹ.” theo ông Rubio.
Trước đề cử ông DeLaurentis làm đại sứ Cuba, Tổng thống Obama đã đề cử thẩm phán Merrick Garland vào tòa án tối cao nhưng cũng chưa được Thượng viện chấp nhận. Việc phê chuẩn Hiệp định Đối tác xuyên Thái Bình Dương cũng trong tình trạng tương tự. Theo CNN, tất cả những điều này nhiều khả năng sẽ phải dậm chân tại chỗ ít nhất đến sau cuộc bầu cử tổng thống tháng 1 tới.
