Nhiều cơ quan truyền thông nhà nước Iran sáng 1-3 đã xác nhận thông tin Lãnh tụ Tối cao Iran - ông Ayatollah Ali Khamenei thiệt mạng, sau khi Mỹ và Israel tuyên bố ông đã bị tiêu diệt trong các cuộc không kích phối hợp nhằm vào quốc gia này.
Theo hãng thông tấn Fars, ông Khamenei bị hạ sát tại văn phòng của ông khi đang “thực hiện nhiệm vụ được giao” vào sáng sớm 28-2.
Chính phủ tuyên bố 40 ngày quốc tang và 7 ngày nghỉ lễ sau khi ông Khamenei "tử vì đạo", theo hãng thông tấn IRNA.
Hiện tại, việc ai sẽ là người kế nhiệm vị trí quyền lực nhất Iran vẫn còn là một ẩn số, bởi nhà lãnh đạo kỳ cựu này không có người thừa kế chính thức, theo đài CNN.
Trọng trách bầu chọn nhà lãnh đạo tiếp theo sẽ được giao cho Hội đồng Chuyên gia Iran - một cơ quan dân cử gồm 88 giáo sĩ cấp cao.
Dựa trên nhận định từ các chuyên gia và nhà phân tích, CNN đã điểm lại các ứng viên sáng giá nhất cho vị trí này:
Ông Mojtaba Khamenei (56 tuổi)
Là con trai thứ hai của ông Khamenei, ông Mojtaba được cho là có tầm ảnh hưởng đáng kể và duy trì mối liên hệ mật thiết với Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC) cũng như lực lượng dân quân tình nguyện Basij.
Tuy nhiên, hình thức "cha truyền con nối" vốn không được giới giáo sĩ Hồi giáo dòng Shiite ủng hộ.
Một trở ngại lớn khác là ông Mojtaba không phải là giáo sĩ cấp cao và hiện không đảm nhận bất kỳ chức vụ chính thức nào trong bộ máy chính quyền.
Ông Alireza Arafi (67 tuổi)
Dù ít được công chúng biết đến, ông Arafi lại là một giáo sĩ có uy tín và là nhân vật thân tín của ông Khamenei.
Ông hiện giữ chức Phó Chủ tịch Hội đồng Chuyên gia và từng là thành viên của Hội đồng Vệ binh quyền lực - cơ quan chịu trách nhiệm thẩm định các ứng viên bầu cử và các đạo luật do quốc hội thông qua.
Ông Arafi cũng là người đứng đầu hệ thống chủng viện của Iran.
Dù vậy, ông Arafi không được xem là một nhân vật có sức nặng về chính trị và thiếu các mối quan hệ sâu rễ bền gốc với lực lượng an ninh.
Ông Mohammad Mehdi Mirbagheri (ngoài 60 tuổi)
Là một giáo sĩ có quan điểm cứng rắn và là thành viên Hội đồng Chuyên gia, ông đại diện cho phe bảo thủ nhất trong giới giáo sĩ.
Theo trang tin IranWire, ông Mirbagheri phản đối phương Tây gay gắt và tin rằng xung đột giữa những tín đồ và "kẻ ngoại đạo" là điều không thể tránh khỏi.
Hiện ông đang lãnh đạo Viện hàn lâm Khoa học Hồi giáo tại thành phố thánh Qom ở miền bắc Iran.
Ông Hassan Khomeini (ngoài 50 tuổi)
Là cháu trai của cố Lãnh tụ Ayatollah Ruhollah Khomeini - người sáng lập nước Cộng hòa Hồi giáo Iran, ông Khomeini mang trong mình tính chính danh tuyệt đối về mặt tôn giáo lẫn cách mạng.
Ông hiện là người quản lý lăng mộ ông Khomeini nhưng chưa từng đảm nhiệm các chức vụ hành chính công, đồng thời có vẻ như ít tạo được ảnh hưởng lên giới tinh hoa cầm quyền hay bộ máy an ninh quốc gia.
Ông Khomeini được đánh giá là có quan điểm ôn hòa hơn so với nhiều nhân vật cùng thời.
Ông Hashem Hosseini Bushehri (gần 70 tuổi)
Ông Bushehri là một giáo sĩ cấp cao có mối liên hệ chặt chẽ với các thể chế quản lý việc kế nhiệm, đặc biệt là Hội đồng Chuyên gia - nơi ông giữ chức Phó Chủ tịch thứ nhất.
Ông Bushehri được cho là rất gần gũi với ông Khamenei, nhưng lại khá kín tiếng trong nước và không có mối liên hệ đủ mạnh với IRGC.
Chia sẻ với đài CBS News ngày 28-2, Tổng thống Donald Trump cho biết có “một số ứng viên tốt” để lãnh đạo Iran, sau khi ông tuyên bố Lãnh tụ Tối cao Iran Khamenei đã bị giết.
Khi được hỏi ai sẽ nắm quyền Iran, ông Trump nói: “Tôi biết chính xác là ai, nhưng tôi không thể nói".
Khi được hỏi liệu có nhân vật nào ở Iran mà ông muốn thấy lên nắm quyền hay không, Tổng thống Mỹ đáp: “Có, tôi nghĩ là có. Có một số ứng viên tốt".
Ông Trump không nói rõ những nhân vật mà ông đang đề cập là ai.
Truyền thông Iran xác nhận Lãnh tụ Tối cao Iran Ali Khamenei thiệt mạng
(PLO)- Nhiều cơ quan truyền thông Iran đưa tin Lãnh tụ Tối cao Iran - ông Ayatollah Ali Khamenei đã thiệt mạng.
Đánh giá của cộng đồng tình báo Mỹ về viễn cảnh thay thế lãnh đạo ở Iran
(PLO)- Cộng đồng tình báo Mỹ đánh giá rằng nếu Iran xảy ra thay đổi quyền lực, IRGC có thể lấp khoảng trống lãnh đạo trong ngắn hạn, song chưa có kết luận chắc chắn.
