Hãng tin AFP ngày 14-5 đưa tin một nhóm nhà khoa học Nhật đã chỉ ra rằng động vật có vú có thể hấp thụ khí ôxy qua hậu môn.
Lấy cảm hứng từ cách một số sinh vật biển có thể hô hấp bằng ruột trong trường hợp khẩn cấp, các nhà nghiên cứu tại ĐH Y khoa và Nha khoa Tokyo đã chứng minh rằng điều này cũng đúng sau khi tiến hành các thí nghiệm với chuột nhắt, chuột cống và lợn.
Các nhà khoa học cho biết phát hiện trên cũng có thể áp dụng với những người bị suy hô hấp trong trường hợp không có hoặc không đủ máy thở.
Phát hiện của nhóm nhà khoa học Nhật được đăng trên tạp chí MED hôm 14-5.
Nhóm khoa học Nhật: Lợn có thể hấp thụ khí ôxy qua hậu môn. Ảnh: ROY BURI /PIXABAY
Đối với động vật bậc cao, quá trình hô hấp bao gồm việc hít thở khí ôxy và bài tiết khí cacbonic bằng phổi hoặc mang.
Tuy nhiên, một số loài đã tiến hóa các cơ chế hô hấp thay thế. Gián, cá da trơn, hải sâm và nhện thợ dệt hình cầu cũng có thể sử dụng phần cơ thể sau của chúng để hấp thụ khí ôxy để sinh tồn trong trường hợp khẩn cấp.
Điều này được gọi là hô hấp qua đường hậu môn, hoặc EVA.
Tác giả chính Ryo Okabe cho biết: “Trực tràng có một mạng lưới các mạch máu nhỏ ngay bên dưới bề mặt niêm mạc, đồng nghĩa với việc các loại thuốc được đưa vào cơ thể thông qua hậu môn sẽ dễ dàng hấp thụ vào máu”.
Điều này đã khiến nhóm nghiên cứu đặt ra câu hỏi rằng liệu ôxy có thể được đưa vào máu theo cách tương tự hay không.
Để đi tìm câu trả lời, họ đã quyết định thực hiện thí nghiệm trên chuột bạch, lợn và chuột cống trong môi trường thiếu ôxy bằng hai phương pháp: Đưa ôxy vào trực tràng ở dạng khí và truyền một loại thuốc xổ có chứa ôxy qua cùng một đường.
Các nhà nghiên cứu đã tác động vào lớp niêm mạc của trực tràng bằng cách cọ xát nó để gây viêm và tăng lưu lượng máu, giúp cải thiện hiệu quả quá trình hấp thụ ôxy.
Tuy nhiên, vì việc tác động như trên có thể không được chấp nhận đối với con người, các nhà khoa học đã thử sử dụng chất vận chuyển ôxy perfluorodecalin, một chất lỏng đã được chứng minh là an toàn và đang được sử dụng lâm sàng một cách chọn lọc.
Kết quả cho thấy việc cung cấp ôxy cả ở dạng khí và dạng lỏng đã làm tăng khả năng trao đổi ôxy, ổn định hành vi của động vật và kéo dài thời gian sống của chúng.
Nhóm nghiên cứu cũng xác nhận sự cải thiện trong quá trình trao đổi ôxy ở cấp độ tế bào bằng một kỹ thuật gọi là hóa mô miễn dịch.
Theo AFP, các nhà khoa học nói thêm rằng một lượng nhỏ chất lỏng được hấp thụ cùng với ôxy sẽ không gây hại và không phá vỡ vi khuẩn đường ruột, từ đó cho thấy phương pháp này là an toàn.
Đồng tác giả Takanori Takebe cho biết thêm: “Bệnh nhân suy hô hấp có thể được hỗ trợ hô hấp bằng phương pháp này để giảm thiểu tác động tiêu cực của việc thiếu oxy trong quá trình điều trị các bệnh lý nền”.
Cuối cùng, nhóm nghiên cứu hy vọng sẽ chứng minh được hiệu quả của kỹ thuật này đối với con người trong môi trường lâm sàng.
AFP dẫn lời nhà nghiên cứu Caleb Kelly tại Trường Y Yale cho biết EVA nên được xem xét một cách nghiêm túc.
“Đây là một ý tưởng khiêu khích và những người lần đầu tiên biết về ý tưởng này đều sẽ ngạc nhiên. Tuy nhiên, khi vai trò lâm sàng được xem xét và dữ liệu của nhóm nghiên cứu được kiểm tra, EVA sẽ là một liệu pháp đầy hứa hẹn đáng được quan tâm về mặt khoa học và y tế" – ông Kelly cho biết.
Ông Kelly cho biết thêm rằng kỹ thuật này có thể đóng một vai trò nào đó trong trường hợp thiếu máy thở, chẳng hạn trong tình hình đại dịch COVID-19 hiện nay.
